Sokağa izmarit atan birine 2026’da kesilen ceza, tutanağa yazılan kanun maddesine göre 564 TL ile 8.687 TL arasında değişiyor. Kabahatler Kanunu’nun 41. maddesine dayanılırsa ceza 564 TL, Çevre Kanunu’nun 20. maddesine dayanılırsa 8.687 TL oluyor. Belediyenin kendi emir ve yasaklarına aykırılık gerekçe gösterilirse tutar 3.705 TL’ye çıkabiliyor.
Yani aynı izmarit için üç farklı rakam duyulmasının nedeni üç farklı kanun. Hangisinin uygulandığını anlamanın tek yolu elinize verilen tutanaktaki madde numarası.
İzmarit için ayrı bir kanun maddesi yok. Fiil, çöp ve atıkları uygun olmayan yere bırakma ya da umuma açık yeri kirletme kapsamında değerlendiriliyor. 2026 tutarları şöyle:
| Dayanak | Kapsam | 2026 tutarı |
|---|---|---|
| 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.41/1 | Evsel atık ve artıkları belirlenen yer ve zaman dışında sokağa veya umuma açık yere bırakmak | 564 TL |
| 1608 sayılı Kanun | Belediye emir ve yasaklarına aykırılık | 3.705 TL |
| 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.41/4 | İnşaat atıklarını izin verilen yer dışına bırakmak (gerçek kişi) | 3.705 TL – 115.021 TL |
| 2872 sayılı Çevre Kanunu m.20/s | Umuma açık yerlerde her ne şekilde olursa olsun çevreyi kirletmek | 8.687 TL |
Kabahatler Kanunu ve 1608 sayılı Kanun tutarları, Türkiye Belediyeler Birliği’nin yayımladığı 2026 yılı parasal sınırlar tablosundan alındı. Çevre Kanunu tutarı ise 30 Aralık 2025 tarihli ve 33123 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 2026/1 sayılı Tebliğ’e dayanıyor.
Kabahatler Kanunu’ndaki 41/1 hükmü en hafif kalem. Kanun 2005’te yürürlüğe girdiğinde bu tutar çok düşüktü ve yıllık artışlarla bugünkü seviyeye geldi. 2025’te 450 TL olan ceza, %25,49 yeniden değerleme oranıyla 2026’da 564 TL oldu.
Çevre Kanunu’ndaki (s) bendi ise baştan daha yüksek bir taban üzerine kurulu. 2024’te 4.810 TL olan tutar, iki yıllık artışla 8.687 TL’ye ulaştı.
3.705 TL rakamı iki ayrı yerden çıkıyor. Birincisi, belediyelerin zabıta yönetmeliği ve encümen kararlarıyla koyduğu yasaklara aykırılık için 1608 sayılı Kanun’daki tutar. İkincisi, inşaat atığı cezasının alt sınırı. Sitemizdeki çevre kirliliği cezası yazısında geçen 564 TL ve 3.705 TL rakamları da bu iki kalemi gösteriyor.
Hayır. Kabahatler Kanunu’nun 15. maddesine göre bir fiille birden fazla kabahat işlenirse, en ağır idari para cezasını gerektiren kabahatten dolayı tek ceza verilir. Yani hem 564 TL hem 8.687 TL ödemeniz istenemez.
Bu kural, hangi maddenin seçileceğini ise tek başına belirlemiyor. Tutanağı düzenleyen birim hangi kanuna dayandıysa tutar ona göre çıkıyor. Bu yüzden tutanaktaki madde numarasını mutlaka okuyun.
Belediye sınırları içinde zabıta en sık karşılaşılan birim. Kabahatler Kanunu’ndaki cezalar için polis ve jandarma da tutanak düzenleyebiliyor. Çevre Kanunu kapsamındaki cezalarda ise çevre denetimi yetkisi olan kurumlar devreye giriyor.
Tutanakta adınız, kimlik bilgileriniz, fiilin yeri ve zamanı, dayanılan kanun maddesi ve ceza tutarı yer almalı. Görevli kimliğinizi sorabilir; kimlik bildirmeyi reddetmek ayrı bir kabahat oluşturuyor. Tutanağı imzalamamanız cezayı ortadan kaldırmaz, ama itiraz hakkınızı da etkilemez.
Araçtan yola izmarit veya çöp atmak ayrıca trafik mevzuatında yaptırıma bağlı. Bu durumda trafik ekipleri ceza yazabiliyor; tutar ve puan için trafik cezaları rehberimize bakabilirsiniz.
Mehmet Bey, belediye parkında sigarasını bitirip izmariti çimlere attı. Zabıta, Kabahatler Kanunu 41/1’e göre tutanak düzenledi:
Aynı olayda tutanak Çevre Kanunu 20/s’ye göre düzenlenseydi:
İndirimli ödeme, itiraz hakkını ortadan kaldırmıyor. Süre içinde ödeyip ayrıca itiraz da edebilirsiniz.
Kabahatler Kanunu’na göre verilen idari para cezalarına, tebliğden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine itiraz ediliyor. İzlenecek adımlar:
Çevre Kanunu’na dayanan cezalarda itiraz merci ve süresi ceza kararında yazılı olur, o bilgiyi esas alın. Belediye cezalarındaki süreç için belediye idari para cezasına itiraz yazımızı okuyabilirsiniz.
Çöp kutusunun içine değil yanına bırakılan atık da belirlenen yer dışına bırakılmış sayılabilir. Uygulama belediyeye göre değişiyor.
Kesinleşen ceza vergi dairesi ya da belediye tarafından takibe alınır, gecikme zammı işler. Genel kurallar için Kabahatler Kanunu idari para cezası yazımıza bakabilirsiniz.
2027 için açıklanan yeniden değerleme oranı %27,83. Bu oran uygulanırsa Kabahatler Kanunu 41/1 cezasının 720 TL civarına, Çevre Kanunu 20/s cezasının 11.100 TL civarına çıkması bekleniyor. Kesin tutarlar yıl başında yayımlanacak tebliğ ve tablolarla netleşecek.
Son güncelleme: · Yazar: Emre Kaymal
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; güncel mevzuat esas alınmıştır. Kişisel durumunuz için bir hukukçuya danışmanız en doğruşudur.
1
Sosyal Medya Hesabı Neden Kapatılır? Platform Kuralları ve İtiraz
2
Özel Hayatın Gizliliğini İhlal Suçu Cezası (TCK 134): Sosyal Medya İfşası 2-5 Yıl
3
KVKK Cezası Ne Kadar? Şirketlere 17 Milyon TL’ye Kadar Para Cezası, Kişilere Hapis: Fark ve Şikâyet Yolu
4
Dolandırıldım, Ne Yapmalıyım? İlk 24 Saatte Atılacak Adımlar ve Param Geri Gelir mi?
5
Gizli Ses Kaydı Almak Suç mu, Delil Sayılır mı? TCK 133 Cezası ve Yargıtay Yaklaşımı
