Duruşma bitti, hâkim kararı okudu. Salondan çıkarken birinin “yedi günün var, kaçırma” dediğini duydunuz. Bu cümle yıllarca doğruydu; artık değil.
Ceza davalarında istinaf ve temyiz süresi Mart 2024’te değişti. Süre hem uzadı hem de başlangıç anı değişti. Hukuk ve idare davalarındaki süreler ise bambaşka. Hangi davada kaç gününüz olduğunu ve sürenin hangi gün başladığını karıştırmak, kararın kesinleşmesine yol açabiliyor.
İstinaf, ilk derece mahkemesinin (asliye ceza, ağır ceza, asliye hukuk, idare mahkemesi gibi) kararına karşı bölge adliye ya da bölge idare mahkemesine yapılan başvurudur. Temyiz ise istinaf aşamasından sonra, kural olarak Yargıtay’a (idari yargıda Danıştay’a) yapılan başvurudur.
Kısacası sıralama şöyle: ilk derece mahkemesi, istinaf, temyiz. Her basamağın kendi süresi var.
Ceza Muhakemesi Kanununun 273. maddesine göre istinaf süresi iki hafta. Asıl önemli değişiklik, sürenin başladığı an:
Bu değişiklik 2 Mart 2024 tarihli 7499 sayılı Kanunla yapıldı. Başvuru, kararı veren mahkemeye dilekçe verilerek ya da zabıt kâtibine beyanda bulunarak yapılabiliyor. Tutuklu sanıklar, bulundukları cezaevinin idaresi aracılığıyla da başvurabiliyor.
Tebligatın kapıya yapıştırıldığı ya da muhtara bırakıldığı durumlarda sürenin ne zaman başladığını 21/2 tebligat yazımızda anlattık.
Kanun bazı kararları istinaf dışında tutuyor:
Bu şekilde verilen kararlar tekerrüre esas olmuyor.
Bölge adliye mahkemesinin kararına karşı temyiz süresi de aynı mantıkla değişti: Eskiden hükmün açıklanmasından itibaren 15 gündü; şimdi gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta.
Ancak her istinaf kararı temyiz edilemiyor. Örneğin ilk derece mahkemesinin verdiği 5 yıl veya daha az hapis cezası ya da miktarı ne olursa olsun adli para cezası hakkında istinaf başvurusunu esastan reddeden kararlar temyize açık değil. Hapis cezasının infazda ne anlama geldiğini hapis cezası ne kadar yatar yazımızda bulabilirsiniz.
Hukuk Muhakemeleri Kanununa göre:
Hukuk davalarında, değeri belli bir parasal sınırın altında kalan kararlar kesindir ve istinafa götürülemez. Bu sınır her yıl yeniden değerleme oranında güncellendiği için, karar tarihindeki tutara bakmak gerekir.
İdari Yargılama Usulü Kanununa göre idare ve vergi mahkemesi kararlarına karşı istinaf süresi, kararın tebliğinden itibaren 30 gün. Bölge idare mahkemesi kararlarına karşı Danıştay’da temyiz süresi de 30 gün.
Burada da parasal bir sınır var: Konusu kanunda belirlenen tutarı geçmeyen vergi davaları, tam yargı davaları ve iptal davalarında verilen kararlar kesin. Bu sınır 2024’te 31.000 TL olarak belirlendi ve yıllar içinde güncelleniyor. Örneğin belediye ya da vergi dairesinin kestiği bir cezaya karşı açılan davada, tutar bu sınırın altındaysa idare mahkemesinin kararı kesinleşir.
Süre geçtikten sonra yapılan istinaf ya da temyiz başvurusu reddedilir ve karar kesinleşir. Ancak bir istisna var: eski hâle getirme.
Ceza Muhakemesi Kanununa göre, kusuru olmadan süreyi kaçıran kişi, engelin kalkmasından itibaren iki hafta içinde eski hâle getirme talebinde bulunabilir. Kanun yoluna başvuru hakkı kişiye hiç bildirilmemişse, kişi kusursuz sayılır. Ağır hastalık ya da tebligatın usulsüz yapılması gibi durumlar bu kapsamda değerlendirilebilir; ama talebin kabulü, kusursuzluğun belgelenmesine bağlı.
Ceza, trafik, vergi ve idari işlemlerdeki bütün itiraz süreleri tek sayfada: İtiraz Süreleri Rehberi‘ne göz atın.
İstinaf ya da temyize gitmeden önce birçok kişi bu süreçte bir avukatla çalışmanın maliyetini de hesaba katmak istiyor. Avukatlık ücretlerinde esas alınan avukatlık asgari ücret tarifesini başka bir yazıda inceledik.
İki hafta. Süre, Mart 2024’teki değişiklikten bu yana hükmün açıklanmasından değil, gerekçeli kararın tebliğ edildiği tarihten itibaren başlıyor.
Hayır, artık değil. Ceza davalarındaki eski 7 günlük süre, 7499 sayılı Kanunla gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta olarak değiştirildi.
İki hafta. Süre, kararın taraflara usulüne uygun tebliğiyle başlar.
Kararın tebliğinden itibaren 30 gün. Danıştay’a temyiz süresi de 30 gündür.
Süreyi kendi kusurunuz olmadan kaçırdıysanız, engelin kalkmasından itibaren iki hafta içinde eski hâle getirme talebinde bulunabilirsiniz. Kusursuzluğunuzu belgelemeniz gerekir.
Son güncelleme: · Yazar: Ahmet Rıfat Albuz
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; güncel mevzuat esas alınmıştır. Kişisel durumunuz için bir hukukçuya danışmanız en doğruşudur.
1
Sosyal Medya Hesabı Neden Kapatılır? Platform Kuralları ve İtiraz
2
Özel Hayatın Gizliliğini İhlal Suçu Cezası (TCK 134): Sosyal Medya İfşası 2-5 Yıl
3
KVKK Cezası Ne Kadar? Şirketlere 17 Milyon TL’ye Kadar Para Cezası, Kişilere Hapis: Fark ve Şikâyet Yolu
4
Gizli Ses Kaydı Almak Suç mu, Delil Sayılır mı? TCK 133 Cezası ve Yargıtay Yaklaşımı
5
Dolandırıldım, Ne Yapmalıyım? İlk 24 Saatte Atılacak Adımlar ve Param Geri Gelir mi?
