Kullanılmayan Yıllık İzin Ücreti Nasıl Alınır? Son Maaşla Hesap, 5 Yıl Zamanaşımı ve Arabuluculuk

11 Kasım 2026 21:30

BEĞENDİM

Yedi yıl aynı işyerinde çalıştınız. Her yaz “işler yoğun, izni sonra kullanırsın” dendi, siz de ses çıkarmadınız. Şimdi istifa dilekçenizi verdiniz ve aklınızdaki soru şu: Hiç kullanmadığım o izin günleri boşa mı gitti?

Peki kullanılmayan yıllık izin ücreti nasıl alınır? Kısa cevap: İş Kanunu’na göre iş sözleşmesi hangi nedenle sona ererse ersin, hak kazandığınız ama kullanmadığınız izinlerin parası son ücretiniz üzerinden ödenmek zorunda. Zamanaşımı da işten ayrıldığınız gün başlıyor. Aşağıda hesaplamayı, süreleri, ispat meselesini ve Yargıtay’ın geçen hafta basına yansıyan “33 yıllık izin” kararından çıkan dersi anlattık.

Yıllık izin hakkı kaç gün?

4857 sayılı İş Kanunu’nun 53. maddesine göre, işyerinde deneme süresi dahil en az bir yıl çalışmış her işçi yıllık ücretli izne hak kazanıyor. Kanundaki asgari süreler hizmet süresine göre değişiyor:

1 yıldan 5 yıla kadar (5 yıl dahil): en az 14 gün
5 yıldan fazla, 15 yıldan az: en az 20 gün
15 yıl ve üzeri: en az 26 gün

18 yaş ve altındaki işçilerle 50 yaş ve üzerindeki işçilerin izni 20 günden az olamıyor. Yer altı işlerinde süreler dörder gün artırılıyor. İş sözleşmesi ya da toplu iş sözleşmesiyle bu süreler artırılabiliyor ama azaltılamıyor.

Aynı maddenin ikinci fıkrası açık: Yıllık ücretli izin hakkından vazgeçilemez. Yani “izin istemiyorum” diye imzaladığınız bir kâğıt, bu hakkı ortadan kaldırmıyor.

Kullanılmayan yıllık izin ücreti için izin süreleri, hesaplama, zamanaşımı ve arabuluculuk tablosu

Kullanılmayan izin ücreti ne zaman ödenir?

İş Kanunu’nun 59. maddesine göre iş sözleşmesi herhangi bir nedenle sona erdiğinde, hak kazanılıp kullanılmayan izin sürelerinin ücreti işçiye ödeniyor. İstifa etmeniz, işten çıkarılmanız, emekli olmanız ya da kendi isteğinizle ayrılmanız bu hakkı etkilemiyor. Kıdem tazminatının aksine, burada “haklı fesih” şartı aranmıyor.

İşçinin vefatında da hak düşmüyor. Kanun, ücretin işçiye “veya hak sahiplerine” ödeneceğini söylüyor; mirasçılar bu alacağı isteyebiliyor.

Çalışmaya devam ederken durum farklı. Kanun izin ücretinin ödenmesini sözleşmenin sona ermesine bağlıyor; çalışırken amaç iznin kullandırılması. Uygulamada, iş ilişkisi sürerken izin yerine para verilmesi kanunun amacına aykırı görülüyor.

İzin ücreti nasıl hesaplanır?

59. madde, ücretin sözleşmenin sona erdiği tarihteki ücret üzerinden ödeneceğini söylüyor. Yani yıllar önce hak kazandığınız izinler de o günkü düşük maaşla değil, son maaşınızla hesaplanıyor.

Basit bir örnek: Yedi yıl çalışmış ve hiç izin kullanmamış bir işçi düşünelim.

İlk 5 hizmet yılı: 5 × 14 = 70 gün
6. ve 7. hizmet yılı: 2 × 20 = 40 gün
Toplam: 110 gün

Son brüt aylık ücret 30.000 TL ise günlük brüt ücret 1.000 TL olur ve alacak brüt 110.000 TL eder. Bu tutardan yasal kesintiler düşülüyor. İşyerinde daha uzun izin süresi kararlaştırılmışsa hesap o süreye göre yapılıyor. Kısmen kullanılmış izinler toplamdan düşülüyor.

İzin süresi iş günü üzerinden sayılıyor: 56. maddeye göre izne denk gelen hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günleri izin süresinden sayılmıyor.

Zamanaşımı ne kadar, ne zaman başlar?

İş Kanunu’nun Ek 3. maddesine göre yıllık izin ücretinin zamanaşımı süresi 5 yıl. Kritik nokta başlangıç tarihi: 59. madde, bu zamanaşımının iş sözleşmesinin sona erdiği tarihten itibaren başladığını söylüyor.

Bunun pratik sonucu şu: Aynı işyerinde 20 yıl çalıştıysanız, ilk yıllara ait izinler “eskidi” diye düşmüyor. İşten ayrıldığınız günden itibaren 5 yıl içinde başvurursanız, hak kazandığınız tüm kullanılmamış izinlerin ücretini isteyebiliyorsunuz.

İzni kullandığınızı kim ispatlar?

İş Kanunu’nun 56. maddesi, işverene işçilerin yıllık izinlerini gösteren bir izin kayıt belgesi tutma zorunluluğu getiriyor. Yargıtay uygulamasında ağırlıklı görüş, iznin kullandırıldığını ya da ücretinin ödendiğini ispat yükünün işverende olduğu yönünde. Bunun için genellikle işçinin imzasını taşıyan izin belgeleri aranıyor.

Basına yansıyan bilgilere göre, Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin yakın tarihli bir kararı bu kuralın sınırını da gösterdi. Bir şirkette 33 yıl muhasebe ve mali işler müdürü olarak çalışan işçinin vefatı üzerine mirasçıları dava açtı. İlk derece mahkemesi, işveren izin belgesi sunamadığı için 33 yıl boyunca hiç izin kullanılmadığını kabul etti.

Yargıtay ise iki noktaya dikkat çekti:

Dava dilekçesinde işçinin izinlerinin tamamını değil “büyük bir bölümünü” kullanmadığı yazıyordu. Hâkim, tarafların ileri sürmediği vakıaları kendiliğinden dikkate alamaz (6100 sayılı HMK md. 25).
İşçi, görevi gereği izin kayıtlarını düzenleme ya da düzenletme yetkisine sahipti.

Bu nedenle Yargıtay, iznin üçte birinin kullanıldığının kabul edilmesi gerektiğine hükmetti ve kararı bozdu. Bu sonuç dosyanın özel koşullarına dayanıyor; her izin davasında üçte bir indirim yapılacağı anlamına gelmiyor. Ama bir ders çıkarıyor: Dilekçede yazdığınız her cümle, mahkemenin neyi kabul edebileceğini sınırlıyor.

Kullanılmayan izin ücretini almak için ne yapmalısınız?

İzin geçmişinizi çıkarın. Hangi yıl kaç gün izin kullandığınızı, varsa izin formlarının fotoğraflarını, e-posta ve mesaj kayıtlarını bir araya getirin.
Bordrolarınızı ve son ücretinizi belgeleyin. Hesap son ücret üzerinden yapıldığı için banka dökümleri ve bordrolar önemli.
Önce işverenden yazılı isteyin. Çıkışta ödeme yapılmadıysa yazılı talep, sonraki aşamada da işinize yarar.
Arabulucuya başvurun. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 3. maddesine göre işçi alacağı davalarında arabulucuya başvurmak dava şartı. Başvuru, işverenin yerleşim yerindeki ya da işin yapıldığı yerdeki arabuluculuk bürosuna yapılıyor. Arabulucu dosyayı görevlendirildiği tarihten itibaren 3 hafta içinde sonuçlandırıyor; zorunlu hâllerde süre en fazla 1 hafta uzatılabiliyor.
Anlaşma olmazsa iş mahkemesinde dava açın. Arabuluculuk son tutanağını dava dilekçesine ekleyin. Arabuluculuk bürosuna başvurduğunuz tarihten son tutanağa kadar zamanaşımı işlemiyor.
Dilekçeyi dikkatli yazın. İzinlerin “hiç” mi yoksa “bir kısmı” mı kullanılmadığını gerçeğe uygun ve net yazın. Somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.

Kararlara itiraz süreleri ve merciler tek yerde: İtiraz Süreleri Rehberi‘ne göz atın.

Sık Sorulan Sorular

İstifa edersem kullanılmayan izin ücretini alabilir miyim?

Evet. İş Kanunu’nun 59. maddesi, sözleşmenin herhangi bir nedenle sona ermesinde kullanılmayan izin ücretinin ödeneceğini söylüyor. İstifa bu hakkı ortadan kaldırmıyor.

Kullanılmayan yıllık izin ücreti zamanaşımı kaç yıl?

5 yıl. Süre, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihten itibaren başlıyor. Bu yüzden çalıştığınız tüm yıllara ait kullanılmamış izinler istenebiliyor.

Yıllık izin ücreti hangi maaş üzerinden hesaplanır?

İşten ayrıldığınız tarihteki ücret üzerinden. Geçmiş yıllara ait izinler de son ücretle hesaplanıyor.

Yıllık izin ücreti için doğrudan dava açılabilir mi?

Hayır. İşçi alacaklarında önce arabulucuya başvurmak dava şartı. Anlaşma sağlanamazsa son tutanakla iş mahkemesinde dava açılabiliyor.

Çalışan vefat ederse izin ücreti mirasçılara ödenir mi?

Evet. Kanun, kullanılmayan izin ücretinin işçiye veya hak sahiplerine ödeneceğini söylüyor; mirasçılar bu alacağı talep edebiliyor.

Kısaca

En az bir yıl çalışan işçi yıllık ücretli izne hak kazanıyor; bu haktan vazgeçilemiyor.
İzin süresi: 1-5 yıl 14 gün, 5-15 yıl 20 gün, 15 yıl ve üstü 26 gün.
Sözleşme hangi nedenle biterse bitsin, kullanılmayan izinlerin ücreti son ücret üzerinden ödeniyor.
Zamanaşımı 5 yıl ve işten ayrılınca başlıyor.
Dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunlu.
Dilekçede izinlerin ne kadarının kullanılmadığı gerçeğe uygun yazılmalı; Yargıtay bu ifadeleri esas alabiliyor.

Bu içerik 4857 sayılı İş Kanunu’nun 53, 56, 57, 59 ve Ek 3. maddeleri ile 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 3. maddesine dayanır; Yargıtay kararına ilişkin bilgiler basına yansıyan haberlerden derlenmiştir. Genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.