Esnaf Muafiyeti: Sınır 396.360 TL mi, 1.900.000 TL mi? 9/6 ve 9/10 Farkı, Şartlar ve Belge

0

BEĞENDİM

0

Esnaf Muafiyeti 2026: Sınır 396.360 TL mi, 1.900.000 TL mi? 9/6 ve 9/10 Farkı, Şartlar ve Belge

Evde mantı açıp Instagram’dan satan, el yapımı takı ya da mum üretip pazaryerlerinde satan herkes bir noktada aynı soruyu soruyor: “Vergi mükellefi olmam gerekiyor mu?”

Cevap çoğu zaman hayır. Gelir Vergisi Kanunu’nun 9. maddesi evde üretim yapıp satanlar için esnaf muafiyeti tanıyor. Ama bu maddede iki ayrı bent var ve şartları, sınırları ve vergilendirme şekilleri birbirinden farklı. İnternetteki kaynakların çoğu bu iki benti karıştırıyor.

Esnaf muafiyeti sınırı 2026’da ne kadar?

9/6 sınırı nasıl hesaplanıyor? Kanun bu sınırı “ilgili yıl için geçerli asgari ücretin yıllık brüt tutarı” olarak belirliyor. 2026’da aylık brüt asgari ücret 33.030 TL, yıllık tutarı ise 33.030 × 12 = 396.360 TL.

GVK 9/6: Evde üretilen el emeği ürünler

Bu bent yalnızca kanunda sayılan ürünler için geçerli:

• Havlu, örtü, çarşaf, çorap, halı, kilim, dokuma ürünleri
• Kırpıntı deriden yapılan ürünler
• Örgü, dantel, her türlü nakış, tığ işi
• Turistik eşya, hasır, sepet, süpürge, paspas, fırça
• Yapma çiçek, pul, payet, boncuk işleme
• İp ve urgan
• Tarhana, erişte, mantı gibi gıda ürünleri

Şartlar:

• Ürün oturulan evde yapılmalı.
• Dışarıdan işçi çalıştırılmamalı.
• Dikiş, nakış makinesi, mutfak robotu ve ütü gibi ev aletleri dışında motorlu güç kullanılmamalı.
• Ayrı bir işyeri açılmamalı.
• İnternet satışlarının yıllık tutarı 396.360 TL’yi geçmemeli.

Bu ürünlerin pazar takibi yoluyla, yani pazar pazar dolaşılarak satılması muafiyetten yararlanmaya engel. Kermes, festival ve panayırda satış yapmak ise engel değil.

GVK 9/10: Evde üretip internetten satanlar

2020’de kanuna eklenen bu bent, ürün listesiyle sınırlı değil. Mum, sabun, takı, seramik, el yapımı kozmetik, ahşap ürünler, kurabiye gibi evde üretilen her ürün bu kapsama girebiliyor.

Şartlar:

• Ayrı bir işyeri açılmamalı.
• Sanayi tipi veya seri üretim yapabilen makine kullanılmamalı.
• Ürün oturulan evde üretilmeli.
• Satış sadece internet ve benzeri elektronik ortamlar üzerinden yapılmalı.
• Esnaf Vergi Muafiyeti Belgesi alınmalı.
• Türkiye’deki bir bankada ticari hesap açılmalı ve satış gelirinin tamamı bu hesaba gelmeli.

Bu muafiyette vergi tamamen sıfır değil. Ticari hesaba gelen her tutardan banka %4 gelir vergisi stopajı keserek devlete öder. Ayda en az 10 gün süreyle bir işçi çalıştırılıyorsa oran %2‘ye iner. Kesilen bu vergi dışında beyanname verilmez.

Önemli: Satış gelirinin bir kısmını kişisel hesaba ya da başka birinin hesabına aldırmak, “tüm hasılatın bu hesaptan tahsil edilmesi” şartını ihlal eder. Bu durumda muafiyet geriye dönük olarak kaybedilebilir. Başkasının hesabını kullanmanın ceza hukuku açısından riskleri için IBAN kiralama yazımıza bakabilirsiniz.

Kimler esnaf muafiyetinden yararlanamaz?

• Hazır ürün alıp satanlar ve dropshipping yapanlar. Muafiyet kendi üretimi şart koşuyor.
• Ayrı bir atölye, dükkân ya da işyeri açanlar
• Başka bir ticari, zirai ya da mesleki faaliyeti nedeniyle zaten gerçek usulde mükellef olanlar
• İşi bir şirkete ya da mükellefe bağlı çalışır şekilde yapanlar, örneğin tek bir firmaya sürekli üretim yapanlar

Esnaf Vergi Muafiyeti Belgesi nasıl alınır?

1. e-Devlet şifrenizle GİB’in Dijital Vergi Dairesi’ne girin.
2. “Esnaf Vergi Muafiyeti Belgesi Talep” dilekçesini doldurup gönderin.
3. Vergi dairesi ikamet adresinizde yoklama yapar.
4. Şartları taşıyorsanız belge düzenlenir.

Belge alındıktan sonra bankada ticari hesap açılırken bu belge isteniyor. Başvurunun ücreti yok. Yoklama süresi ve belgenin geçerlilik süresi vergi dairesinin uygulamasına göre değişebiliyor.

Kanunda bir de belediyeden alınan “Esnaf Muaflığı Belgesi” geçiyor. Bu belge esnaf odasına kayıtla alınıyor ve daha çok seyyar ve küçük esnaf için kullanılıyor. Evden internet satışı yapanların ihtiyaç duyduğu belge ise vergi dairesinden alınan Esnaf Vergi Muafiyeti Belgesi.

Sınır aşılırsa ne olur?

9/10 için: Kanuna göre yıllık satışlar 1.900.000 TL’yi aşarsa, izleyen takvim yılı başından itibaren gerçek usulde vergilendirme başlar ve bu muafiyetten bir daha yararlanılamaz. Sınırın aşıldığı yıl muafiyet devam eder.

9/6 için: Yıllık internet satışı 396.360 TL’yi geçerse muafiyet şartı ortadan kalkar. Bu durumda mükellefiyet tesisi için vergi dairesine başvurmak gerekir.

Şartlar ihlal edilirse: Örneğin işyeri açılırsa, sanayi tipi makine kullanılırsa ya da satış geliri ticari hesap dışında tahsil edilirse, 9/10’a göre muafiyetten yararlanılamaz. Bu durumda zamanında tahakkuk etmeyen vergiler vergi ziyaı cezası ve gecikme faiziyle birlikte istenir. Vergi ziyaı cezasının nasıl hesaplandığını vergi ziyaı cezası yazımızda anlattık.

Belge almadan ticari faaliyete devam etmek ve fatura düzenlememek ise ayrıca özel usulsüzlük cezalarına yol açabilir. Bu konuyu özel usulsüzlük cezası yazımızda ele aldık.

Sık Sorulan Sorular

Esnaf muafiyeti sınırı 2026’da ne kadar?
9/6 kapsamındaki el emeği ürünlerde yıllık 396.360 TL, 9/10 kapsamında evde üretip internetten satanlar için 1.900.000 TL.

Esnaf muafiyeti 9/10 nedir?
Ayrı işyeri açmadan ve sanayi tipi makine kullanmadan evde üretilen ürünlerin internetten satışı için tanınan muafiyet. Ticari hesap ve %4 stopaj şartı var.

Esnaf muafiyetinde vergi ödenir mi?
9/6’da ödenmez. 9/10’da banka, ticari hesaba gelen tutar üzerinden %4 (işçi çalıştırılıyorsa %2) gelir vergisi keser.

Esnaf muafiyeti belgesi nereden alınır?
GİB’in Dijital Vergi Dairesi üzerinden dilekçeyle ya da ikamet adresinizin bağlı olduğu vergi dairesinden.

Hazır ürün satan esnaf muafiyetinden yararlanabilir mi?
Hayır. Muafiyet kendi ürettiğiniz ürünleri satmanız şartına bağlı.

Hem Instagram’dan hem pazarda satış yapabilir miyim?
9/6 kapsamındaki ürünlerde kermes, festival ve panayırda satış yapılabilir, ama pazar takibi yapılamaz. 9/10’da satışın tamamının internet üzerinden yapılması gerekiyor.

Kısaca

• Esnaf muafiyetinde iki ayrı bent var: 9/6 (sayılan el emeği ürünler) ve 9/10 (evde üretilen diğer ürünler).
• 2026 sınırları: 9/6’da 396.360 TL, 9/10’da 1.900.000 TL.
• 9/10’da ticari hesap, muafiyet belgesi ve %4 stopaj zorunlu.
• Hazır ürün satmak, işyeri açmak ve sanayi tipi makine kullanmak muafiyeti engelliyor.
• Sınır aşılırsa izleyen yıldan itibaren gerçek usule geçiliyor. Şart ihlalinde ceza ve faiz istenebiliyor.

İlgili Yazılar

Özel Usulsüzlük Cezası Nedir? 2026 VUK 353 Fatura Kesmeme Cezası Oranları

Vergi Ziyaı Cezası Nedir? 2026 VUK 344 Hesaplama, İndirim ve Uzlaşma

Beyannameyi Geç Verdim, Ne Olur? Pişmanlıkla Beyan ve Pişmanlık Zammı Rehberi

Kira Geliri Vergisi 2026: Kimler Öder, Ne Kadar Ödenir, Beyan Süreci

Vergi ve borç konularının tamamı tek sayfada: Ceza, gecikme zammı, haciz ve itiraz süreleri için Vergi Cezaları ve Borçları Rehberi‘ne göz atın.

Kaynaklar

• 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu: Mevzuat Bilgi Sistemi
• Gelir İdaresi Başkanlığı: gib.gov.tr