Yasaklı Köpek Irkları ve Cezası: Pitbull, American Bully, Ağızlıksız Gezdirme ve El Koyma

0

BEĞENDİM

0

Mart ayında Tekirdağ Çorlu’da ağızlıksız gezdirilen bir pitbull sokakta başka bir köpeğe saldırdı. Hayvana el konuldu, sahibine 95.589 TL idari para cezası verildi. Haberin altındaki yorumların çoğu aynı soruyu soruyordu: Bu köpekleri beslemek zaten yasak değil miydi? Yasaksa nasıl sokakta?

Cevap, 2021’de yapılan düzenlemenin iki yüzünde saklı: Yeni sahiplenme tamamen yasak; ama yasaktan önce sahiplenilmiş, kısırlaştırılıp kayda alınmış köpekler sıkı şartlarla sahiplerinde kalabiliyor.

Yasaklı köpek ırkları hangileri?

Hayvanları Koruma Kanununun geçici 3. maddesi dört ırkı doğrudan sayar:

• Pitbull Terrier
• Japanese Tosa
• Dogo Argentino
• Fila Brasileiro

Bu ırkların melezleri de kapsamdadır. Tarım ve Orman Bakanlığı, Aralık 2021’deki genelgesiyle listeye American Staffordshire Terrier ve American Bully ırklarını da ekledi. Böylece “tehlike arz eden” sayılan ırk sayısı altıya çıktı.

Neler yasak?

Kanunun 14. maddesine göre bu hayvanları;

• üretmek, sahiplenmek, sahiplendirmek,
• barındırmak, beslemek, takas etmek, hediye etmek,
• sergilemek, satmak, reklamını yapmak ve yurda sokmak

yasaktır. Yani bugün bir pitbull ya da American Bully yavrusu satın almak, satmak, “sahiplendirme” ilanı vermek ya da yurt dışından getirmek doğrudan yasak kapsamındadır.

Yasaktan önce sahiplenilenler ne olacak?

Kanun, Temmuz 2021’den önce bu köpeklere sahip olanlara bir geçiş hakkı tanıdı. Belirlenen süre içinde köpeğini kısırlaştırıp Bakanlığın veri tabanına kaydettiren sahipler, köpeklerini yanlarında tutabildi. Ancak bu köpekler için şu kurallar kalıcıdır:

• Kayıt belgesi olmadan, ağızlıksız ya da tasmasız dolaştırılamaz.
• Halkın yoğun bulunduğu yerlere, çocuk oyun alanlarına ve parklara sokulamaz.
• Köpek ölürse Bakanlığa bildirilip kayıttan düşürülür.

Kayıt süresini kaçıran ya da köpeğini hiç kaydettirmeyen sahipler için ise bu geçiş hakkı yoktur; köpek yasak kapsamında sayılır.

Cezası ne kadar?

Kanunda bu ihlaller için öngörülen tutar hayvan başına 11.000 TL‘dir. Ancak idari para cezaları her yıl yeniden değerleme oranında artırıldığı için 2021’den bu yana birikmiş artışlarla tutar bu yıl hayvan başına 95.589 TL‘ye ulaştı. Tekirdağ’daki olayda da sahibine bu tutar uygulandı.

• Yasak ırkı üretmek, sahiplenmek, satmak, ilan vermek: hayvan başına 95.589 TL ve hayvana el konulur.
• Kayıtlı köpeği ağızlıksız, tasmasız ya da belgesiz gezdirmek, parka sokmak: 95.589 TL.
• Bu kuralı tekrar ihlal etmek: idari para cezasıyla birlikte hayvana el konulur ve en yakın belediye bakımevine götürülür.

Kanunun 30. maddesine göre cezalandırılan fiilin tekrarlanması hâlinde para cezası bir kat, daha fazla tekrarında üç kat artırılır. Kabahatler Kanununa göre idari para cezası tebliğden itibaren 15 gün içinde peşin ödenirse yüzde 25 indirim uygulanır; ödeme ve itiraz süreleri için İdari Para Cezaları Rehberi‘ne bakabilirsiniz.

Köpek birini ısırırsa

İdari para cezası, işin sadece bir kısmıdır. Köpek bir insanı yaralarsa:

• TCK 177: Gözetimindeki hayvanı başkalarının hayatı ya da sağlığı için tehlikeli olabilecek şekilde serbest bırakan veya kontrol altına almakta ihmal gösteren kişi, altı aya kadar hapis ya da adli para cezası alır.
• Yaralama: Isırma sonucu biri yaralanırsa, sahibi hakkında olayın koşullarına göre taksirle ya da kasten yaralama hükümleri gündeme gelir.
• Tazminat: Hayvanın verdiği zarardan hayvanı bakımında bulunduran kişi sorumludur; tedavi giderleri ve manevi tazminat ayrıca istenebilir.

Bu sorumluluklar yalnızca yasaklı ırklar için değil, her köpek sahibi için geçerlidir. Sahipli köpeklerin mikroçip ve kayıt zorunluluğunu mikroçip cezası yazımızda anlattık.

Yasaklı ırk köpek görürseniz

Parkta, çocuk oyun alanında ya da sokakta ağızlıksız gezdirilen yasaklı ırk bir köpek görürseniz, durumu belediyenin veteriner işleri birimine, il ya da ilçe tarım ve orman müdürlüğüne veya acil durumda 112’ye bildirebilirsiniz. Saldırı anında köpeğe ya da sahibine müdahale etmeye çalışmak yerine güvenli mesafede durup kolluğu aramak, yaralanma riskini azaltır.

İdari para cezalarının tamamı tek sayfada: Ödeme, indirim ve itiraz için İdari Para Cezaları Rehberi‘ne göz atın.

Sık Sorulan Sorular

Yasaklı köpek ırkları hangileri?

Kanun Pitbull Terrier, Japanese Tosa, Dogo Argentino ve Fila Brasileiro ile bunların melezlerini sayar. Tarım ve Orman Bakanlığı genelgesiyle American Staffordshire Terrier ve American Bully de listeye eklendi.

Pitbull beslemenin cezası ne kadar?

Yasaktan sonra sahiplenilen bir pitbull için bu yıl hayvan başına 95.589 TL idari para cezası verilir ve köpeğe el konulur. Yasaktan önce sahiplenilip kısırlaştırılarak kayda alınmış köpekler ise şartlara uyulduğu sürece sahibinde kalabilir.

American Bully yasak mı?

Evet. American Bully, Bakanlığın 2021 genelgesiyle tehlike arz eden ırklar listesine alındı; üretilmesi, satılması ve yeni sahiplenilmesi yasaktır.

Kayıtlı pitbull parka götürülebilir mi?

Hayır. Kayıtlı olsa bile bu köpekler halkın yoğun olduğu yerlere, çocuk oyun alanlarına ve parklara sokulamaz; dışarıda ağızlık, tasma ve kayıt belgesi zorunludur.

Kısaca

• Pitbull, Japanese Tosa, Dogo Argentino, Fila Brasileiro, American Staffordshire Terrier ve American Bully yasak kapsamında.
• Üretmek, satmak, sahiplenmek, ilan vermek yasak; ceza bu yıl hayvan başına 95.589 TL.
• Yasaktan önce kısırlaştırılıp kayda alınan köpekler ağızlık, tasma ve belgeyle dolaştırılabilir.
• Parklara, oyun alanlarına ve kalabalık yerlere sokulamaz; tekrarında hayvana el konulur.
• Isırma vakalarında TCK 177, yaralama hükümleri ve tazminat ayrıca gündeme gelir.

İlgili Yazılar

• Mikroçip Cezası: Kayıtsız Kedi ve Köpek İçin Hayvan Başına Ceza
• Kasten Yaralama Cezası: Basit Yaralama, Şikâyet Süresi ve Uzlaşma
• Mala Zarar Verme Suçu: Cezası Ne Kadar, Para Cezası, Şikâyet Süresi ve Uzlaşma
• Adli Para Cezası Ödenmezse Ne Olur? Hapse Çevrilme, Taksit ve Kamuya Yararlı İş

Kaynaklar

• 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu, md. 14, 28, 30 ve geçici md. 3 (7332 sayılı Kanunla değişik): Mevzuat Bilgi Sistemi
• 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, md. 177: Mevzuat Bilgi Sistemi
• Tekirdağ Valiliği açıklaması, Çorlu’daki pitbull olayı (Mart): DHA