Apartman Otoparkına Duba ve Zincir Koymak Yasak mı? Beşte Dört Rıza Kuralı ve Yargıtay Kararları

Apartman Otoparkına Duba ve Zincir Koymak Yasak mı? Beşte Dört Rıza Kuralı ve Yargıtay Kararları

13 Kasım 2026 09:32
Apartman Otoparkına Duba ve Zincir Koymak Yasak mı? Beşte Dört Rıza Kuralı ve Yargıtay Kararları
0

BEĞENDİM

Akşam işten dönüyorsunuz, apartmanın kapalı otoparkı neredeyse dolu. Gözünüze kestirdiğiniz tek boş yerin ortasında turuncu bir duba duruyor; yanındaki iki yer de duvara kilitlenmiş bir zincirle kapatılmış. Kapıcıya soruyorsunuz, cevap hazır: “Orası 3 numaranın yeri.”

Peki apartman otoparkına duba ya da zincir koymak yasak mı? Bu hafta yeniden haberlere düşen “Yargıtay’dan emsal karar” başlıkları bu soruyu gündeme taşıdı. Kısa cevap: Tapuda ya da yönetim planında size ayrılmış bir park yeri yoksa, ortak otoparkın bir bölümünü dubayla, zincirle veya bariyerle kendinize ayırmanın Kat Mülkiyeti Kanunu’nda bir dayanağı yok. Ama her duba bir suç da değil. Aşağıda kanunun ne dediğini, haberlerdeki kararın neyi anlattığını ve otoparkta yeriniz kapatıldığında hangi yolu izleyebileceğinizi anlattık.

Apartman otoparkı kimin? Kanun “ortak yer” diyor

634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu’nun 4. maddesi, her hâlde ortak yer sayılan alanları tek tek sayar ve listede “ortak garajlar” da vardır. Yani tapuda ayrı bir bağımsız bölüm ya da belirli bir daireye bağlı eklenti olarak yazılmamışsa apartmanın otoparkı, bütün kat maliklerinin ortak malıdır.

  • Mülkiyet: Kat malikleri bütün ortak yerlere arsa payları oranında, ortak mülkiyet hükümlerine göre maliktir (KMK md. 16).
  • Kullanım: Her kat malikinin ortak yerleri kullanma hakkı vardır. Garaj gibi yerlerde bu hakkın ölçüsü, aksine sözleşme yoksa arsa payıyla orantılıdır (KMK md. 16).
  • Karşılıklı yükümlülük: Kat malikleri ortak yerleri kullanırken birbirinin haklarını çiğnememek ve yönetim planına uymak zorundadır. Bu yükümlülük kiracılar için de geçerlidir (KMK md. 18).

Buradan çıkan sonuç şu: “Ben bu daireyi alırken müteahhit bu yeri bana gösterdi” demek tek başına yetmez. Park yerinin size ait olduğunu gösteren şey tapu kaydındaki bir eklenti ya da şerh, yönetim planındaki bir hüküm veya kat malikleri kurulunun usulüne uygun bir kararıdır.

Ortak otoparkta duba, zincir ve park yeri tahsisinde hukuki durum tablosu

Duba, zincir, bariyer: Kat Mülkiyeti Kanunu ne diyor?

Kanunda “duba” ya da “zincir” kelimesi geçmiyor. Ancak iki madde birlikte okunduğunda tablo netleşiyor:

  • KMK md. 19/2: Kat maliklerinden biri, bütün kat maliklerinin beşte dördünün yazılı rızası olmadıkça ortak yerlerde inşaat, onarım ve tesis yaptıramaz. Zemine sabitlenen kilitli bariyer, duvara monte edilen zincir ya da beton set gibi kalıcı düzenekler bu kapsamda değerlendirilebilir.
  • KMK md. 16 ve 18: Yerinden kaldırılabilen bir duba “tesis” sayılmasa bile, ortak bir alanı diğer maliklerin kullanamayacağı şekilde kapatmak, onların kullanma hakkını engeller. Bu da 18. maddedeki “birbirinin haklarını çiğnememe” yükümlülüğüyle çelişir.

Yargıtay uygulamasında ortak yerlerin tek bir malik tarafından sahiplenilmesi, el atmanın önlenmesi davalarıyla sıkça önüne gelen bir konu. Örneğin Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, projede otopark ve sığınak olarak gösterilen bodrum katın girişine konulan beton setin kaldırılmasına ve ortak yere el atmanın önlenmesine ilişkin yerel mahkeme kararını oy çokluğuyla onadı (E. 2011/18-563, K. 2011/733). Bu davada davacının daire alırken noterde verdiği muvafakatname bile davayı engellemedi.

Basına yansıyan bilgilere göre son haberlerdeki “duba ve zincir” kararı da aynı ilkeye dayanıyor: Yönetim planında ya da tapuda tahsis yoksa ortak otoparkta “burası benim” demenin hukuki karşılığı yok. Ancak haberlerde kararın dairesi ve esas-karar numarası verilmediği için metnine ulaşamadık; bu yazıda yalnızca metnini okuyabildiğimiz kararlara yer verdik.

Otoparkta yer kapatmak suç mu?

Haberlerin bir kısmı bu davranışı doğrudan “suç” diye sunuyor. Durum o kadar basit değil. Türk Ceza Kanunu’nun 154. maddesi “hakkı olmayan yere tecavüz” suçunu düzenler: Bir hakka dayanmadan başkasına ait taşınmazı malikmiş gibi işgal eden ya da hak sahibinin yararlanmasına engel olan kişiye, şikâyet üzerine 6 aydan 3 yıla kadar hapis ve 1.000 güne kadar adli para cezası verilir.

Ortak otoparkta bu suçun oluşup oluşmayacağı, o yerin gerçekten birine tahsis edilip edilmediğine bağlı. Yargıtay 8. Ceza Dairesi‘nin 30 Kasım 2023 tarihli kararında (E. 2021/15718, K. 2023/9427) bir site sakini, müteahhidin kendisine ayırdığını söylediği kapalı garajı başka bir malikin kullandığını ileri sürerek şikâyetçi olmuştu. Daire, tapu kayıtlarında garajın malike tahsis edildiğine dair şerh bulunmadığını ve site yönetiminin otoparkın kullanımına ilişkin usulüne uygun bir kararı olmadığını dikkate alarak suçun yasal unsurlarının oluşmadığına ilişkin beraat kararını onadı.

  • Tahsis yoksa: Ortak yeri kullanan malik açısından ceza yolu zayıf kalıyor; uyuşmazlık genellikle hukuk mahkemesinde çözülüyor.
  • Tahsis varsa: Tapuda şerh ya da yönetim planında açık bir tahsis bulunan yerin başkası tarafından zincirle kapatılması veya sürekli işgal edilmesi, TCK 154 açısından da gündeme gelebilir. Hangi maddenin uygulanacağı somut olaya göre değerlendirilir.

Bu suç şikâyete bağlı olduğu için şikâyet, fiili ve faili öğrendiğiniz günden itibaren 6 ay içinde yapılmalıdır (TCK md. 73).

Kat malikleri kurulu park yerlerini paylaştırabilir mi?

Kanun buna kapı açıyor. KMK 16. madde garaj kullanımının arsa payıyla orantılı olduğunu söylerken “aksine sözleşme olmadıkça” diyor. Yani yönetim planına konulacak bir hüküm ya da kat malikleri kurulunun usulüne uygun bir kararıyla park yerleri numaralandırılabilir, sıra ya da kura sistemi kurulabilir.

Böyle bir karar alındıysa ve size haksız geldiyse süreler kısa:

  • Toplantıya katılıp karara aykırı oy verdiyseniz: karar tarihinden itibaren 1 ay,
  • Toplantıya katılmadıysanız: kararı öğrendiğiniz tarihten itibaren 1 ay, her hâlde karar tarihinden itibaren 6 ay içinde sulh hukuk mahkemesinde iptal davası açabilirsiniz (KMK md. 33/1).
  • Yok hükmündeki ya da mutlak butlanla sakat kararlarda bu süre şartı aranmaz.

Yeriniz zincirle kapatıldıysa ne yapmalısınız?

  1. Durumu belgeleyin. Duba, zincir veya bariyerin fotoğrafını tarih görünür şekilde çekin; ne zamandır orada olduğunu not edin.
  2. Tapu ve yönetim planına bakın. Kendi tapunuzda ve yönetim planında otoparka ilişkin bir eklenti, şerh ya da tahsis hükmü olup olmadığını kontrol edin. Tapu kaydını e-Devlet’ten görebilirsiniz.
  3. Yöneticiye yazılı başvurun. Ortak yerin işgal edildiğini yazıyla bildirin ve konunun kat malikleri kurulu gündemine alınmasını isteyin.
  4. Kendiniz sökmeyin. Başkasının zincirini kesmek ya da kilidini kırmak, karşı tarafa mala zarar verme şikâyeti için gerekçe verebilir. Hak arama yolunu kullanın.
  5. Sulh hukuk mahkemesine başvurun. KMK 33. madde, kat maliklerinden birinin yükümlülüklerine uymaması nedeniyle zarar gören malike, sulh mahkemesinden hâkimin müdahalesini isteme hakkı verir. Hâkim, kararın kısa bir sürede yerine getirilmesini ister.
  6. Tahsis varsa şikâyeti değerlendirin. Size tapuyla ya da yönetim planıyla ayrılmış yer kapatılıyorsa 6 aylık şikâyet süresini kaçırmadan savcılığa başvurabilirsiniz.

Hâkimin belirlediği süre içinde karara uymayan kişiye aynı mahkeme idari para cezası verir. Kanun metninde bu tutar 250 TL ile 2.000 TL arası olarak yazılıdır; idari para cezaları Kabahatler Kanunu’nun 17/7. maddesi gereği her yıl yeniden değerleme oranında artırıldığından uygulanacak tutar kanundaki rakamdan yüksek olabilir.

Kararlara itiraz süreleri ve merciler tek yerde: İtiraz Süreleri Rehberi‘ne göz atın.

Sık Sorulan Sorular

Apartman otoparkına duba koymak yasak mı?

Tapuda ya da yönetim planında size ayrılmış bir yer yoksa, ortak otoparkın bir bölümünü dubayla kendinize ayırmanın kanunda dayanağı yok. Kat malikleri ortak yerleri arsa payları oranında kullanır ve birbirinin hakkını çiğneyemez (KMK md. 16, 18).

Otoparka zincir ya da bariyer takmak için izin gerekir mi?

Ortak yerde kalıcı bir tesis yapmak için bütün kat maliklerinin beşte dördünün yazılı rızası gerekir (KMK md. 19). Bu rıza yoksa söktürülmesi için sulh hukuk mahkemesine başvurulabilir.

Daireyi alırken müteahhit park yeri verdi, bu yer benim mi?

Tapuda bu yere ilişkin bir eklenti ya da şerh, yönetim planında da bir tahsis hükmü yoksa yer hukuken ortak yerdir. Yargıtay 8. Ceza Dairesi de tahsis şerhi ve yönetim kararı bulunmayan bir garaj için suçun oluşmadığına hükmedilmesini onadı.

Ortak otoparkta yerimi kapatan komşuyu nereye şikâyet ederim?

Önce yöneticiye yazılı başvurun. Sonuç alamazsanız sulh hukuk mahkemesinden hâkimin müdahalesini isteyebilirsiniz (KMK md. 33). Yer size tahsis edilmişse savcılığa şikâyet yolu da gündeme gelebilir.

Kat malikleri park yerlerini numaralandırabilir mi?

Evet, yönetim planına konulacak bir hüküm ya da usulüne uygun kurul kararıyla park düzeni belirlenebilir. Karara itiraz edecekseniz 1 aylık ve 6 aylık iptal davası sürelerine dikkat edin.

Kısaca

  • Ortak garajlar, Kat Mülkiyeti Kanunu’na göre her hâlde ortak yerdir (md. 4).
  • Garaj kullanımı, aksine sözleşme yoksa arsa payıyla orantılıdır (md. 16).
  • Ortak yere kalıcı bariyer, zincir ya da set için beşte dört yazılı rıza gerekir (md. 19).
  • Tahsis yoksa yer kapatmak genellikle hukuk uyuşmazlığıdır; Yargıtay böyle bir dosyada beraati onadı.
  • Tahsis edilmiş yerin işgali TCK 154 kapsamında şikâyet konusu olabilir; şikâyet süresi 6 ay.
  • Çözüm yolu: yöneticiye yazılı başvuru, ardından sulh hukuk mahkemesinden hâkimin müdahalesi.

Bu içerik 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu ile Yargıtay 8. Ceza Dairesi (E. 2021/15718, K. 2023/9427) ve Hukuk Genel Kurulu (E. 2011/18-563, K. 2011/733) kararlarına dayanır ve genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.

İlgili Yazılar

Kaynaklar

Son güncelleme: · Yazar: Ahmet Rıfat Albuz

Bu yazı yürürlükteki mevzuata dayanarak genel bilgi vermek için hazırlandı. Hukuki bir sorununuz varsa ilgili kuruma ya da bir avukata danışın.

Bu yazı yorumlara kapatılmıştır.