Ödeme Emri Geldi: 15 Gün İçinde Ne Yapılır? Ödeme Emrine İtiraz ve Mal Bildirimi Rehberi

0

BEĞENDİM

0

Vergi dairesinden, belediyeden ya da SGK’dan gelen “ödeme emri”, ödenmemiş bir kamu borcu için zorla tahsilatın ilk resmi adımıdır. Yazıda borcun ne olduğu, ne kadar olduğu ve nereye ödeneceği yazar. En önemli bilgi ise süredir: Tebliğden itibaren 15 gün.

Bu 15 gün içinde ne yaptığınız, banka hesabınıza haciz gelip gelmeyeceğini belirler. Aşağıda üç yolu, ödeme emrine hangi sebeplerle itiraz edilebileceğini ve gazetede ilan edilen ödeme emirlerinde sürenin nasıl hesaplandığını anlattık.

Ödeme emri nedir?

Ödeme emri, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 55. maddesinde düzenlenir. Vadesinde ödenmeyen vergi, harç, trafik cezası, idari para cezası, SGK primi gibi kamu alacakları için borçluya gönderilir.

Ödeme emrinde borcun aslı ve fer’ileri (faiz, gecikme zammı, masraf), nereye ödeneceği ve süresinde ödeme ya da mal bildirimi yapılmazsa uygulanacak yaptırımlar yazılıdır.

Ödeme emri gelince 15 gün içinde ne yapılır?

Üç yolunuz var. Hangisini seçeceğiniz, borcun gerçekten size ait olup olmadığına bağlı.

1. Borcu ödemek

Borç size aitse ve tutar doğruysa en kısa yol ödemektir. Tutarı tek seferde ödeyemiyorsanız vergi dairesinden tecil ve taksitlendirme isteyebilirsiniz. Bu yolu 72 ay taksitlendirme yazımızda anlattık.

2. Mal bildiriminde bulunmak

Borcu hemen ödeyemiyorsanız, 15 gün içinde tahsil dairesine yazılı ya da sözlü olarak mal bildiriminde bulunmanız gerekir (6183 md. 59). Bu bildirimde kendinizdeki ve üçüncü kişilerdeki mal, alacak ve haklarınızı, gelirlerinizi; hiç malınız yoksa bunu ve geçim kaynağınızı açıklarsınız.

Malı olmadığını bildiren borçlu ayrıca son ikamet ve iş adresini, varsa diğer mükellefiyetlerini de bildirmek zorundadır (6183 md. 114).

3. Vergi mahkemesinde itiraz etmek

Borcun size ait olmadığını düşünüyorsanız 15 gün içinde dava açarak itiraz edebilirsiniz. Ayrıntılar aşağıda.

Ödeme emrine hangi sebeplerle itiraz edilir?

6183 sayılı Kanunun 58. maddesine göre ödeme emrine yalnızca üç sebeple itiraz edilebilir:

• Böyle bir borcun olmaması: Borç size ait değilse, tarhiyat ya da ceza henüz kesinleşmeden ödeme emri düzenlenmişse veya borcun dayanağı hukuken geçersizse.
• Borcun kısmen ödenmiş olması: Bir kısmını ödediyseniz, itiraz ettiğiniz kısmın neden ve tutarını açıkça göstermeniz gerekir; aksi hâlde itiraz edilmemiş sayılır.
• Zamanaşımı: Kamu alacağı tahsil zamanaşımına uğramışsa. Bu konuyu kamu borçlarında tahsil zamanaşımı yazımızda anlattık.

İtiraz, alacaklı tahsil dairesinin bağlı olduğu yerdeki vergi mahkemesinde dava açılarak yapılır. Kanun metninde “vergi itiraz komisyonu” ifadesi geçse de bu komisyonların görevi bugün vergi mahkemelerindedir. Dava açarken tahsilatın durdurulması için yürütmeyi durdurma talebinde bulunabilirsiniz.

Eskiden itirazı haksız çıkanlardan borcun yüzde 10’u oranında ek zam alınıyordu. Anayasa Mahkemesi bu hükmü 2022’de iptal etti.

İtiraz reddedilirse ne olur?

Borcun tamamına yapılan itiraz kısmen ya da tamamen reddedilirse, ret kararının tebliğinden itibaren 15 gün içinde mal bildiriminde bulunmanız gerekir. Borcun sadece bir kısmına itiraz ettiyseniz, bu itiraz mal bildirimi süresini uzatmaz; itiraz etmediğiniz kısım için ilk 15 gün içinde ödeme ya da mal bildirimi yapmalısınız.

Hiçbir şey yapmazsanız ne olur?

• Haciz: Süre dolunca tahsil dairesi banka hesaplarınıza, aracınıza ve diğer mallarınıza haciz uygulayabilir. Banka hesabına gelen e-haczin nasıl kaldırılacağını e-haciz rehberimizde anlattık.
• Hapisle tazyik: 15 gün içinde ne ödeme ne de mal bildirimi yapan borçlu hakkında, tahsil dairesinin talebi üzerine icra mahkemesi, mal bildiriminde bulunana kadar bir defaya mahsus ve 3 ayı geçmemek üzere hapisle tazyik kararı verebilir (6183 md. 60). Bu bir ceza değil, mal bildirimine zorlama aracıdır.
• Gerçeğe aykırı bildirim: Mal bildiriminde gerçeğe aykırı beyanda bulunmanın da hapis cezası yaptırımı vardır.

Gazetede ilan edilen ödeme emirlerinde süre nasıl işler?

Adresinde bulunamayan borçluların ödeme emirleri gazetelerde ve internet haber sitelerinde “ilanen tebliğ” olarak yayımlanır. Bu ilan listelerinde adınızı ya da şirketinizin unvanını gördüyseniz:

• İlan tarihinden itibaren bir ay içinde vergi dairesine başvurur ya da adres bildirirseniz ödeme emri size ayrıca tebliğ edilir ve 15 gün o tarihten başlar.
• Bir ay içinde başvurmazsanız, bir ayın sonunda tebliğ yapılmış sayılır (VUK md. 106) ve 15 günlük süre bu tarihten itibaren işlemeye başlar.

e-Tebligat adresinize gönderilen ödeme emirlerinde ise tebliğ, belgenin elektronik adresinize ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda yapılmış sayılır.

Sık Sorulan Sorular

Ödeme emrine itiraz süresi kaç gün?

Tebliğ tarihinden itibaren 15 gündür. İtiraz, vergi mahkemesinde dava açılarak yapılır.

Ödeme emrine hangi durumlarda itiraz edilir?

Kanuna göre üç sebeple: borcun olmaması, kısmen ödenmiş olması ya da zamanaşımına uğramış olması.

Ödeme emri gelince haciz ne zaman başlar?

15 günlük süre içinde borç ödenmez, mal bildirimi yapılmaz ve itiraz edilmezse süre sonunda haciz işlemleri başlayabilir.

Ödeme emrinde mal bildirimi nasıl yapılır?

Tahsil dairesine yazılı dilekçeyle ya da sözlü olarak; mal, alacak, gelir ve geçim kaynaklarınızı veya hiç malınız olmadığını bildirerek yapılır.

Gazetede adım ödeme emri ilanında çıktı, ne yapmalıyım?

İlan tarihinden itibaren bir ay içinde ilgili vergi dairesine başvurun ya da adresinizi bildirin. Başvurmazsanız bir ayın sonunda tebliğ yapılmış sayılır ve 15 günlük süre işlemeye başlar.

Kısaca

• Ödeme emri, kamu borcunun zorla tahsilinden önceki son uyarıdır; süre tebliğden itibaren 15 gündür.
• Bu sürede ya borcu ödersiniz, ya mal bildiriminde bulunursunuz ya da vergi mahkemesinde itiraz edersiniz.
• İtiraz sebepleri sınırlıdır: borç yok, kısmen ödendi veya zamanaşımına uğradı.
• Hiçbir şey yapılmazsa haciz başlar; mal bildirimi yapmayana 3 aya kadar hapisle tazyik istenebilir.
• İlanla tebliğde ilan tarihinden bir ay sonra tebliğ yapılmış sayılır.

Tüm itiraz süreleri tek sayfada: Ceza, ödeme emri ve kararlara nereye, kaç gün içinde itiraz edileceğini İtiraz Süreleri Rehberi‘nde bulabilirsiniz.

İlgili Yazılar

• e-Haciz Nedir, Nasıl Kaldırılır?
• Kamu Borçlarında Tahsil Zamanaşımı
• 72 Ay Taksitlendirme: Borç Tecili Nasıl Yapılır?
• Vergi Borcu e-Haciz: Sorgulama, İtiraz ve Kaldırma

Kaynaklar

• 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun, md. 55, 58, 59, 60 ve 114: Mevzuat Bilgi Sistemi
• 213 sayılı Vergi Usul Kanunu, md. 104-106 (ilanen tebliğ) ve 107/A (elektronik tebligat)
• Anayasa Mahkemesinin 21/4/2022 tarihli, E.2021/119, K.2022/48 sayılı kararı