Bir şirket aracını kullanırken çevirmeye takıldınız, polis cezayı elinize verdi. Çoğu kişi bu kâğıdı ödeme makbuzu kadar önemser. Oysa sürücü sigortasız çalışıyorsa, o tutanak bir gün Sosyal Güvenlik Kurumu’nun (SGK) önüne gelebilir.
SGK, 19 Ekim 2026 tarihli 2026/22 sayılı Genelgeyle bu konudaki uygulamayı netleştirdi. Kolluk, zabıta gibi kamu görevlilerinin düzenlediği tutanaklarda fiilen çalıştığı görülen kişiye, her tutanak için tutanak tarihi itibarıyla 1 gün sigorta hizmeti yazılacak. Aşağıda bunun çalışan ve işveren için ne anlama geldiğini, genelgenin kendi örnekleriyle anlattık.
Evet, gidebilir. SGK’nın 2015/25 sayılı Genelgesi ile kurulan sistemde, yüze karşı tebliğ edilen trafik ceza tutanakları (yani sürücünün o anda imzalayıp eline aldığı tutanaklar) Kurumun kayıt dışı istihdamla mücadele birimlerine (KADİM servisleri) ulaşıyor. Burada bakılan şey basit: Aracı kullanan kişi, aracın ait olduğu işyerinde sigortalı mı?
Posta ya da e-Tebligat yoluyla araç sahibine gönderilen, sürücüsü belli olmayan radar ve EDS cezaları bu kapsamın dışında kalır; çünkü bu tutanaklarda aracı kimin kullandığı tespit edilmiş değildir.
Genelge, 2015/25 sayılı Genelgenin 4/a (işçi statüsündeki sigortalılar) bölümünü değiştiriyor. Öne çıkan üç değişiklik var:
Genelge yalnızca trafik polisinin tutanaklarından söz etmiyor. Kolluk, zabıta, doktor, veteriner, mühendis gibi kamu görevlilerinin düzenlediği tutanaklar ve kamu idarelerinden alınan bilgi ve belgeler de aynı kurala tabi.
Kural olarak bir tutanak, bir gün. Sigortasız çalıştığınız aylar ya da yıllar tek bir trafik cezasıyla geriye doğru sigortalı sayılmaz. Hesap şöyle yapılır:
| Durum | Genelgeye göre yapılacak işlem |
|---|---|
| Tek tespit | Tutanak tarihi itibarıyla 1 gün hizmet |
| Aynı işyerinde birden fazla tespit | En eski tespit tarihi işe giriş tarihi sayılır |
| Aynı ay ve sonraki aylardaki tespitler | Tespit edilen her gün için 1 gün hizmet; çalışma kısmi süreli kabul edilir |
| Arada hiç tespit olmayan bir ay varsa | Önceki çalışma son hizmet gününde biter; sonraki ilk tespit yeni işe giriş sayılır |
| Çalışmanın aralıksız sürdüğü iddiası | İtiraz hâlinde konu denetime sevk edilir |
Kesintisiz aylar: Bir kişinin aynı işyerinde Mart’ta 2, Nisan’da 1, Mayıs’ta 2 ve Haziran’da 1 tespiti var. Mart’taki ilk tespit tarihiyle işe giriş yapılır; Mart için 2, Nisan için 1, Mayıs için 2, Haziran için 1 gün hizmet verilir ve son günle işten çıkış yapılır. Toplam: 6 gün.
Arada boş ay varsa: Tespitler Mart’ta 2, Nisan’da 1, Haziran’da 2 ve Temmuz’da 1 gün; Mayıs’ta tespit yok. Bu durumda Mart-Nisan bir çalışma dönemi olarak açılıp kapanır. Haziran’daki ilk tespitle yeni bir işe giriş yapılır ve Haziran-Temmuz ikinci dönem olarak işlenir.
Çalışan açısından bu tutanaklar, sigortasız geçen dönemin resmî bir izi demek. SGK’nın vereceği 1 günlük hizmet küçük görünebilir, ama iki önemli sonucu var:
Bu yüzden şirket aracı veya iş için kullandığınız bir araçla aldığınız trafik cezası tutanaklarını atmayın; fotoğrafını çekip saklayın. Tutanağın e-Devlet’teki kaydı da ayrıca tutulur.
Uzun süreli sigortasız çalışmanın tamamının sayılması için genellikle tutanaktan fazlası gerekir. SGK’ya şikâyet ve hizmet tespit davası gibi yollar, somut dosyaya göre bir avukatla birlikte değerlendirilmelidir.
Tutanak üzerinden çalışanın sigortasız olduğu anlaşılırsa sorun yalnızca 1 günlük prim değildir. 5510 sayılı Kanunun 102. maddesi, sigortalı işe giriş bildirgesinin verilmediğinin kamu idarelerinden alınan bilgi ve belgelerden ya da Kurum denetmenlerinin tespitlerinden anlaşılması hâlinde her bir sigortalı için asgari ücretin iki katı tutarında idari para cezası öngörür.
Cezanın hesabında, cezanın verildiği tarihte geçerli aylık brüt asgari ücret esas alınır. Örneğin 2026 için belirlenen 33.030 TL brüt asgari ücretle hesaplanırsa, sigortalı başına iki katı ceza 66.060 TL eder. Buna ek olarak, tespit edilen günler için prim ve gecikme zammı da gündeme gelebilir.
Aracını iş dışında bir yakınına ya da arkadaşına kullandıran, ticari faaliyeti olmayan araç sahipleri için de tutanak SGK’ya intikal edebilir. Böyle bir durumda iş ilişkisi olmadığını belgelerle anlatmak gerekir; örneğin araç kiralandıysa kira sözleşmesi ve faturalar önemli bir savunma belgesidir.
5510 sayılı Kanunun 102. maddesine göre:
| Adım | Süre | Sonuç |
|---|---|---|
| Peşin ödeme | Tebliğden itibaren 15 gün | Cezanın dörtte üçü ödenir (%25 indirim); yargı yolu açık kalır |
| SGK’ya itiraz | Tebliğden itibaren 15 gün | İtiraz, tahsil takibini durdurur |
| İdare mahkemesine dava | İtirazın reddi kararının tebliğinden itibaren 30 gün | Süre kaçırılırsa ceza kesinleşir |
SGK cezalarının ödeme ve itiraz süreçlerini SGK cezası rehberimizde daha ayrıntılı anlattık. Trafik cezasının kendisine itiraz ise ayrı bir süreçtir: Bu itiraz sulh ceza hâkimliğine yapılır ve SGK cezasına yapılan itirazın yerine geçmez. Tebliğ edilmeyen trafik cezalarının ne zaman düştüğünü trafik cezası zamanaşımı yazımızda bulabilirsiniz.
Yüze karşı tebliğ edilen, yani sürücünün imzalayıp aldığı trafik ceza tutanakları SGK’nın kayıt dışı istihdamla mücadele servislerince incelenir.
2026/22 sayılı Genelgeye göre, fiilen çalışıldığının tespit edildiği her tutanak için tutanak tarihi itibarıyla 1 gün hizmet verilir.
Hayır. Tek tutanak tek gün demektir. Aralıksız çalışıldığı iddia edilirse konu denetime gönderilir; uzun dönem için ek delil gerekir.
Genelge yüze karşı tebliğ edilen tutanaklardan söz eder. Araç sahibine sonradan tebliğ edilen radar ve EDS cezalarında sürücünün kim olduğu tutanakta yer almadığı için aynı şekilde işlenmesi beklenmez.
Tutanak SGK’ya intikal edebilir. Ancak ortada bir iş ilişkisi yoksa bunu belgelerle anlatıp itiraz edebilirsiniz. İtiraz süresi tebliğden itibaren 15 gündür.
Kamu idarelerinden gelen bilgi ve belgelerle tespit edilmişse, 5510 sayılı Kanunun 102. maddesine göre her sigortalı için asgari ücretin iki katıdır. 15 gün içinde peşin ödemede dörtte üçü tahsil edilir.
İdari para cezalarının tamamı tek sayfada: Ödeme süresi, %25 indirim, itiraz ve zamanaşımı için İdari Para Cezaları Rehberi‘ne göz atın.
Son güncelleme: · Yazar: Ahmet Rıfat Albuz
Bu yazı yürürlükteki mevzuata dayanarak genel bilgi vermek için hazırlandı. Hukuki bir sorununuz varsa ilgili kuruma ya da bir avukata danışın.
1
Sosyal Medya Hesabı Neden Kapatılır? Platform Kuralları ve İtiraz
2
Özel Hayatın Gizliliğini İhlal Suçu Cezası (TCK 134): Sosyal Medya İfşası 2-5 Yıl
3
KVKK Cezası Ne Kadar? Şirketlere 17 Milyon TL’ye Kadar Para Cezası, Kişilere Hapis: Fark ve Şikâyet Yolu
4
Dolandırıldım, Ne Yapmalıyım? İlk 24 Saatte Atılacak Adımlar ve Param Geri Gelir mi?
5
Gizli Ses Kaydı Almak Suç mu, Delil Sayılır mı? TCK 133 Cezası ve Yargıtay Yaklaşımı
