Ehliyetsiz araç kullanmanın cezası 2026’da 40.000 TL. Aracı bu kişiye kullandıran araç sahibine de ayrıca 40.000 TL ceza yazılıyor; yani tek bir ihlal, aynı plakaya toplam 80.000 TL’lik fatura çıkarabiliyor.
Ehliyeti hiç olmayan sürücüyle ehliyetine el konulmuş ya da ehliyeti iptal edilmiş sürücü aynı kefeye konmuyor. İkinci gruptakilere ödenecek tutar 200.000 TL. Bu tutarlar 27 Şubat 2026’da yürürlüğe giren 7574 sayılı Kanun’la Karayolları Trafik Kanunu’nun 36. maddesine yazıldı.
Araç sahibinin hangi durumda sorumlu tutulduğu, 18 yaşından küçükler için ne olduğu ve kaza halinde sigortanın tavrı aşağıda.
| Durum | Sürücüye ceza | Araç sahibine (işletene) ceza | Peşin ödemede sürücü |
|---|---|---|---|
| Hiç sürücü belgesi yok | 40.000 TL | 40.000 TL | 30.000 TL |
| Belge geçici olarak geri alınmış ya da tedbiren alınmış | 200.000 TL | 40.000 TL | 150.000 TL |
| Belge iptal edilmiş | 200.000 TL | 40.000 TL | 150.000 TL |
Peşin tutar, cezanın tebliğden itibaren bir ay içinde ödenmesiyle uygulanan %25 indirimi gösteriyor. Ehliyeti alınmışken direksiyona geçmenin sonuçlarını ehliyete el konulmuşken araç kullanma yazımızda ayrıca ele aldık.
Evet, ama bir şartla: aracın ehliyetsiz kişi tarafından kullanılmasına izin verilmiş olması gerekiyor. Kanun bu cezayı “aracın kullanılmasına izin veren işletene” tescil plakası üzerinden kesiyor. İzin için yazılı bir belge aranmıyor. Anahtarı teslim etmek ya da aracın kullanıldığını bile bile ses çıkarmamak yeterli sayılıyor.
Sorumluluğun kalktığı ya da tartışıldığı durumlar şöyle:
Kabahatler Kanunu’na göre fiili işlediği sırada 15 yaşını doldurmamış çocuğa idari para cezası verilemiyor. Bu durumda yaptırım, aracı kullandıran ebeveyne ya da araç sahibine yöneliyor ve 40.000 TL’lik izin cezası uygulanıyor.
15 ile 18 yaş arasındaki gençler ise kabahatten sorumlu. Uygulamada sürücü cezası çocuk adına düzenlenip veliye tebliğ ediliyor; araç sahibine de ayrıca izin cezası yazılıyor. Kaza olursa iş idari cezayla sınırlı kalmayabiliyor. Ölüm ya da yaralanma olan dosyalarda aracı teslim eden ebeveyn hakkında taksirle yaralama veya öldürme soruşturması açıldığı görülüyor.
Trafik ekipleri ehliyetsiz sürücünün yola devam etmesine izin vermez. Ehliyetli bir sürücü getirilirse araç ona teslim ediliyor. Kimse gelmezse araç çekiciyle otoparka götürülüyor ve çekme ile otopark ücretleri araç sahibinden alınıyor.
Ehliyetsiz araç kullanmak tek başına suç değil, idari bir kabahat. Ancak sürücü emniyetli şekilde araç kullanamayacak durumdaysa ya da başkalarının hayatını tehlikeye sokuyorsa Türk Ceza Kanunu’nun 179. maddesindeki trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçu gündeme gelebiliyor.
Zorunlu trafik sigortası, karşı taraftaki zarar görene ödeme yapar. Ardından ödediği tutarı ehliyetsiz sürücüden ve araç sahibinden geri isteyebilir; buna rücu deniyor. Rücuda ödenen tutar ve kusur oranı esas alınıyor, ehliyetsizlik ile kaza arasındaki bağ da ayrıca inceleniyor.
Kasko tarafında durum daha net. Poliçelerin büyük çoğunluğu, aracı ehliyetsiz birinin kullandığı sırada oluşan hasarı teminat dışında bırakıyor. Yani kendi aracınızdaki hasarı da cebinizden karşılamanız gerekebilir.
17 yaşındaki bir genç, babasının arabasıyla denetime takıldı. Gence 40.000 TL, babaya da aracı kullandırdığı için 40.000 TL ceza yazıldı. İkisi de cezayı bir ay içinde öderse toplam 60.000 TL, ödemezse 80.000 TL. Aynı genç 14 yaşında olsaydı kendisine ceza yazılmayacak, babaya yine 40.000 TL’lik izin cezası kesilecekti.
Ayrıntılı dilekçe örneği için trafik cezası itirazı yazımıza bakabilirsiniz.
Ehliyet yaşına gelmemiş gençlerin direksiyona geçmesi şu soruyu da beraberinde getiriyor: Bir kişi kaç yaşından itibaren yaptıklarından hukuken sorumlu tutulur? Ceza ehliyeti yaşının ne anlama geldiğini başka bir yazıda açıkladık.
Hayır. Geçerli ehliyeti olup yanında bulundurmayan sürücüye 40.000 TL’lik ehliyetsizlik cezası değil, belgeyi yanında taşımama cezası uygulanır. Ehliyet bilgisi çipli kimlik kartınıza yüklenmişse denetimde kimlik kartını göstermeniz de yeterli oluyor.
Ortada sürücü belgesi olmadığı için puan işlenecek bir kayıt da yok. Yaptırım para cezası ve gerekirse ceza soruşturmasıyla sınırlı kalıyor.
Her ihlal için ayrı ceza yazılır. Ehliyetsizlik cezasının yanında alkollü araç kullanma cezası da uygulanır.
Son güncelleme: · Yazar: Ahmet Rıfat Albuz
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; güncel mevzuat esas alınmıştır. Kişisel durumunuz için bir hukukçuya danışmanız en doğruşudur.
1
Sosyal Medya Hesabı Neden Kapatılır? Platform Kuralları ve İtiraz
2
Özel Hayatın Gizliliğini İhlal Suçu Cezası (TCK 134): Sosyal Medya İfşası 2-5 Yıl
3
KVKK Cezası Ne Kadar? Şirketlere 17 Milyon TL’ye Kadar Para Cezası, Kişilere Hapis: Fark ve Şikâyet Yolu
4
Gizli Ses Kaydı Almak Suç mu, Delil Sayılır mı? TCK 133 Cezası ve Yargıtay Yaklaşımı
5
Dolandırıldım, Ne Yapmalıyım? İlk 24 Saatte Atılacak Adımlar ve Param Geri Gelir mi?