Değnekçiye Park Parası Vermek Zorunda mısınız? Değnekçiliğin Cezası 2 Yıla Kadar Hapis

Değnekçiye Park Parası Vermek Zorunda mısınız? Değnekçiliğin Cezası 2 Yıla Kadar Hapis

Yol üzerindeki park ücretini yalnızca yetkili idare ya da izin verdiği işletmeci alabilir. Yetkisiz park ücreti istemek KTK 79’a göre 6 aydan 2 yıla kadar hapis gerektiren bir suç.

11 Kasım 2026 13:23
Değnekçiye Park Parası Vermek Zorunda mısınız? Değnekçiliğin Cezası 2 Yıla Kadar Hapis
0

BEĞENDİM

Maç çıkışında, sahil yolunda ya da hastane önünde aracınızı park ediyorsunuz. Biri yanınıza geliyor: “Abi park ücreti, elli lira.” Elinde bir fiş, üstünde bir yelek yok; ama ödemezseniz dönüşte aracınızın çizik olabileceğini ima eden bir bakış var.

Halk arasında “değnekçi” denen bu kişilerin aldığı para, kanuna göre bir otopark ücreti değil. Karayolları Trafik Kanunu, yetkisiz park ücreti almayı idari para cezasıyla değil, doğrudan hapis cezasıyla yaptırıma bağlıyor.

Değnekçilik suç mu?

Evet. Karayolları Trafik Kanununun 79. maddesine göre yol üzerindeki park yerleri için ücreti yalnızca iki taraf alabiliyor:

  • Park yerini belirlemeye yetkili idare (büyükşehirlerde büyükşehir belediyesi),
  • Bu idarenin işletme izni verdiği gerçek ya da tüzel kişiler.

Kanun bunun dışındaki hiç kimsenin, hiçbir şekilde park ücreti alamayacağını açıkça söylüyor.

Değnekçiliğin cezası ne?

Yetkisiz olarak park ücreti alan ya da almaya teşebbüs eden kişiye, fiili daha ağır bir suç oluşturmuyorsa 6 aydan 2 yıla kadar hapis ve 5.000 güne kadar adli para cezası veriliyor.

Dikkat çeken iki nokta var:

  • Teşebbüs de cezalı. Para alınamamış olsa bile, istenmiş olması suçun oluşması için yeterli.
  • Bu bir trafik cezası değil, suç. Soruşturma Ceza Muhakemesi Kanununa göre yürütülüyor; yani konu savcılığa gidiyor.
Değnekçilik ve ilgili suçlar tablosu

Tehdit, zarar ya da zorla para alma varsa

Madde, fiilin “daha ağır bir suç oluşturmadığı” durumlar için. Değnekçinin davranışı ileri gittiğinde başka suçlar devreye giriyor:

  • “Ödemezsen arabana bir şey olur” demek: tehdit suçu gündeme gelebilir. Basit tehdidin cezası 6 aydan 2 yıla kadar hapis.
  • Ödemeyenin aracını çizmek, lastiğini indirmek: mala zarar verme suçu; cezası 4 aydan 3 yıla kadar hapis ya da adli para cezası. Ayrıntılar mala zarar verme suçu yazımızda.
  • Cebir ya da tehditle parayı zorla almak: bu durum yağma suçu olarak değerlendirilebilir ve cezası 6 yıldan 10 yıla kadar hapis.

Değnekçiye para vermek zorunda mıyım?

Hayır. Yetkisiz kişiye ödeme yapma yükümlülüğünüz yok. Kanunda, değnekçiye para veren sürücüyü cezalandıran bir hüküm de bulunmuyor; suç, parayı isteyen ve alan kişi bakımından oluşuyor.

Ancak tartışmaya girmek her zaman en güvenli yol değil. Özellikle gece saatlerinde ve kalabalık olmayan yerlerde, olayı kayda alıp güvenli bir yerden kolluğa bildirmek daha akıllıca.

Yetkili otopark görevlisini nasıl ayırt edersiniz?

Belediyenin ya da belediyeden izin almış işletmenin görevlisi genellikle şu işaretlerle tanınıyor:

  • Belediye ya da işletme adına düzenlenmiş ücret fişi veya elektronik makbuz,
  • Alanda asılı ücret tarifesi ve işletme bilgisi,
  • Kurum adı yazılı kimlik kartı ve kıyafet.

Fiş vermeyen, tarife gösteremeyen ve “ne verirsen” diyen biriyle karşılaştıysanız, büyük ihtimalle yetkisiz biriyle muhataptasınız. Emin değilseniz belediyenin çağrı merkezinden bölgenin ücretli park alanı olup olmadığını sorabilirsiniz.

Değnekçiyi nereye şikâyet edebilirim?

  1. Acil bir tehdit varsa 112’yi arayın.
  2. Kayıt alın: Mümkünse kişinin görüntüsünü, yeri ve saati not edin.
  3. Kolluğa ya da savcılığa bildirin. Suç şikâyete bağlı değil; kolluk ya da savcılık durumu öğrendiğinde re’sen soruşturma başlatabilir.
  4. Aracınıza zarar verildiyse hasarı fotoğraflayın ve şikâyetinizde bunu ayrıca belirtin.

Suç duyurusunun nasıl yapılacağını savcılığa suç duyurusu yazımızda anlattık.

Yetkili alanda ödemezseniz ne olur?

Belediyenin ücretli park alanına park edip ücreti ödememek ise farklı bir durum. Bu, değnekçilikle ilgili değil; belediyenin otopark düzenlemelerine göre değerlendiriliyor. Yasak yere park ve araç çekme kuralları için hatalı park cezası yazımıza bakabilirsiniz.

Bu yılın tüm trafik cezaları tek listede: Güncel Trafik Cezaları Listesi‘ne göz atın.

Sık Sorulan Sorular

Değnekçilik suç mu?

Evet. Yetkisiz olarak park ücreti alan ya da almaya teşebbüs eden kişiye 6 aydan 2 yıla kadar hapis ve 5.000 güne kadar adli para cezası verilir.

Değnekçiye para vermek zorunda mıyım?

Hayır. Park ücretini yalnızca yetkili idare ya da onun izin verdiği işletmeci alabilir.

Değnekçiye para veren de ceza alır mı?

Kanunda ödeyen sürücüyü cezalandıran bir hüküm yoktur.

Değnekçi arabama zarar verirse ne olur?

Mala zarar verme suçu oluşur; tehdit ya da zorla para alma varsa daha ağır suçlar gündeme gelir.

Kısaca

  • Yol üzerindeki park ücretini yalnızca yetkili idare ya da izin verdiği işletmeci alabilir.
  • Değnekçilik: 6 aydan 2 yıla kadar hapis ve 5.000 güne kadar adli para cezası.
  • Para istemek bile suç; teşebbüs de cezalı.
  • Tehdit, araca zarar ya da zorla para alma varsa daha ağır suçlar uygulanır.
  • Değnekçiye ödeme zorunluluğu yok; olayı kolluğa bildirebilirsiniz.

İlgili Yazılar

Kaynaklar

Son güncelleme: · Yazar: Ahmet Rıfat Albuz

Bu yazı yürürlükteki mevzuata dayanarak genel bilgi vermek için hazırlandı. Hukuki bir sorununuz varsa ilgili kuruma ya da bir avukata danışın.

Bu yazı yorumlara kapatılmıştır.