Yanıltıcı Emlak İlanı Cezası Ne Kadar? Her İhlalde İkiye Katlanan Ceza ve EİDS Kuralları

0

BEĞENDİM

0

İlanda “2 milyon TL” yazıyor, telefonu açan emlakçı bunun satış fiyatı değil peşinat olduğunu söylüyor. Ticaret Bakanlığı tam olarak bu yöntemi kullanan bir firmaya önce 28.620 TL ceza kesti; firma ilanları kaldırmayınca ikinci denetimde ceza 57.240 TL’ye çıktı. Bakanlık sözcüsünün açıklamasına göre aynı firma her yeni ihlalde bir önceki cezanın iki katını ödeyecek.

Bu cezanın dayanağı ne, katlanma nereye kadar gider ve yanıltıcı bir ilanla karşılaşan kişi ne yapabilir? Aşağıda kanun metnine dayanarak anlatıyoruz.

Yanıltıcı emlak ilanının cezası ne kadar?

Taşınmaz alım satımı ve kiralamasına aracılık edenlerin uyması gereken kurallar, 6585 sayılı Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun’a dayanan Taşınmaz Ticareti Hakkında Yönetmelik’te düzenleniyor. Bu kurallara aykırılığın cezası kanunun 18/1-i maddesinde yer alıyor: her bir aykırılık için idari para cezası.

Bakanlığın son olayda uyguladığı 28.620 TL, bu aralığın alt sınırı. Ceza belirlenirken ihlalin ağırlığı, tekrarı, elde edilen menfaat ve işletmenin ekonomik durumu dikkate alınıyor (6585 md. 18/6). Tutarlar her yıl yeniden değerleme oranıyla güncelleniyor.

Ceza neden ikiye katlanıyor?

6585 sayılı Kanun’un 18/5 maddesine göre bu cezayı gerektiren aykırılık bir takvim yılı içinde tekrarlanırsa, her tekrar için bir önceki cezanın iki katı uygulanıyor. Katlanma şöyle işliyor:

Kanun bir işletmeye bir takvim yılında kesilebilecek toplam cezaya da tavan koyuyor; tavan, işletmenin küçük, orta ya da büyük ölçekli olmasına göre değişiyor (md. 18/7). Cezalar tebliğden itibaren bir ay içinde ödeniyor.

Hangi ilanlar sorunlu sayılıyor?

Bakanlığın açıklamalarında ve uygulamada öne çıkan durumlar şunlar:

• Peşinatı fiyat gibi göstermek: Son olayda olduğu gibi, toplam bedel yerine peşinatı ya da ilk taksiti satış fiyatı gibi yazmak.
• Olmayan ya da satılmış konutu ilanda tutmak: Müşteri çekmek için gerçekte satılık ya da kiralık olmayan taşınmazı yayında bırakmak.
• Yetkisiz ilan: Mal sahibinden yetki almadan ilan vermek.
• Yetki belgesi olmadan aracılık: Bakanlıktan taşınmaz ticareti yetki belgesi almadan emlakçılık yapmak.

EİDS: İlanlarda yeni dönem

Ticaret Bakanlığı’nın Elektronik İlan Doğrulama Sistemi (EİDS), 1 Ocak 2025’ten itibaren ilan sitelerinde tam olarak uygulanıyor. Sistemin kuralları şöyle:

• Bireysel ilanlar: Yalnızca taşınmazın sahibi, eşi ya da birinci ve ikinci derece yakınları ilan verebiliyor. İlan verirken taşınmaz numarası giriliyor; numara e-Devlet’teki tapu bilgileri sorgulamasından ya da yeni tip tapudan öğreniliyor.
• Emlak işletmeleri: Ancak mal sahibinin e-Devlet üzerinden yetki verdiği taşınmazlar için ve geçerli yetki belgesiyle ilan verebiliyor. E-Devlet yetkisi en az üç ay süreli olmalı.
• e-Devlet’teki bu yetki yalnızca ilan içindir; emlakçıyla yapılması gereken yazılı yetki ve aracılık sözleşmelerinin yerini tutmaz.

Yanıltıcı ilanla karşılaşırsam ne yapmalıyım?

1. Kanıtı saklayın: İlanın ekran görüntüsünü, ilan numarasını ve tarihini kaydedin. Telefon görüşmesinde fiyatın farklı söylendiğini not alın.
2. İlan sitesine bildirin: İlan platformlarının “ilanı şikâyet et” özelliğini kullanın.
3. Ticaret Bakanlığı’na bildirin: Son olayda Bakanlık bir sosyal medya paylaşımı üzerine harekete geçti. Şikâyetinizi Bakanlığın il müdürlüğüne ya da resmî başvuru kanallarına iletebilirsiniz.
4. Kapora vermeden önce kontrol edin: Emlakçının yetki belgesi numarasını isteyin ve ilanda EİDS doğrulama işaretinin olup olmadığına bakın.

Kapora ya da ödeme yaptıktan sonra aldatıldığınızı düşünüyorsanız durum dolandırıcılık boyutuna geçebilir; bu konuda dolandırıldım, ne yapmalıyım rehberimize bakabilirsiniz.

Ceza alan emlakçı itiraz edebilir mi?

Bu cezalar Kabahatler Kanunu çerçevesinde verilen idari para cezalarıdır. Kanunda aksine hüküm bulunmadıkça, tebliğden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulabilir. İtiraz yolları için idari para cezasına itiraz yazımıza bakabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Yanıltıcı emlak ilanı cezası ne kadar?

Her bir aykırılık için güncel olarak 28.620 TL ile 858.620 TL arasında idari para cezası öngörülüyor.

Ceza neden 57.240 TL’ye çıktı?

Aynı aykırılık bir takvim yılı içinde tekrarlandığında her tekrar için bir önceki cezanın iki katı uygulanıyor. İlk ceza 28.620 TL olduğu için ikincisi 57.240 TL oldu.

Sahibinden ilan vermek için ne gerekiyor?

EİDS kapsamında ilanı taşınmazın sahibi ya da eşi veya birinci ve ikinci derece yakını verebiliyor; ilan sırasında taşınmaz numarası giriliyor.

Emlakçı yetki belgesi olmadan ilan verebilir mi?

Hayır. EİDS, geçerli yetki belgesi olmayan işletmelerin ilan vermesine izin vermiyor.

Yanıltıcı ilanı nereye şikâyet ederim?

İlan platformuna ve Ticaret Bakanlığı’na (il müdürlükleri ya da resmî başvuru kanalları) şikâyet edebilirsiniz.

Kısaca

• Yanıltıcı ya da kurallara aykırı emlak ilanı için ceza her aykırılık başına 28.620 TL ile 858.620 TL arasında.
• Aynı yıl içinde tekrar eden ihlalde ceza her seferinde ikiye katlanıyor.
• Peşinatı fiyat gibi göstermek, satılmış konutu ilanda tutmak ve yetkisiz ilan en sık görülen ihlaller.
• EİDS ile ilanlar yalnızca mal sahibi, yakınları ya da e-Devlet’ten yetki verilen emlakçı tarafından verilebiliyor.
• Kapora vermeden önce yetki belgesini ve EİDS doğrulamasını kontrol edin.

İdari para cezalarının tamamı tek sayfada: Ödeme süresi, %25 indirim, itiraz ve zamanaşımı için İdari Para Cezaları Rehberi‘ne göz atın.

İlgili Yazılar

• Günlük Kiralık Ev Cezası Ne Kadar?
• Fiyat Etiketi Cezası ve Restoranda Kuver Yasağı
• Dolandırıldım, Ne Yapmalıyım?
• Kira Geliri Vergisi

Kaynaklar

• 6585 sayılı Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun, md. 16 ve 18 – Mevzuat Bilgi Sistemi
• Ticaret Bakanlığı, Elektronik İlan Doğrulama Sistemi (EİDS) duyurusu
• Ticaret Bakanlığı’nın yanıltıcı konut ilanına ilişkin 27 Ekim açıklaması