Yerde Para ya da Cüzdan Bulursam Ne Yapmalıyım? Almak Suç mu, 5 Yıl Kuralı ve Ödül Hakkı

Yerde bulunan parayı almak suç değil; bildirmeden harcamak ise bir yıla kadar hapis veya adli para cezası gerektirebilir. Nereye teslim edileceği, sahibi beş yıl içinde çıkmazsa ne olacağı ve ödül hakkı.

11 Kasım 2026 13:39

BEĞENDİM

Kaldırımın kenarında katlanmış iki banknot. Etrafta kimse yok, kimse bir şey aramıyor. Çoğumuz böyle bir anda kısa bir duraklama yaşarız: Alsam mı, bıraksam mı, alırsam kime vermeliyim?

Türk hukukunda bu sorunun cevabı iki ayrı kanunda yazılı. Medeni Kanun, bulunan bir şeyle ne yapılması gerektiğini anlatıyor; Ceza Kanunu ise bunu yapmayan kişiye ne olacağını. İkisini birlikte bilen kişi hem cezadan uzak duruyor hem de bazen bir ödül, hatta beş yıl sonra o eşyanın kendisini kazanabiliyor.

Yerde bulduğum parayı almak suç mu?

Almak tek başına suç değil. Suç olan, bulunan şeyi sahibine iade etmeden ya da yetkililere haber vermeden kendi malınız gibi kullanmak.

Türk Ceza Kanununun 160. maddesi bunu “kaybedilmiş eşya üzerinde tasarruf” olarak tanımlıyor: Kaybedildiği için sahibinin elinden çıkmış bir eşyayı iade etmeksizin ya da yetkili mercileri haberdar etmeksizin sahibi gibi kullanan kişiye bir yıla kadar hapis veya adli para cezası veriliyor. Bulunan parayı harcamak, telefonu kendi hattınızla kullanmaya başlamak ya da cüzdanı satmak bu kapsama giriyor.

Bu suç şikâyete bağlı. Yani soruşturma için eşyanın sahibinin şikâyetçi olması gerekiyor. Şikâyete bağlı suçlar uzlaştırma kapsamında olduğundan, dosya uzlaşmayla da kapanabiliyor. Ayrıntılar uzlaşmaya tabi suçlar yazımızda.

Peki ne yapmalıyım?

Medeni Kanunun 769. maddesi bulan kişiye açık bir yol haritası çiziyor:

Bir şey bulduğunuzda yapılması gerekenler

Sahibini biliyorsanız ona haber verin. Cüzdandaki kimlik, telefondaki acil durum kişisi ya da bir anahtarlıktaki not çoğu zaman yeterli ipucu.
Sahibini bilmiyorsanız polise ya da jandarmaya, köylerde muhtara bildirin. Kanun bunun yerine araştırma yapmayı ve gerektiğinde ilan etmeyi de kabul ediyor.
Bulduğunuz şey önemli ölçüde değerliyse seçim hakkınız yok: Her durumda kolluğa ya da muhtara bildirmeniz gerekiyor. Dolu bir cüzdan, altın bir yüzük, bir telefon bu kapsamda düşünülebilir.
Bir işyerinde, evde ya da kamu hizmeti verilen bir yerde bulduysanız, örneğin bir AVM’de, otobüste ya da hastanede, eşyayı o yerin sahibine ya da oradaki görevliye teslim etmeniz yeterli.

Bulunan şeyin özenle korunması da kanunun istediği bir şey. Bozulabilecek bir eşya ya da bir yıldan uzun süre saklanan bir şey açık artırmayla satılabiliyor; bu durumda satış bedeli eşyanın yerine geçiyor.

Beş yıl kuralı: Sahibi çıkmazsa ne olur?

Bu kısım çoğu kişinin bilmediği bir ayrıntı. Medeni Kanunun 771. maddesine göre eşyanın sahibi, ilan ya da kolluğa veya muhtara bildirim tarihinden itibaren beş yıl içinde ortaya çıkmazsa, bulan kişi o eşyanın mülkiyetini kazanıyor.

Şartı ise net: Bulan kişinin yukarıdaki yükümlülükleri yerine getirmiş olması. Yani bulduğu parayı cebine koyup kimseye söylemeyen kişi, beş yıl beklese de bu haktan yararlanamıyor. Aksine, aynı davranış ceza dosyasına konu olabiliyor.

Bir işyerinde ya da kamu hizmeti verilen bir yerde bulunan eşyada ise kanun, o yerin sahibini, kiracıyı ya da kurumu “bulan” sayıyor.

Sahibi çıkarsa ödül isteyebilir miyim?

Evet. Eşya sahibine geri verildiğinde bulan kişi, yaptığı giderlerin ödenmesini ve uygun bir ödül verilmesini isteyebiliyor.

Sıkça dolaşan “bulunan şeyin onda biri ödül olarak verilir” bilgisi kanunda böyle yazmıyor. Kanun yalnızca “uygun bir ödül” diyor; miktar, eşyanın değeri ve koşullara göre tarafların anlaşmasına, anlaşamazlarsa mahkemenin takdirine kalıyor.

İşyerinde ya da kamu hizmeti verilen bir yerde bulunan eşyada, o yerin sahibi ya da kurum bulan sayılsa da ödül isteyemiyor.

Hesabıma yanlışlıkla para gelirse?

160. madde yalnızca kaybedilmiş eşyayı değil, hata sonucu ele geçirilen eşyayı da kapsıyor. Yanlış IBAN’a yapılan bir havale ya da kasada fazladan verilen para üstü bu ihtimalin en tanıdık örnekleri.

Uygulamada, hesaba yanlışlıkla gelen parayı bankaya ya da gönderene bildirmeden harcamak, bu madde kapsamında değerlendirilebiliyor. Ayrıca para sahibinin, ceza davasından bağımsız olarak, parayı sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre geri isteme hakkı da bulunuyor. Böyle bir durumda en güvenli yol, bankanızı arayıp durumu bildirmek ve parayı kullanmamak.

Hesabınıza gelen paraların vergi boyutunu merak ediyorsanız IBAN’a para gelirse vergi çıkar mı yazımıza bakabilirsiniz.

Az önce düşürüldüyse durum farklı mı?

Burada ince bir çizgi var. 160. madde “kaybedilmiş” eşyadan söz ediyor. Sahibi cüzdanını birkaç saniye önce düşürmüş ve hâlâ birkaç adım ötedeyse ya da eşyayı nereye bıraktığını biliyorsa, eşyanın hukuken kaybolmuş sayılıp sayılmayacağı tartışmalı. Böyle durumlarda alınan eşya, olayın koşullarına göre çok daha ağır bir suç olan hırsızlık kapsamında da değerlendirilebiliyor.

Örneğin bir kafede masada unutulan telefonu almak, kaldırımda bulunan bir telefonla aynı şekilde değerlendirilmeyebilir. Hırsızlığın cezaları için hırsızlık cezası yazımıza göz atabilirsiniz.

Bulduğum şey çok eski ve gömülüyse?

O zaman başka kurallar devreye giriyor. Uzun zaman önce gömülmüş ya da saklanmış, sahibinin artık bulunmadığı anlaşılan değerli şeyler “define” sayılıyor ve bulunduğu taşınmazın sahibine ait oluyor; bulan kişi en fazla değerinin yarısı kadar ödül isteyebiliyor. Tarihî ya da bilimsel değeri olan eşyada ise kurallar çok daha sıkı. Bu konuyu define arama cezası yazımızda ele aldık.

Günlük hayatı etkileyen kurallar ve son değişiklikler tek yerde: Güncel Mevzuat Rehberi‘ne göz atın.

Sık Sorulan Sorular

Yerde para bulmak suç mu?

Bulmak ya da almak suç değildir. Ancak sahibine iade etmeden veya polise, jandarmaya ya da muhtara bildirmeden harcamak, TCK 160 kapsamında bir yıla kadar hapis veya adli para cezası gerektirebilir.

Bulduğum cüzdanı nereye teslim etmeliyim?

Sahibini tanıyorsanız ona ulaştırabilirsiniz. Tanımıyorsanız en yakın karakola, jandarmaya ya da köyde muhtara teslim edin. Bir AVM, otobüs ya da hastane gibi yerlerde bulduysanız oradaki görevliye teslim etmeniz yeterli.

Bulunan eşya kaç yıl sonra bulana kalır?

Sahibi, bildirim ya da ilan tarihinden itibaren beş yıl içinde ortaya çıkmazsa, yükümlülüklerini yerine getirmiş olan bulan kişi eşyanın mülkiyetini kazanır.

Bulduğum şeyi teslim edersem ödül alır mıyım?

Eşya sahibine geri verilirse giderlerinizin ödenmesini ve uygun bir ödül verilmesini isteyebilirsiniz. Kanunda sabit bir oran yoktur.

Hesabıma yanlışlıkla gelen parayı harcarsam ne olur?

Hata sonucu ele geçirilen paranın bildirilmeden harcanması TCK 160 kapsamında değerlendirilebilir; ayrıca paranın sahibi geri isteme hakkına sahiptir. Bankanıza bildirmek en güvenli yoldur.

Kısaca

Bulmak suç değil; bildirmeden sahiplenmek suç olabilir.
Ceza: bir yıla kadar hapis veya adli para cezası; suç şikâyete bağlı.
Sahibini bilmiyorsanız polis, jandarma ya da muhtara bildirin; değerli eşyada bu zorunlu.
İşyeri, otobüs, AVM gibi yerlerde bulunanı oradaki görevliye teslim edin.
Sahibi beş yıl içinde çıkmazsa eşya bulana kalır.
Sahibine dönerse giderler ve uygun bir ödül istenebilir; “onda bir” kuralı kanunda yok.
Yanlışlıkla hesabınıza gelen para da aynı madde kapsamında değerlendirilebilir.