Akşam işten dönüyorsunuz, apartmanın kapalı otoparkı neredeyse dolu. Gözünüze kestirdiğiniz tek boş yerin ortasında turuncu bir duba duruyor; yanındaki iki yer de duvara kilitlenmiş bir zincirle kapatılmış. Kapıcıya soruyorsunuz, cevap hazır: “Orası 3 numaranın yeri.”
Peki apartman otoparkına duba ya da zincir koymak yasak mı? Bu hafta yeniden haberlere düşen “Yargıtay’dan emsal karar” başlıkları bu soruyu gündeme taşıdı. Kısa cevap: Tapuda ya da yönetim planında size ayrılmış bir park yeri yoksa, ortak otoparkın bir bölümünü dubayla, zincirle veya bariyerle kendinize ayırmanın Kat Mülkiyeti Kanunu’nda bir dayanağı yok. Ama her duba bir suç da değil. Aşağıda kanunun ne dediğini, haberlerdeki kararın neyi anlattığını ve otoparkta yeriniz kapatıldığında hangi yolu izleyebileceğinizi anlattık.
634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu’nun 4. maddesi, her hâlde ortak yer sayılan alanları tek tek sayar ve listede “ortak garajlar” da vardır. Yani tapuda ayrı bir bağımsız bölüm ya da belirli bir daireye bağlı eklenti olarak yazılmamışsa apartmanın otoparkı, bütün kat maliklerinin ortak malıdır.
Buradan çıkan sonuç şu: “Ben bu daireyi alırken müteahhit bu yeri bana gösterdi” demek tek başına yetmez. Park yerinin size ait olduğunu gösteren şey tapu kaydındaki bir eklenti ya da şerh, yönetim planındaki bir hüküm veya kat malikleri kurulunun usulüne uygun bir kararıdır.

Kanunda “duba” ya da “zincir” kelimesi geçmiyor. Ancak iki madde birlikte okunduğunda tablo netleşiyor:
Yargıtay uygulamasında ortak yerlerin tek bir malik tarafından sahiplenilmesi, el atmanın önlenmesi davalarıyla sıkça önüne gelen bir konu. Örneğin Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, projede otopark ve sığınak olarak gösterilen bodrum katın girişine konulan beton setin kaldırılmasına ve ortak yere el atmanın önlenmesine ilişkin yerel mahkeme kararını oy çokluğuyla onadı (E. 2011/18-563, K. 2011/733). Bu davada davacının daire alırken noterde verdiği muvafakatname bile davayı engellemedi.
Basına yansıyan bilgilere göre son haberlerdeki “duba ve zincir” kararı da aynı ilkeye dayanıyor: Yönetim planında ya da tapuda tahsis yoksa ortak otoparkta “burası benim” demenin hukuki karşılığı yok. Ancak haberlerde kararın dairesi ve esas-karar numarası verilmediği için metnine ulaşamadık; bu yazıda yalnızca metnini okuyabildiğimiz kararlara yer verdik.
Haberlerin bir kısmı bu davranışı doğrudan “suç” diye sunuyor. Durum o kadar basit değil. Türk Ceza Kanunu’nun 154. maddesi “hakkı olmayan yere tecavüz” suçunu düzenler: Bir hakka dayanmadan başkasına ait taşınmazı malikmiş gibi işgal eden ya da hak sahibinin yararlanmasına engel olan kişiye, şikâyet üzerine 6 aydan 3 yıla kadar hapis ve 1.000 güne kadar adli para cezası verilir.
Ortak otoparkta bu suçun oluşup oluşmayacağı, o yerin gerçekten birine tahsis edilip edilmediğine bağlı. Yargıtay 8. Ceza Dairesi‘nin 30 Kasım 2023 tarihli kararında (E. 2021/15718, K. 2023/9427) bir site sakini, müteahhidin kendisine ayırdığını söylediği kapalı garajı başka bir malikin kullandığını ileri sürerek şikâyetçi olmuştu. Daire, tapu kayıtlarında garajın malike tahsis edildiğine dair şerh bulunmadığını ve site yönetiminin otoparkın kullanımına ilişkin usulüne uygun bir kararı olmadığını dikkate alarak suçun yasal unsurlarının oluşmadığına ilişkin beraat kararını onadı.
Bu suç şikâyete bağlı olduğu için şikâyet, fiili ve faili öğrendiğiniz günden itibaren 6 ay içinde yapılmalıdır (TCK md. 73).
Kanun buna kapı açıyor. KMK 16. madde garaj kullanımının arsa payıyla orantılı olduğunu söylerken “aksine sözleşme olmadıkça” diyor. Yani yönetim planına konulacak bir hüküm ya da kat malikleri kurulunun usulüne uygun bir kararıyla park yerleri numaralandırılabilir, sıra ya da kura sistemi kurulabilir.
Böyle bir karar alındıysa ve size haksız geldiyse süreler kısa:
Hâkimin belirlediği süre içinde karara uymayan kişiye aynı mahkeme idari para cezası verir. Kanun metninde bu tutar 250 TL ile 2.000 TL arası olarak yazılıdır; idari para cezaları Kabahatler Kanunu’nun 17/7. maddesi gereği her yıl yeniden değerleme oranında artırıldığından uygulanacak tutar kanundaki rakamdan yüksek olabilir.
Kararlara itiraz süreleri ve merciler tek yerde: İtiraz Süreleri Rehberi‘ne göz atın.
Tapuda ya da yönetim planında size ayrılmış bir yer yoksa, ortak otoparkın bir bölümünü dubayla kendinize ayırmanın kanunda dayanağı yok. Kat malikleri ortak yerleri arsa payları oranında kullanır ve birbirinin hakkını çiğneyemez (KMK md. 16, 18).
Ortak yerde kalıcı bir tesis yapmak için bütün kat maliklerinin beşte dördünün yazılı rızası gerekir (KMK md. 19). Bu rıza yoksa söktürülmesi için sulh hukuk mahkemesine başvurulabilir.
Tapuda bu yere ilişkin bir eklenti ya da şerh, yönetim planında da bir tahsis hükmü yoksa yer hukuken ortak yerdir. Yargıtay 8. Ceza Dairesi de tahsis şerhi ve yönetim kararı bulunmayan bir garaj için suçun oluşmadığına hükmedilmesini onadı.
Önce yöneticiye yazılı başvurun. Sonuç alamazsanız sulh hukuk mahkemesinden hâkimin müdahalesini isteyebilirsiniz (KMK md. 33). Yer size tahsis edilmişse savcılığa şikâyet yolu da gündeme gelebilir.
Evet, yönetim planına konulacak bir hüküm ya da usulüne uygun kurul kararıyla park düzeni belirlenebilir. Karara itiraz edecekseniz 1 aylık ve 6 aylık iptal davası sürelerine dikkat edin.
Bu içerik 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu ile Yargıtay 8. Ceza Dairesi (E. 2021/15718, K. 2023/9427) ve Hukuk Genel Kurulu (E. 2011/18-563, K. 2011/733) kararlarına dayanır ve genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.
Son güncelleme: · Yazar: Ahmet Rıfat Albuz
Bu yazı yürürlükteki mevzuata dayanarak genel bilgi vermek için hazırlandı. Hukuki bir sorununuz varsa ilgili kuruma ya da bir avukata danışın.
1
Sosyal Medya Hesabı Neden Kapatılır? Platform Kuralları ve İtiraz
2
Özel Hayatın Gizliliğini İhlal Suçu Cezası (TCK 134): Sosyal Medya İfşası 2-5 Yıl
3
KVKK Cezası Ne Kadar? Şirketlere 17 Milyon TL’ye Kadar Para Cezası, Kişilere Hapis: Fark ve Şikâyet Yolu
4
Dolandırıldım, Ne Yapmalıyım? İlk 24 Saatte Atılacak Adımlar ve Param Geri Gelir mi?
5
Gizli Ses Kaydı Almak Suç mu, Delil Sayılır mı? TCK 133 Cezası ve Yargıtay Yaklaşımı