KPSS haftasında arama motorlarında en çok sorulan sorular hukukla değil, gardırop ve takı kutusuyla ilgiliydi: Kemerle girilir mi, oje sürülebilir mi, cebimde kâğıt para olursa sorun olur mu? Soruların basit görünmesine bakmayın. Yanlış bir eşya, aylarca hazırlanılan bir sınavın geçersiz sayılmasına yol açabilir. Kopya ise bunun çok ötesinde, doğrudan hapis cezası gerektiren bir suçtur.
Aşağıda ÖSYM sınavlarında nelerin serbest, nelerin yasak olduğunu ÖSYM kılavuzundaki ifadelerle, kopya ve kurallara aykırılığın sonuçlarını ise ÖSYM Kanunu ile anlattık. KPSS oturumları bitti, ama ÖSYM takviminde yıl sonuna kadar başka sınavlar da var.
ÖSYM sınav kılavuzlarının “Sınav Binasına Girerken” bölümünde yasak eşyalar tek tek sayılır. Bu yılki YÖKDİL kılavuzundaki listeye göre kısa cevaplar şöyle:
Kalem, silgi, kalemtıraş ve peçete ÖSYM tarafından verilir. Adayın yanında bulundurması zorunlu olan tek şey kimlik belgesinin aslıdır.
Listeler sınavdan sınava küçük farklılıklar gösterebilir. Girdiğiniz sınavın kılavuzundaki “Sınav Binasına Girerken” bölümünü mutlaka okuyun.
ÖSYM kılavuzuna göre sınav binası içinde yasaklanan araç gereçleri taşıdığı tespit edilen adayın sınavı geçersiz sayılır. Bu tespit sınav sırasında yapılabileceği gibi sonradan da yapılabilir.
ÖSYM Kanununun 9. maddesi, sınav sırasında veya sonrasında incelenen tutanaklar, kamera kayıtları, telefon kayıtları ve ihbarlarla sınav kurallarına aykırı davranışı tespit edilen adayın sınavının geçersiz sayılacağını ve bu sınavla kendisine sağlanan hakların geri alınacağını söyler. Yani sonuç açıklandıktan, hatta atama yapıldıktan sonra da sınav iptal edilebilir.
Salon kuralları da aynı yaptırıma bağlıdır. Konuşmak, kopya çekmek ya da vermek, başka bir adayın cevap kâğıdını kullanmak sınavın geçersiz sayılmasına yol açar. Sınav başladıktan sonra salondan çıkış da serbest değildir. Örneğin YÖKDİL’de ilk 135 dakika ve son 15 dakika içinde, tuvalete gitmek dahil, salondan çıkılamaz. Bu süreler sınavın uzunluğuna göre değişir ve her sınavın kılavuzunda ayrıca yazar.
Kopya, ÖSYM sınavlarında yalnızca sınav iptaliyle bitmez. 6114 sayılı ÖSYM Kanununun 10. maddesine göre ÖSYM sınavlarında:
kişi, fiil daha ağır bir suç oluşturmuyorsa 1 yıldan 4 yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır.
Aynı maddeye göre sınavla ilgili gizli bilgileri hukuka aykırı olarak elde eden veya elinde bulunduran kişi 1-4 yıl, bu bilgileri ifşa eden kişi 2-5 yıl hapis ve beş bin güne kadar adli para cezası alır. Sınav sonuçlarını değiştiren kişinin cezası ise 3 yıldan 8 yıla kadar hapistir. Suçlar bir örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenirse cezalar yarı oranında artırılır.
Hapis cezasının yanında bir de idari sonuç vardır. ÖSYM Kanununun 10. maddesinin beşinci fıkrasına göre kopya çektiği tespit edilen adayın sınavı iptal edilir. Çok oturumlu sınavlarda tek bir oturumda kopya çekilmesi, bütün sınavın iptali için yeterlidir.
ÖSYM’nin sınavı geçersiz sayma kararı bir idari işlemdir. Kararın hukuka aykırı olduğunu düşünen aday, kararın tebliğinden itibaren genel kural olarak 60 gün içinde idare mahkemesinde dava açabilir. Ceza davası ayrıca yürür; ceza mahkemesinde hükmün açıklanmasının geri bırakılması gibi kurumlar gündeme gelebilir. Bunun şartlarını HAGB nedir yazımızda anlattık.
Dava ve itiraz sürelerinin genel listesi için İtiraz Süreleri Rehberi sayfamıza bakabilirsiniz.
Dava ve itiraz sürelerinin tamamı tek sayfada: İdari kararlara, cezalara ve ödeme emirlerine karşı süreler için İtiraz Süreleri Rehberi‘ne göz atın.
Hayır, basit tokalı kemer serbesttir. ÖSYM kılavuzu plastik ve metal içerikli eşyaları yasaklarken basit tokalı kemeri açıkça istisna tutar.
ÖSYM kılavuzunda oje ile ilgili bir yasak bulunmuyor. Yasak listesi takı, saat, elektronik cihaz, çanta ve benzeri eşyalardan oluşuyor.
Evet. Kâğıt ve madeni para, kılavuzda yasak eşyaların istisnaları arasında sayılır. Cüzdan ise yasaktır.
6114 sayılı ÖSYM Kanununa göre kopya çeken veya kopya çektirilmesine imkân sağlayan kişi 1 yıldan 4 yıla kadar hapis cezası alır. Ayrıca sınavı iptal edilir ve 2 yıl boyunca ÖSYM sınavlarına giremez.
Son güncelleme: · Yazar: Ahmet Rıfat Albuz
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla, yürürlükteki mevzuat esas alınarak hazırlanmıştır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Ceza tutarları ve süreler her yıl güncellenebilir; size özel durumlarda bir avukata ya da ilgili kuruma danışmanızı öneririz. Hatalı veya eskimiş bir bilgi görürseniz bize bildirin.
1
Sosyal Medya Hesabı Neden Kapatılır? Platform Kuralları, Erişim Engeli Kararı ve İtiraz Yolları
2
Özel Hayatın Gizliliğini İhlal Suçu Cezası (TCK 134): Sosyal Medya İfşası 2-5 Yıl
3
KVKK Cezası Ne Kadar? Şirketlere 17 Milyon TL’ye Kadar Para Cezası, Kişilere Hapis: Fark ve Şikâyet Yolu
4
Gizli Ses Kaydı Almak Suç mu, Delil Sayılır mı? TCK 133 Cezası ve Yargıtay Yaklaşımı
5
Dolandırıldım, Ne Yapmalıyım? İlk 24 Saatte Atılacak Adımlar ve Param Geri Gelir mi?
