Arabanızı birkaç günlüğüne bir tanıdığa verdiniz, bir daha geri gelmedi. Ustaya tamire bıraktığınız telefonu satmış. Ortağınız şirket kasasındaki parayı kendi hesabına aktarmış. Bu olayların hepsinde akla ilk “dolandırıcılık” gelir; oysa hukukta çoğu zaman adı başkadır: güveni kötüye kullanma.
Türk Ceza Kanununun 155. maddesinde düzenlenen bu suç, size ait bir malın, karşı tarafa güvenilerek teslim edilmesinden sonra amacı dışında kullanılmasını cezalandırır. Aralık 2025’te araçlar için yapılan bir değişiklikle cezası da ağırlaştı.
Kanuna göre suç şu durumda oluşur: Başkasına ait bir mal, saklanmak ya da belirli bir şekilde kullanılmak üzere kişiye teslim edilmiştir. Kişi bu malı;
Dolandırıcılıktan farkı: Dolandırıcılıkta mal, hileyle kandırılarak alınır. Güveni kötüye kullanmada ise mal başta rızayla ve dürüst bir amaçla teslim edilmiştir; suç, teslimden sonra o güvenin kötüye kullanılmasıyla işlenir. Hırsızlıkta ise mal hiç teslim edilmemiş, izinsiz alınmıştır.
Nitelikli hâle tipik örnekler: tamire bırakılan eşyayı satan usta, müşterinin parasını kendi işinde kullanan emlakçı ya da avukat, kasadaki parayı alan çalışan, şirket malını kendi işine kullanan yönetici.
24 Aralık 2025 tarihli 7571 sayılı Kanunla 155. maddeye üçüncü fıkra eklendi. Buna göre emanet ya da kiralık olarak teslim edilen araç, tekne veya uçağın amacı dışında kullanılması, satılması ya da geri verilmemesi hâlinde ceza bir kat artırılır. Böylece:
Bu hüküm, kiralanan ya da emanet bırakılan bir aracın satılması, rehine verilmesi veya geri verilmemesi gibi durumlarda doğrudan uygulanır.
Evet, büyük ölçüde. TCK 168’deki etkin pişmanlık hükmüne göre fail, mağdurun zararını aynen geri vererek ya da tazmin ederek tamamen giderirse:
Zararın sadece bir kısmı karşılanırsa indirim için mağdurun rızası aranır.
TCK 167’ye göre suç; ayrılık kararı verilmemiş eşin, üstsoy ya da altsoyun (anne-baba, çocuk, torun), bu derecedeki kayın hısımlarının veya aynı evde yaşayan kardeşin zararına işlenirse cezaya hükmolunmaz. Ayrılık kararı verilmiş eş ya da ayrı evde yaşayan kardeş gibi durumlarda ise ceza, şikâyet üzerine yarı oranında indirilir.
Hangi suçta kaç gün içinde şikâyet ve itiraz edilir? Süreler için İtiraz Süreleri Rehberi‘ne göz atın.
Güveni kötüye kullanmada mal size bilerek teslim edilmiştir; kaybedilmiş bir eşyayı bulmak ise başka bir durumdur. İki durumun farkını görmek isteyenler yerde para bulup almanın suç olup olmadığını anlattığımız yazıya da bakabilir.
Temel hâlde şikâyet üzerine 6 ay–2 yıl hapis ve adli para cezası, meslek, ticaret ya da hizmet ilişkisiyle teslim edilen mallarda 1–7 yıl hapis ve 3.000 güne kadar adli para cezası verilir. Suçun konusu taşıtsa ceza bir kat artırılır.
Dolandırıcılıkta mal hileyle elde edilir. Güveni kötüye kullanmada ise mal rızayla ve belirli bir amaçla teslim edilmiştir; suç, teslimden sonra bu amacın dışına çıkılmasıyla işlenir.
Savcılığa şikâyette bulunabilirsiniz. Aralık 2025’teki değişiklikle suçun konusu araç olduğunda ceza bir kat artırılıyor; bu hâl uzlaştırma kapsamında da değil.
Evet; ancak suçun konusu motorlu kara, deniz veya hava taşıtıysa (155/3) uzlaştırma uygulanmaz.
Son güncelleme: · Yazar: Ahmet Rıfat Albuz
Burada anlatılanlar genel bilgi niteliğindedir ve hukuki görüş yerine geçmez. Ceza tutarları ve süreler yıl içinde değişebilir; somut durumunuz için bir avukata başvurun.
1
Sosyal Medya Hesabı Neden Kapatılır? Platform Kuralları ve İtiraz
2
Özel Hayatın Gizliliğini İhlal Suçu Cezası (TCK 134): Sosyal Medya İfşası 2-5 Yıl
3
KVKK Cezası Ne Kadar? Şirketlere 17 Milyon TL’ye Kadar Para Cezası, Kişilere Hapis: Fark ve Şikâyet Yolu
4
Dolandırıldım, Ne Yapmalıyım? İlk 24 Saatte Atılacak Adımlar ve Param Geri Gelir mi?
5
Gizli Ses Kaydı Almak Suç mu, Delil Sayılır mı? TCK 133 Cezası ve Yargıtay Yaklaşımı
