Asgari Ücretin Altında Maaş Ödenirse Ne Olur? İşçi Başına Aylık 2.734 TL Ceza ve 5 Yıllık Fark Hakkı

Asgari Ücretin Altında Maaş Ödenirse Ne Olur? İşçi Başına Aylık 2.734 TL Ceza ve 5 Yıllık Fark Hakkı

12 Kasım 2026 08:12
Asgari Ücretin Altında Maaş Ödenirse Ne Olur? İşçi Başına Aylık 2.734 TL Ceza ve 5 Yıllık Fark Hakkı
0

BEĞENDİM

Ayın başı geldi, maaş hesabınıza yattı. Rakama bakıyorsunuz, televizyonda konuşulan asgari ücretin altında. İşveren “deneme sürecindesin”, “işler kötü” ya da “bordroda tam görünüyor, yeter” diyor. Bir de bankaya tam yatırıp farkı elden geri isteyen var.

Peki asgari ücretin altında maaş ödenirse ne olur? Kısa cevap: Asgari ücret pazarlık konusu değil. Altında ödeme yapan işverene her işçi ve her ay için ayrı idari para cezası kesilir, işçi de aradaki farkı geriye dönük isteyebilir. Aşağıda cezanın tutarını, nereye şikâyet edeceğinizi ve işten ayrılırsanız hangi haklarınızın doğduğunu anlattık.

Asgari ücret kimin için zorunlu?

4857 sayılı İş Kanunu’nun 39. maddesine göre asgari ücret, iş sözleşmesiyle çalışan her işçi için belirlenir; işçinin İş Kanunu kapsamında olup olmaması fark etmez. Ücretleri Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı bünyesindeki Asgari Ücret Tespit Komisyonu belirler, komisyon kararları kesindir ve Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girer.

Bu yıl geçerli olan rakam, 26 Aralık 2025 tarihli Resmî Gazete’de (sayı 33119) yayımlanan komisyon kararıyla belirlendi:

  • Günlük brüt asgari ücret: 1.101 TL
  • Aylık brüt asgari ücret (30 gün): 33.030 TL
  • Aylık net asgari ücret: 28.075,50 TL (brütten yalnızca %14 SGK işçi payı ve %1 işsizlik sigortası primi düşülüyor; asgari ücrete isabet eden kısım gelir ve damga vergisinden istisna)

Komisyonun gerekçesinde de açıkça yazıyor: Asgari ücret, ödenmesi zorunlu olan en az ücrettir ve pazarlık ücreti değildir. Yani “biz böyle anlaştık”, “imzaladın” gibi sözler, sözleşmedeki düşük rakamı geçerli kılmaz. Deneme süresi, stajyerlik adı altında çalıştırılan ama aslında işçi olan kişi, kayıt dışı çalışan için de kural aynıdır.

Asgari ücretin altında maaş için ceza, zamanaşımı, şikâyet ve arabuluculuk tablosu

İşverene kesilen ceza ne kadar?

İş Kanunu’nun 102. maddesinin (a) bendi, asgari ücreti işçiye ödemeyen veya eksik ödeyen işveren ya da işveren vekiline, bu durumdaki her işçi ve her ay için idari para cezası öngörüyor. Kanundaki taban tutar 125 TL; tutar her yıl yeniden değerleme oranında artıyor.

  • Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının 2025 tablosunda bu ceza işçi ve ay başına 2.179 TL idi.
  • Bu yıl uygulanan %25,49 yeniden değerleme oranıyla tutar işçi ve ay başına 2.734 TL oluyor.

Ceza işçi ve ay sayısıyla çarpıldığı için küçük görünen rakam hızla büyür. Örneğin 5 işçiye 6 ay boyunca eksik ödeme yapan işveren için hesap 5 × 6 × 2.734 = 82.020 TL eder. Bu ceza, işçiye ödenmesi gereken farkın yerine geçmez; işveren eksik ücreti ayrıca öder.

Aynı bent, ücreti süresi içinde kasten ödememeyi ve zorunlu olduğu hâlde ücreti banka hesabına yatırmamayı da aynı tutarda cezaya bağlıyor. Bankaya tam yatırıp farkı elden geri isteme yöntemi uygulamada sık görülüyor; bu durumda işçiye fiilen asgari ücretin altında ödeme yapılmış olur ve banka hareketleri, mesajlar ya da tanık beyanı ispat için kullanılabilir. Hangi bendin uygulanacağı somut olaya göre değerlendirilir.

Yeni yılda tutar yine değişecek. Basına yansıyan bilgilere göre yeni dönemin yeniden değerleme oranı %27,83 olarak belirlendi; bu oran uygulanırsa 1 Ocak 2027’den itibaren ceza işçi ve ay başına yaklaşık 3.494 TL olur. Kesin tutar, Bakanlığın yeni tablosuyla netleşir.

2027 asgari ücreti belli oldu mu?

Hayır. Bu günlerde aranan “asgari ücret 2027” rakamları için Asgari Ücret Tespit Komisyonu henüz karar vermedi. Basına yansıyan bilgilere göre görüşmelerin aralık ayında yapılması bekleniyor; sosyal medyada ve haberlerde dolaşan %25, %30, %35 gibi oranlar tahmin ya da senaryodan ibaret. Geçerli olan tek rakam, kararın Resmî Gazete’de yayımlandığı rakamdır.

Yeni asgari ücret 1 Ocak’tan itibaren uygulanmaya başlarsa, ocak ayı maaşınızın yeni tutarın altında kalmaması gerekir. Zam açıklandıktan sonra eski rakamla ödeme yapmaya devam eden işveren de 102/a kapsamındaki cezayla karşılaşabilir.

Eksik ödenen maaşı nasıl geri alırsınız?

İş Kanunu’nun 32. maddesine göre ücret alacaklarında zamanaşımı 5 yıl. Yani geçmişte eksik ödenen her ayın farkını, o ayın üzerinden 5 yıl geçmediyse isteyebilirsiniz. İzleyebileceğiniz yollar çalışmaya devam edip etmediğinize göre değişir:

  • Hâlâ çalışıyorsanız: İş Kanunu’nun 91. maddesi, iş sözleşmesi devam ederken işçinin bireysel alacak başvurusu üzerine iş müfettişlerinin inceleme yapabileceğini söylüyor. Başvuru ALO 170, CİMER ya da Çalışma ve İş Kurumu il müdürlüğü üzerinden yapılabilir.
  • İşten ayrıldıysanız: 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 3. maddesine göre ücret alacağı için dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunlu. Anlaşma çıkmazsa iş mahkemesinde dava açılır.

Ücreti ödeme gününden itibaren 20 gün içinde ödenmeyen işçi, mücbir sebep yoksa çalışmaktan kaçınabilir (md. 34). Bu nedenle çalışmayan işçinin sözleşmesi feshedilemez ve gününde ödenmeyen ücrete mevduata uygulanan en yüksek faiz işler.

İşten ayrılırsanız kıdem tazminatı alabilir misiniz?

Evet, şartları varsa. İş Kanunu’nun 24. maddesinin II-(e) bendi, ücretin kanun hükümlerine veya sözleşmeye uygun hesaplanmaması ya da ödenmemesi hâlinde işçiye haklı nedenle derhal fesih hakkı tanıyor. Asgari ücretin altında ödeme bu bende girer. İşçi bu nedenle ayrılırsa, aynı işverende en az 1 yıl çalışmışsa kıdem tazminatı da gündeme gelebilir (1475 sayılı Kanun md. 14).

Uygulamada en çok yapılan hata, sebebi yazmadan “kendi isteğimle ayrılıyorum” dilekçesi vermektir. Bu dilekçe kıdem tazminatını tartışmalı hâle getirebilir. Fesih bildiriminde eksik ödenen ücreti açıkça gerekçe olarak yazmak ve bildirimi noter ya da ispatlanabilir bir yolla iletmek daha güvenlidir.

Ne yapmalısınız?

  1. Belgeleri toplayın. Banka hesap dökümü, ücret bordroları (md. 37’ye göre işveren ücret hesap pusulası vermek zorunda), e-Devlet’teki SGK hizmet dökümü ve işverenle yazışmalar saklanmalı.
  2. Bordroyu banka kaydıyla karşılaştırın. Bordroda yazan net tutar ile hesabınıza fiilen kalan tutar farklıysa bunu ay ay not edin.
  3. Önce yazılı talep edin. Farkın ödenmesini e-posta ya da mesajla isteyin; verilen cevap ileride ispat aracı olabilir.
  4. Çalışıyorsanız şikâyet edin. ALO 170 veya CİMER üzerinden iş müfettişi incelemesi isteyebilirsiniz.
  5. Ayrılacaksanız gerekçeyi yazın. Fesih bildiriminde 24/II-e bendine ve eksik ücrete dayandığınızı belirtin, ardından arabulucuya başvurun.

İdari para cezalarına itiraz, indirim ve ödeme kurallarını tek yerden görün: İdari Para Cezaları Rehberi‘ne göz atın.

Sık Sorulan Sorular

Asgari ücretin altında maaş vermek suç mu?

Kanunda bunun için hapis cezası öngörülmüyor; yaptırım idari para cezası. İşverene, eksik ödeme yapılan her işçi ve her ay için bu yıl 2.734 TL ceza kesilir, ayrıca işçinin ücret farkını ödemesi gerekir.

Deneme süresinde asgari ücretin altında maaş verilebilir mi?

Hayır. Deneme süresinde de işçi, iş sözleşmesiyle çalışan işçidir ve İş Kanunu’nun 39. maddesine göre belirlenen asgari ücretin altında ücret alamaz.

Asgari ücret farkı geriye dönük kaç yıl istenebilir?

Ücret alacaklarında zamanaşımı 5 yıl. Her ayın farkı için süre ayrı işler; 5 yılı geçmeyen aylar istenebilir.

Bordroda asgari ücret yazıyor ama elime eksik geçiyor, ne yapmalıyım?

Banka dökümü, mesajlar ve tanıklarla fiilen eksik ödendiğini gösterebilirsiniz. Çalışırken ALO 170 veya CİMER’e, ayrıldıktan sonra arabulucuya başvurabilirsiniz.

2027 asgari ücreti ne zaman açıklanacak?

Basına yansıyan bilgilere göre komisyon görüşmelerinin aralık ayında yapılması bekleniyor. Rakam, Asgari Ücret Tespit Komisyonu kararı Resmî Gazete’de yayımlandığında kesinleşir.

Kısaca

  • Bu yıl asgari ücret brüt 33.030 TL, net 28.075,50 TL; altında ödeme yapılamaz.
  • Eksik ödeyen işverene her işçi ve her ay için 2.734 TL idari para cezası kesilir (İş Kanunu 102/a).
  • Ceza ücret farkının yerine geçmez; işçi farkı 5 yıl geriye dönük isteyebilir.
  • Çalışırken ALO 170 veya CİMER, ayrıldıktan sonra zorunlu arabuluculuk yolu var.
  • Eksik ücret, işçiye 24/II-e bendiyle haklı fesih hakkı verir; şartları varsa kıdem tazminatı doğar.
  • 2027 asgari ücreti henüz belli değil; dolaşan oranlar tahmin.

Bu içerik 4857 sayılı İş Kanunu (md. 24, 32, 34, 39, 91, 102), 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu (md. 3), 26 Aralık 2025 tarihli ve 33119 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Asgari Ücret Tespit Komisyonu Kararı ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının idari para cezası tablosuna dayanır ve genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.

İlgili Yazılar

Kaynaklar

Son güncelleme: · Yazar: Ahmet Rıfat Albuz

Burada anlatılanlar genel bilgi niteliğindedir ve hukuki görüş yerine geçmez. Ceza tutarları ve süreler yıl içinde değişebilir; somut durumunuz için bir avukata başvurun.

Bu yazı yorumlara kapatılmıştır.