Özel Hayatın Gizliliğini İhlal Suçu Cezası (TCK 134): Sosyal Medya İfşası 2-5 Yıl

0

BEĞENDİM

0

Özel hayatın gizliliğini ihlal suçu TCK 134’te düzenleniyor ve iki ayrı fiili cezalandırıyor. Birinin özel hayatına izinsiz girmek 1 ila 3 yıl hapis gerektiriyor; bu ihlal fotoğraf, video veya ses kaydı alınarak yapılmışsa ceza bir kat artıyor. Özel görüntü veya sesleri sosyal medyada ya da başka bir yolla ifşa etmek ise 2 ila 5 yıl hapis cezasını gerektiriyor.

Sosyal medya “ifşa” davalarının büyük çoğunluğu bu ikinci fıkraya giriyor. Suç şikâyete bağlı; mağdurun fiili ve faili öğrendiği tarihten itibaren 6 ay içinde şikâyet etmesi gerekiyor. Dosya önce uzlaştırmaya gönderiliyor.

Paylaşım hızla yayıldığı için mağdur açısından en acil iş, içeriği internetten kaldırtmak. Bunun yolu da 2026’da değişti: erişim engeli başvuruları artık Siber Güvenlik Başkanlığı’na yapılıyor.

TCK 134 ne diyor?

Suç kamu görevlisi tarafından görevin verdiği yetki kötüye kullanılarak ya da bir meslek veya sanatın sağladığı kolaylıktan yararlanılarak işlenirse TCK 137 uyarınca ceza yarı oranında artırılır.

Sosyal medyada hangi paylaşımlar ifşa sayılır?

Belirleyici ölçüt, görüntünün veya sesin kişinin özel alanına ait olup olmadığı. Herkesin görebileceği bir yerde, kamuya açık bir etkinlikte çekilen sıradan bir fotoğraf genellikle bu kapsamda değerlendirilmiyor. Uygulamada sık karşılaşılan örnekler şunlar:

• Eski sevgiliye ait mahrem fotoğraf veya videoların paylaşılması
• Ev içinde, kişinin bilgisi olmadan çekilmiş görüntülerin yayılması
• Birinin sağlık durumu, hastane görüntüsü gibi özel bilgilerin teşhir edilmesi
• Gizlice kaydedilmiş özel bir konuşmanın sesinin yayımlanması

Özel mesajların ekran görüntüsünü paylaşmak ayrıca haberleşmenin gizliliğini ihlal suçunu oluşturabilir. TCK 132/3’e göre kendisiyle yapılan yazışmayı karşı tarafın rızası olmadan alenen ifşa eden kişi 1 ila 3 yıl hapisle cezalandırılır. Telefon numarası, ev adresi gibi bilgilerin yayılması ise TCK 136 kapsamında kişisel verileri hukuka aykırı yayma suçudur ve 2 ila 4 yıl hapis gerektirir.

Hangi durumda suç oluşmaz?

Kişinin rızasıyla yapılan paylaşım suç oluşturmaz; ancak bir kez gönderilen fotoğraf, üçüncü kişilerle paylaşılmasına rıza verildiği anlamına gelmez. Gerçek ve güncel bir kamu yararı taşıyan haberler de basın özgürlüğü çerçevesinde değerlendirilir. Bir suçu ispat etmek için kayıt alıp bunu yalnızca savcılığa sunmak, yargı kararlarında kimi zaman hukuka uygun kabul edilir. Aynı kaydı sosyal medyada yaymak ise bu korumadan yararlanmaz.

İfşa edildiyseniz adım adım ne yapmalısınız?

• Delili kaydedin. Paylaşımın bağlantısını, paylaşan hesabın adını ve içeriği tarih görünecek şekilde saklayın. Görüntüyü yeniden paylaşmayın.
• Erişim engeli isteyin. 5651 sayılı Kanun’un 9/A maddesi özel hayatın gizliliğinin ihlali için hızlı bir yol öngörür. 31 Temmuz 2026’da yürürlüğe giren 7590 sayılı Kanun’la bu alandaki yetkiler BTK’dan Siber Güvenlik Başkanlığı’na geçti. Başkanlık talebi en geç 24 saat içinde sulh ceza hâkimine sunar; hâkim 48 saat içinde karar verir, aksi hâlde tedbir kendiliğinden kalkar.
• Platforma bildirin. Instagram, X ve TikTok rıza dışı paylaşılan mahrem görüntüler için ayrı bildirim kanalları işletiyor.
• Savcılığa şikâyet edin. 6 aylık süre, failin kim olduğunu öğrendiğiniz andan başlar.
• Tazminat isteyin. Ceza davasından ayrı olarak, manevi tazminat için hukuk mahkemesinde dava açabilirsiniz.

Erişim engeli kararı Erişim Sağlayıcıları Birliği’ne iletilir ve 4 saat içinde uygulanır. Bu, içeriğin Türkiye’den görünmesini engeller; içeriğin kaynaktan silinmesi için platformla ayrıca uğraşmanız gerekebilir. Kişilik haklarına yönelik genel erişim engeli yolu olan eski 9. madde, Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararıyla 10 Ekim 2024’te yürürlükten kalktı. Bu yüzden içerik özel hayatla değil yalnızca hakaretle ilgiliyse 9/A yolu kullanılamaz.

Davada ceza nasıl belirlenir?

Örnek: Eski eşine ait özel videoyu WhatsApp gruplarında paylaşan sanık TCK 134/2’den 2 yıl hapisle cezalandırılırsa ve iyi hâl indirimi uygulanırsa ceza 1 yıl 8 aya iner. 2 yılı aşmayan cezalarda hükmün açıklanmasının geri bırakılması veya erteleme mümkün; ancak bunlar otomatik değil, hâkim failin kişiliğini ve zararın giderilip giderilmediğini değerlendirir. Aynı paylaşımda TCK 132 veya 136 da oluşmuşsa cezalar ayrı ayrı verilebilir. Dava asliye ceza mahkemesinde görülür.

Sık sorulan sorular

Benimle yapılan yazışmanın ekran görüntüsünü paylaşmak suç mu?

Karşı tarafın rızası yoksa ve paylaşım alenen yapılmışsa TCK 132/3 kapsamında 1 ila 3 yıl hapis gerektirebilir. Savcılığa veya mahkemeye delil olarak sunmak farklı değerlendirilir.

Şikâyetimi geri alırsam ne olur?

TCK 134 şikâyete bağlı olduğu için şikâyetten vazgeçme kural olarak davayı düşürür. Aynı olayda şikâyete bağlı olmayan TCK 136 da varsa o kısım devam eder.

Ünlülerin fotoğrafını paylaşmak özel hayatı ihlal eder mi?

Kamuya açık bir yerde, kamusal kimliğiyle ilgili çekilmiş görüntüler genellikle suç oluşturmaz. Ünlünün evinin içi, tatildeki mahrem anları gibi özel alanına giren görüntülerde ise koruma devam eder.

İlgili yazılar: gizli ses kaydı almak suç mu, erişim engeli talebi, ekran görüntüsü delil olur mu ve uzlaşmaya tabi suçlar.

Kaynaklar

• 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu (md. 132, 134, 136, 137, 139), Mevzuat Bilgi Sistemi
• 5651 sayılı Kanun (md. 9/A), Mevzuat Bilgi Sistemi
• Anayasa Mahkemesi, E.2020/76, K.2023/172 sayılı iptal kararı (Resmî Gazete, 10.01.2024)
• 7590 sayılı Kanun (Resmî Gazete, 31.07.2026)