Yaş Doğrulama Dolandırıcılığı: “1 Kasım’da Hesabınız Kapanacak” Mesajı Gelirse Ne Yapmalı?

0

BEĞENDİM

0

“Sosyal medya hesabınız 1 Kasım’da kapatılacak. Yaşınızı doğrulamak için son 24 saat.” Bu cümleyle başlayan bir SMS ya da DM aldıysanız, bağlantıya dokunmadan önce birkaç dakikanızı ayırın. 15 yaş altına sosyal medya yasağının yürürlüğe girdiği tarih yaklaşırken, dolandırıcılar da bu gündemi kendi lehlerine kullanmaya hazırlanıyor.

Aşağıda resmî yaş doğrulamasının gerçekte nasıl işlediğini, sahte mesajları nasıl tanıyacağınızı ve bağlantıya tıkladıysanız neler yapmanız gerektiğini anlattık.

1 Kasım’da hesaplar kapanacak mı?

Hayır. 10 Ekim’de Resmî Gazete’de yayımlanan yönetmelikle 1 Kasım’dan itibaren yeni açılan hesaplarda yaş doğrulaması zorunlu hâle geliyor. Daha önce açılmış hesapların en az bir kez doğrulamadan geçirilmesi için platformlara 31 Mart 2027’ye kadar süre tanındı. Yani 1 Kasım sabahı hesapların topluca kapanacağı bir senaryo yok.

Düzenlemenin kimleri kapsadığını, 15-18 yaş arası için neyin değiştiğini ve yaptırımların kime uygulanacağını 15 yaş altı sosyal medya yasağı yazımızda ayrıntılı olarak anlattık.

Gerçek yaş doğrulaması nasıl yapılıyor?

Resmî sistemde doğrulama, e-Devlet üzerinden oluşturulan bir yaş doğrulama belirteci ile yapılıyor. Bu belirteç adınızı, T.C. kimlik numaranızı ya da doğum tarihinizi içermiyor; platforma yalnızca 15 ve 18 yaş eşiğini geçip geçmediğinizi bildiriyor. Süreç sizin e-Devlet’e kendiniz girmenizle başlıyor.

Bu yüzden şu kural akılda tutulabilir: Doğrulama için sizi bir bağlantıya yönlendiren, e-Devlet şifrenizi ya da SMS kodunuzu isteyen hiçbir mesaj resmî değildir.

Dolandırıcılar hangi yöntemleri kullanıyor?

Siber güvenlik uzmanlarının ve emniyetin uyarılarına göre öne çıkan yöntemler şunlar:

• Zaman baskısı: “Son 24 saat”, “bugün gece yarısı hesabınız silinecek” gibi ifadelerle acele ettirmek.
• Hesap kapatma korkusu: Fotoğrafların, mesajların ve takipçilerin kaybolacağını söyleyerek panik yaratmak.
• Sahte çözüm satışı: Ücret karşılığında “doğrulamayı sizin yerinize yapmak” ya da hesabı kurtarmak.
• Tuzak uygulamalar: “Yasağı aşan uygulama” ya da “zorunlu ebeveyn kontrol programı” adıyla telefona zararlı yazılım kurdurmak.
• Bilgi avı: e-Devlet şifresi, giriş kodu, kart bilgisi ya da kimlik fotoğrafı istemek.

Kurum logosu, düzgün bir Türkçe ya da size adınızla hitap edilmesi mesajın gerçek olduğunu göstermez. Benzer yöntemler HGS borcu ve kargo bahanesiyle de kullanılıyor; bunları ceza mesajı geldi, gerçek mi yazımızda anlattık.

Bağlantıya tıkladıysanız ne yapmalı?

1. İnterneti kesin. Bir uygulama kurduysanız ya da uzaktan erişim izni verdiyseniz Wi-Fi ve mobil veriyi hemen kapatın.
2. Bankanızı arayın. Kart bilgisi paylaştıysanız ya da para çıktıysa bankanızın resmî numarasını arayıp kartları kapattırın.
3. Şifreleri değiştirin. Temiz bir cihazdan önce e-posta, sonra e-Devlet ve sosyal medya şifrelerinizi değiştirin; iki aşamalı doğrulamayı açın.
4. Delilleri saklayın. Mesajın, gönderen numaranın ve bağlantının ekran görüntüsünü alın; bağlantıya tekrar tıklamayın. Telefonu panikle fabrika ayarlarına döndürmeyin, delil silinebilir.
5. Şikâyet edin. Para kaybı, şantaj ya da hesabın ele geçirilmesi durumunda 155 Polis veya 156 Jandarma hattından ya da doğrudan Cumhuriyet başsavcılığına delillerle başvurun.

Para kaybettiyseniz ilk saatlerde atılacak adımları dolandırıldım, ne yapmalıyım yazımızda, ekran görüntülerinin delil değerini ekran görüntüsü delil olur mu yazımızda bulabilirsiniz.

Dolandırıcının cezası ne?

Bilişim sistemleri, banka veya kredi kurumları araç olarak kullanılarak işlenen dolandırıcılık, Türk Ceza Kanununun 158. maddesine göre nitelikli dolandırıcılıktır. Bu hâlde hapis cezasının alt sınırı 4 yıl, üst sınırı 10 yıldır ve ayrıca adli para cezası verilir. Hesaba izinsiz girilmesi ise TCK’nın 243. maddesi kapsamında ayrı bir suç oluşturur. Ayrıntılar internet dolandırıcılığı cezası yazımızda.

İçişleri Bakanlığı da dolandırıcılık ihbarlarına çok kısa sürede müdahale etmeyi hedefleyen yeni bir proje üzerinde çalıştığını açıkladı. Proje henüz hayata geçmiş değil; uygulamaya başladığında bu yazıyı güncelleyeceğiz.

Bilişim ve sosyal medya cezalarının tamamı tek sayfada: Hakaret, tehdit, hesap çalma ve internet dolandırıcılığının cezaları için Bilişim ve Sosyal Medya Cezaları Rehberi‘ne göz atın.

Sık Sorulan Sorular

Yaş doğrulaması için SMS gelir mi?

Resmî doğrulama e-Devlet üzerinden sizin başlattığınız bir işlemle yapılıyor. Sizi bir bağlantıya yönlendirip şifre ya da kod isteyen mesajlar resmî değildir.

1 Kasım’da sosyal medya hesabım kapanacak mı?

Hayır. 1 Kasım’dan itibaren yeni hesaplarda doğrulama zorunlu. Mevcut hesapların doğrulanması için son tarih 31 Mart 2027.

e-Devlet şifremi yanlışlıkla paylaştım, ne yapmalıyım?

Şifrenizi hemen değiştirin, e-Devlet’te son giriş hareketlerinizi kontrol edin ve bankanızı arayın. Herhangi bir işlem yapıldıysa delillerle birlikte savcılığa ya da kolluğa başvurun.

Yaş doğrulaması ücretli mi?

Hayır. Doğrulama için ücret isteyen ya da “hesabınızı kurtaralım” diye para talep eden teklifler dolandırıcılık amaçlıdır.

Kısaca

• 1 Kasım’da hesaplar topluca kapanmıyor; mevcut hesaplar için son tarih 31 Mart 2027.
• Gerçek doğrulama e-Devlet’te, sizin başlattığınız işlemle yapılır.
• Şifre, SMS kodu, kart bilgisi ya da ücret isteyen her mesaj tuzaktır.
• Tıkladıysanız internetinizi kesin, bankanızı arayın, şifreleri değiştirin ve delilleri saklayın.

İlgili Yazılar

• 15 Yaş Altı Sosyal Medya Yasağı: Ne Zaman Başlıyor, Kimi Kapsıyor?
• Dolandırıldım, Ne Yapmalıyım?
• Instagram Hesabı Çalındı, Ne Yapmalıyım?
• Bilişim Sistemine Yetkisiz Girme Cezası

Kaynaklar

• 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun: Mevzuat Bilgi Sistemi
• 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, md. 158 ve 243: Mevzuat Bilgi Sistemi
• Resmî Gazete, 10 Ekim tarihli yaş doğrulamaya ilişkin yönetmelik: resmigazete.gov.tr
• Siber güvenlik uzmanı Osman Demircan’ın uyarıları: Hürriyet