Erişim Engeli Talebi Nereye Yapılır? İzinsiz Paylaşılan Fotoğraf ve Videoyu Kaldırtmanın Yolları

0

BEĞENDİM

0

Erişim Engeli Talebi Nereye Yapılır? İzinsiz Paylaşılan Fotoğraf ve Videoyu Kaldırtmanın Yolları

İzniniz olmadan çekilmiş bir fotoğrafınız paylaşıldı, ev adresiniz bir sosyal medya hesabında yayımlandı ya da özel bir görüntünüz bir sitede dolaşıyor. Böyle durumlarda en acil ihtiyaç, içeriğin hızla kaldırılması.

Türk hukukunda bunun için hızlı bir yol var. Ancak bu yolu kullanabilmek için ihlalin türünü doğru belirlemek gerekiyor. Son iki yılda bu alanda önemli değişiklikler oldu. Eskiden kullanılan bazı yollar kapandı, başvurulacak makam da değişti.

Önce ihlalin türünü belirleyin

Özel hayatın gizliliği: 9/A başvurusu adım adım

5651 sayılı Kanun’un 9/A maddesine göre, internetteki bir yayın nedeniyle özel hayatının gizliliğinin ihlal edildiğini düşünen kişi doğrudan Başkanlığa başvurarak içeriğe erişimin engellenmesini isteyebiliyor.

Hangi Başkanlık? 7590 sayılı Kanunla 5651’e eklenen tanıma göre bu makam artık Siber Güvenlik Başkanlığı. Bu görevi daha önce Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) yürütüyordu. “BTK’ya erişim engeli başvurusu” diye arayanların bilmesi gereken değişiklik bu.

Başvuruda bulunması gerekenler (md. 9/A-2):

1. İhlale yol açan yayının tam adresi (URL). Ana sayfanın adresi yetmez, içeriğin doğrudan bağlantısı gerekiyor.
2. Hangi açılardan özel hayatınızın ihlal edildiğine dair bir açıklama
3. Kimliğinizi ispatlayacak bilgiler

Kanun, bu bilgilerden biri eksikse talebin işleme konulmayacağını açıkça söylüyor.

Süreç nasıl işliyor?

Burada çoğu kişinin atladığı bir nokta var. Kanuna göre talebi 24 saat içinde sulh ceza hâkiminin kararına sunma yükümlülüğü talep eden kişiye ait. Bu adımı takip edin, aksi hâlde engel kısa sürede kalkabilir.

Engel, içeriğin tamamına değil, yalnızca ihlal içeren yayın, bölüm, resim ya da video için URL bazında uygulanıyor. İçerik yayından kaldırılırsa hâkim kararı kendiliğinden hükümsüz kalıyor.

Acil durumlar: Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Başkan doğrudan kendi emriyle erişimi engelleyebiliyor. Bu karar da 24 saat içinde sulh ceza hâkiminin onayına sunuluyor ve hâkim 48 saat içinde karar veriyor.

Hakaret ve itibar zedeleme: 9. madde artık yok

Eskiden kişilik haklarını ihlal eden içerikler için 5651’in 9. maddesine dayanılarak doğrudan sulh ceza hâkimliğinden erişim engeli istenebiliyordu. “Erişim engeli talebi sulh ceza” aramasının kaynağı bu uygulama.

Ancak bu madde Anayasa Mahkemesi’nin 11.10.2023 tarihli ve E.2020/76, K.2023/172 sayılı kararıyla iptal edildi. mevzuat.gov.tr’deki güncel metinde 9. maddenin yerinde yalnızca iptal notu bulunuyor.

Hakaret ya da itibar zedeleyen bir içerik için kullanılabilecek yollar şunlar:

• Platforma başvuru: Türkiye’den günlük erişimi bir milyonu aşan sosyal ağ sağlayıcılar, 9 ve 9/A kapsamındaki içeriklere yönelik başvurulara en geç 48 saat içinde olumlu ya da olumsuz cevap vermek zorunda. Olumsuz cevabın gerekçeli olması gerekiyor (5651 ek md. 4/3). Bu platformların Türkiye’de bir temsilci bulundurma zorunluluğu da var.
• Ceza şikâyeti: Hakaret (TCK 125) ya da iftira gibi suçlar için savcılığa şikâyette bulunabilirsiniz.
• Hukuk davası: Kişilik hakkı ihlalinin önlenmesi ve tazminat için hukuk mahkemesinde dava açılabilir ve tedbir talep edilebilir.

Bu yolların seçimi, içeriğin niteliğine ve aciliyetine göre değişiyor. Bir avukatla değerlendirmeniz faydalı olur.

Fotoğrafı izinsiz paylaşmanın cezası

İzinsiz paylaşım, içeriğin niteliğine göre ayrıca suç da oluşturabiliyor:

• TCK 134 (özel hayatın gizliliğini ihlal): Özel hayata ilişkin görüntü ya da seslerin ifşa edilmesi
• TCK 136 (kişisel verileri hukuka aykırı olarak verme ve yayma)
• Tehdit ve şantaj: Görüntü yayma tehdidiyle bir şey isteniyorsa

Cezalar için özel hayatın gizliliğini ihlal ve tehdit ve şantaj yazılarımıza bakabilirsiniz.

İçeriği kaldırtmadan önce delil olarak kaydetmeyi unutmayın. İçerik kaldırıldıktan sonra ispat zorlaşır. Bunun nasıl yapılacağını ekran görüntüsü delil olur mu yazımızda anlattık.

Sık Sorulan Sorular

Erişim engeli talebi nereye yapılır?
Özel hayatın gizliliği ihlallerinde 5651 md. 9/A’ya göre Siber Güvenlik Başkanlığı’na yapılır. Sonrasında talebin 24 saat içinde sulh ceza hâkiminin kararına sunulması gerekir.

BTK’ya hâlâ erişim engeli başvurusu yapılabilir mi?
7590 sayılı Kanunla bu görev Siber Güvenlik Başkanlığı’na geçti. Güncel başvuru kanallarını Başkanlığın duyurularından takip edin.

Hakaret içeren bir paylaşım için sulh cezadan erişim engeli istenebilir mi?
Bunun dayanağı olan 5651 md. 9 Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edildi. Bu durumda platforma başvuru, ceza şikâyeti ve hukuk mahkemesi yolları kullanılıyor.

Sosyal medya şikâyetime kaç saatte cevap vermek zorunda?
Türkiye’den günlük erişimi bir milyonu aşan sosyal ağ sağlayıcıları 48 saat içinde gerekçeli cevap vermek zorunda.

İzinsiz fotoğraf paylaşımında tazminat alınabilir mi?
Kişilik hakkı ve özel hayat ihlali nedeniyle hukuk mahkemesinde manevi tazminat davası açılabilir.

Kısaca

• Özel hayatın gizliliği ihlalinde 5651 md. 9/A’ya göre Siber Güvenlik Başkanlığı’na başvurulur. Engel 4 saat içinde uygulanır.
• Başvuruda URL, ihlalin açıklaması ve kimlik bilgileri bulunmalı. Eksik başvuru işleme konmaz.
• Talep 24 saat içinde sulh ceza hâkiminin kararına sunulmalı. Hâkim 48 saat içinde karar vermezse engel kalkar.
• Hakaret ve itibar ihlalleri için kullanılan 5651 md. 9 Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edildi.
• Büyük sosyal ağlar başvurulara 48 saat içinde gerekçeli cevap vermek zorunda. İçeriği kaldırtmadan önce delilleri saklayın.

İlgili Yazılar

Sahte Hesap Açma Cezası

Dolandırıldım, Ne Yapmalıyım?

KVKK Cezası

Bilişim Suçları Şikâyet Süresi

Erişim Engeli Talebi Nereye Yapılır? İzinsiz Paylaşılan Fotoğraf ve Videoyu Kaldırtmanın Yolları

İzniniz olmadan çekilmiş bir fotoğrafınız paylaşıldı, ev adresiniz bir sosyal medya hesabında yayımlandı ya da özel bir görüntünüz bir sitede dolaşıyor. Böyle durumlarda en acil ihtiyaç, içeriğin hızla kaldırılması.

Türk hukukunda bunun için hızlı bir yol var. Ancak bu yolu kullanabilmek için ihlalin türünü doğru belirlemek gerekiyor. Son iki yılda bu alanda önemli değişiklikler oldu. Eskiden kullanılan bazı yollar kapandı, başvurulacak makam da değişti.

Önce ihlalin türünü belirleyin

Özel hayatın gizliliği: 9/A başvurusu adım adım

5651 sayılı Kanun’un 9/A maddesine göre, internetteki bir yayın nedeniyle özel hayatının gizliliğinin ihlal edildiğini düşünen kişi doğrudan Başkanlığa başvurarak içeriğe erişimin engellenmesini isteyebiliyor.

Hangi Başkanlık? 7590 sayılı Kanunla 5651’e eklenen tanıma göre bu makam artık Siber Güvenlik Başkanlığı. Bu görevi daha önce Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) yürütüyordu. “BTK’ya erişim engeli başvurusu” diye arayanların bilmesi gereken değişiklik bu.

Başvuruda bulunması gerekenler (md. 9/A-2):

1. İhlale yol açan yayının tam adresi (URL). Ana sayfanın adresi yetmez, içeriğin doğrudan bağlantısı gerekiyor.
2. Hangi açılardan özel hayatınızın ihlal edildiğine dair bir açıklama
3. Kimliğinizi ispatlayacak bilgiler

Kanun, bu bilgilerden biri eksikse talebin işleme konulmayacağını açıkça söylüyor.

Süreç nasıl işliyor?

Burada çoğu kişinin atladığı bir nokta var. Kanuna göre talebi 24 saat içinde sulh ceza hâkiminin kararına sunma yükümlülüğü talep eden kişiye ait. Bu adımı takip edin, aksi hâlde engel kısa sürede kalkabilir.

Engel, içeriğin tamamına değil, yalnızca ihlal içeren yayın, bölüm, resim ya da video için URL bazında uygulanıyor. İçerik yayından kaldırılırsa hâkim kararı kendiliğinden hükümsüz kalıyor.

Acil durumlar: Gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Başkan doğrudan kendi emriyle erişimi engelleyebiliyor. Bu karar da 24 saat içinde sulh ceza hâkiminin onayına sunuluyor ve hâkim 48 saat içinde karar veriyor.

Hakaret ve itibar zedeleme: 9. madde artık yok

Eskiden kişilik haklarını ihlal eden içerikler için 5651’in 9. maddesine dayanılarak doğrudan sulh ceza hâkimliğinden erişim engeli istenebiliyordu. “Erişim engeli talebi sulh ceza” aramasının kaynağı bu uygulama.

Ancak bu madde Anayasa Mahkemesi’nin 11.10.2023 tarihli ve E.2020/76, K.2023/172 sayılı kararıyla iptal edildi. mevzuat.gov.tr’deki güncel metinde 9. maddenin yerinde yalnızca iptal notu bulunuyor.

Hakaret ya da itibar zedeleyen bir içerik için kullanılabilecek yollar şunlar:

• Platforma başvuru: Türkiye’den günlük erişimi bir milyonu aşan sosyal ağ sağlayıcılar, 9 ve 9/A kapsamındaki içeriklere yönelik başvurulara en geç 48 saat içinde olumlu ya da olumsuz cevap vermek zorunda. Olumsuz cevabın gerekçeli olması gerekiyor (5651 ek md. 4/3). Bu platformların Türkiye’de bir temsilci bulundurma zorunluluğu da var.
• Ceza şikâyeti: Hakaret (TCK 125) ya da iftira gibi suçlar için savcılığa şikâyette bulunabilirsiniz.
• Hukuk davası: Kişilik hakkı ihlalinin önlenmesi ve tazminat için hukuk mahkemesinde dava açılabilir ve tedbir talep edilebilir.

Bu yolların seçimi, içeriğin niteliğine ve aciliyetine göre değişiyor. Bir avukatla değerlendirmeniz faydalı olur.

Fotoğrafı izinsiz paylaşmanın cezası

İzinsiz paylaşım, içeriğin niteliğine göre ayrıca suç da oluşturabiliyor:

• TCK 134 (özel hayatın gizliliğini ihlal): Özel hayata ilişkin görüntü ya da seslerin ifşa edilmesi
• TCK 136 (kişisel verileri hukuka aykırı olarak verme ve yayma)
• Tehdit ve şantaj: Görüntü yayma tehdidiyle bir şey isteniyorsa

Cezalar için özel hayatın gizliliğini ihlal ve tehdit ve şantaj yazılarımıza bakabilirsiniz.

İçeriği kaldırtmadan önce delil olarak kaydetmeyi unutmayın. İçerik kaldırıldıktan sonra ispat zorlaşır. Bunun nasıl yapılacağını ekran görüntüsü delil olur mu yazımızda anlattık.

Sık Sorulan Sorular

Erişim engeli talebi nereye yapılır?
Özel hayatın gizliliği ihlallerinde 5651 md. 9/A’ya göre Siber Güvenlik Başkanlığı’na yapılır. Sonrasında talebin 24 saat içinde sulh ceza hâkiminin kararına sunulması gerekir.

BTK’ya hâlâ erişim engeli başvurusu yapılabilir mi?
7590 sayılı Kanunla bu görev Siber Güvenlik Başkanlığı’na geçti. Güncel başvuru kanallarını Başkanlığın duyurularından takip edin.

Hakaret içeren bir paylaşım için sulh cezadan erişim engeli istenebilir mi?
Bunun dayanağı olan 5651 md. 9 Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edildi. Bu durumda platforma başvuru, ceza şikâyeti ve hukuk mahkemesi yolları kullanılıyor.

Sosyal medya şikâyetime kaç saatte cevap vermek zorunda?
Türkiye’den günlük erişimi bir milyonu aşan sosyal ağ sağlayıcıları 48 saat içinde gerekçeli cevap vermek zorunda.

İzinsiz fotoğraf paylaşımında tazminat alınabilir mi?
Kişilik hakkı ve özel hayat ihlali nedeniyle hukuk mahkemesinde manevi tazminat davası açılabilir.

Kısaca

• Özel hayatın gizliliği ihlalinde 5651 md. 9/A’ya göre Siber Güvenlik Başkanlığı’na başvurulur. Engel 4 saat içinde uygulanır.
• Başvuruda URL, ihlalin açıklaması ve kimlik bilgileri bulunmalı. Eksik başvuru işleme konmaz.
• Talep 24 saat içinde sulh ceza hâkiminin kararına sunulmalı. Hâkim 48 saat içinde karar vermezse engel kalkar.
• Hakaret ve itibar ihlalleri için kullanılan 5651 md. 9 Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edildi.
• Büyük sosyal ağlar başvurulara 48 saat içinde gerekçeli cevap vermek zorunda. İçeriği kaldırtmadan önce delilleri saklayın.

İlgili Yazılar

Sahte Hesap Açma Cezası

Dolandırıldım, Ne Yapmalıyım?

KVKK Cezası

Bilişim Suçları Şikâyet Süresi

Bilişim ve sosyal medya cezalarının tamamı tek sayfada: Hakaret, tehdit, hesap çalma ve internet dolandırıcılığının cezaları için Bilişim ve Sosyal Medya Cezaları Rehberi‘ne göz atın.

Erişim engeli konuşulduğunda akla gelen bir başka soru da engellenen sitelere VPN ile girmenin hukuki durumu. VPN kullanmanın suç olup olmadığını ayrı bir yazıda tartıştık.

Kaynaklar

• 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun: Mevzuat Bilgi Sistemi