Gece yarısı gelen bir mesaj: “Seni bulacağım.” Ya da tanımadığınız bir hesaptan: “Para göndermezsen bu fotoğrafları herkese yollarım.” Bu tür mesajlar insanı hem korkutur hem de ne yapacağını bilemez hâle getirir.
İyi haber şu: Ekrandaki bu yazılar Türk Ceza Kanunu’nda karşılığı olan, cezası belli suçlardır. Mesajlaşma uygulamaları da bu suçların delillerini saklar. Aşağıda tehdit ile şantajın farkını, cezalarını ve atmanız gereken adımları sırayla anlatıyoruz.
Tehdit, bir kişiye kendisine veya yakınına kötülük yapılacağını söyleyerek onu korkutmaktır. Kanun bu suçu, tehdidin içeriğine göre iki ayrı ceza aralığıyla düzenliyor:
| Tehdidin içeriği | Ceza | Şikâyet gerekir mi? |
|---|---|---|
| Hayatına, vücuduna veya cinsel dokunulmazlığına saldırı (“öldürürüm”, “dövdürürüm” gibi) | 6 ay – 2 yıl hapis | Hayır, savcılık kendiliğinden soruşturur |
| Aynı tehdit kadına karşı yapılırsa | Alt sınır 9 ay | Hayır |
| Malvarlığına büyük zarar veya “sair bir kötülük” (“işini bitiririm”, “arabanı yakarım” gibi) | 2 – 6 ay hapis veya adli para cezası | Evet, mağdurun şikâyeti gerekir |
TCK 106/2’ye göre tehdit şu şekillerde yapılırsa ceza 2 yıldan 7 yıla kadar hapise çıkar:
Sahte ya da isimsiz bir hesaptan gönderilen tehdit mesajlarının, faillerin kimliğini gizlemesi nedeniyle bu nitelikli hâl kapsamında değerlendirilip değerlendirilemeyeceği somut olaya göre tartışılır. Mesaj ister fotoğrafla, ister silah görüntüsüyle gönderilmiş olsun, bu ayrıntılar cezayı ağırlaştırabilir.
Tehdit amacıyla kişi yaralanır ya da malına zarar verilirse, bu suçlardan da ayrıca ceza verilir (TCK 106/3).
Şantaj, tehditten bir adım öteye geçer. Amaç, karşı tarafa bir şey yaptırmak ya da çıkar sağlamaktır.
TCK 107’ye göre iki tür şantaj var:
Ceza: Her iki durumda da 1 – 3 yıl hapis ve 5.000 güne kadar adli para cezası.
Özel görüntülerle yapılan şantaj, görüntüler gerçekten yayılırsa ayrıca özel hayatın gizliliğini ihlal (TCK 134) kapsamında da suç oluşturur. Ayrıntılar için özel hayatın gizliliğini ihlal suçu yazımıza bakabilirsiniz.
Evet. Kanun, tehdidin hangi araçla yapıldığına bakmaz. Yüz yüze söylenen, telefonda konuşulan, WhatsApp’tan yazılan, sesli not olarak gönderilen ya da Instagram’da DM’den atılan tehdit aynı suçu oluşturur. Önemli olan, ifadenin karşı tarafı korkutmaya elverişli olup olmadığıdır.
Mesajların delil değeri için WhatsApp mesajı delil olur mu yazımıza bakabilirsiniz.
Konuşmayı ya da aramayı kaydetmek istiyorsanız, gizli ses kaydının sınırlarını gizli ses kaydı almak suç mu yazımızda anlattık.
Bilişim suçlarındaki süreler için bilişim suçları şikâyet süresi yazımıza bakabilirsiniz.
Mahkemenin verdiği hapis cezası 1 yıl veya daha az ise, TCK 50’ye göre kısa süreli hapis cezası adli para cezasına veya diğer seçenek yaptırımlara çevrilebilir. Ayrıca 2 yıl veya daha az cezalarda şartları varsa hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) veya erteleme gündeme gelebilir. Bu kararlar sanığın geçmişine, pişmanlığına ve olayın ağırlığına göre mahkemenin takdirindedir. 12. Yargı Paketi’yle HAGB’de yapılan değişiklikler için 7589 sayılı Kanun yazımıza bakabilirsiniz.
Sürekli mesaj atmak, aramak ve takip etmek kişinin huzurunu bozuyorsa ama açık bir tehdit içermiyorsa bu durum ısrarlı takip (TCK 123/A) kapsamında değerlendirilebilir. Mesajlarda açık bir tehdit varsa her iki suç birlikte gündeme gelebilir. Ayrıntılar için sosyal medyada ısrarlı takip cezası yazımıza bakabilirsiniz.
Hayata, vücuda veya cinsel dokunulmazlığa yönelik tehdidin cezası 6 ay – 2 yıl hapistir. Kadına karşı işlenirse alt sınır 9 aydır. Silahla, kimlik gizlenerek ya da birden fazla kişiyle birlikte yapılırsa ceza 2–7 yıla çıkar.
1–3 yıl hapis ve 5.000 güne kadar adli para cezası. Özel fotoğraf veya bilgilerin açıklanacağı tehdidi de bu kapsamdadır.
Hayata ve vücuda yönelik tehdit şikâyete bağlı değildir. Malvarlığına veya “sair bir kötülüğe” yönelik tehdit ise şikâyete bağlıdır ve şikâyet süresi 6 aydır.
TCK 106’nın birinci fıkrasındaki tehdit uzlaştırma kapsamındadır. Nitelikli tehdit ve şantaj ise kural olarak uzlaştırma kapsamında değildir.
Mahkeme 1 yıl veya daha az hapis cezası verirse, şartları varsa bu ceza adli para cezasına çevrilebilir. HAGB veya erteleme de mümkündür.
Sahte hesapların arkasındaki kişiler savcılık soruşturmasıyla tespit edilebilir. Mesajları ve hesap bilgilerini kaydederek şikâyette bulunun.
WhatsApp, DM ya da sesli mesajla yapılan tehdit, yüz yüze yapılan tehditle aynı suçtur. Hayata ve vücuda yönelik tehdidin cezası 6 ay – 2 yıl hapistir, kadına karşı işlenirse en az 9 aydır. Silahla, kimlik gizlenerek ya da birden fazla kişiyle yapılan tehdidin cezası 2–7 yıla çıkar. Çıkar sağlamak ya da özel bilgileri yaymakla korkutmak şantajdır ve cezası 1–3 yıl hapis ve adli para cezasıdır. Tehdit aldığınızda mesajları silmeyin, kaydedin, cevap vermeyin ve savcılığa şikâyette bulunun. Malvarlığına yönelik tehditlerde şikâyet süresi 6 aydır.
İlgili Yazılar
Bilişim ve sosyal medya cezalarının tamamı tek sayfada: Hakaret, tehdit, hesap çalma ve internet dolandırıcılığının cezaları için Bilişim ve Sosyal Medya Cezaları Rehberi‘ne göz atın.
Son güncelleme: · Yazar: Ahmet Rıfat Albuz
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla, yürürlükteki mevzuat esas alınarak hazırlanmıştır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Ceza tutarları ve süreler her yıl güncellenebilir; size özel durumlarda bir avukata ya da ilgili kuruma danışmanızı öneririz. Hatalı veya eskimiş bir bilgi görürseniz bize bildirin.
1
Sosyal Medya Hesabı Neden Kapatılır? Platform Kuralları, Erişim Engeli Kararı ve İtiraz Yolları
2
Özel Hayatın Gizliliğini İhlal Suçu Cezası (TCK 134): Sosyal Medya İfşası 2-5 Yıl
3
KVKK Cezası Ne Kadar? Şirketlere 17 Milyon TL’ye Kadar Para Cezası, Kişilere Hapis: Fark ve Şikâyet Yolu
4
Gizli Ses Kaydı Almak Suç mu, Delil Sayılır mı? TCK 133 Cezası ve Yargıtay Yaklaşımı
5
Dolandırıldım, Ne Yapmalıyım? İlk 24 Saatte Atılacak Adımlar ve Param Geri Gelir mi?
