Fahri Trafik Müfettişi Cezasına İtiraz: 15 Gün, Sulh Ceza Yolu ve İptal Gerekçeleri

0

BEĞENDİM

0

Fahri trafik müfettişinin tuttuğu tutanağa dayanan cezaya, tebliğden itibaren 15 gün içinde sulh ceza hâkimliğine itiraz edilir. Bu cezalar için idare mahkemesinde iptal davası açılmaz; trafik idari para cezalarına karşı yasal yol 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’nun 27. maddesinde düzenlenen başvurudur. Hâkimlik itirazı haklı bulursa ceza kaldırılır ve bu, uygulamada “cezanın iptali” anlamına gelir.

Bu yolun sonuç verdiği örnekler var. Ankara 3. Sulh Ceza Hâkimliği, Ağustos 2026’da fahri müfettiş tutanağıyla “trafiği tehlikeye düşürecek şekilde şerit değiştirme” gerekçesiyle kesilen 10.000 TL’lik cezayı kaldırdı. Mahkeme, tutanakta fotoğraf ya da video gibi hiçbir delil bulunmadığını ve iddianın denetlenemez olduğunu belirtti.

Yine de her itiraz kabul edilmiyor. Bazı hâkimlikler müfettiş tutanağını tek başına yeterli sayabiliyor. Bu nedenle dilekçenin somut gerekçeye ve delile dayanması belirleyici oluyor.

Fahri trafik müfettişi kimdir, ceza yazabilir mi?

Fahri trafik müfettişleri, Emniyet Genel Müdürlüğü’nce seçilip eğitilen gönüllü vatandaşlardır. Görevleri Karayolları Trafik Kanunu ve Fahri Trafik Müfettişliği Görev ve Çalışma Yönetmeliği’ne dayanır. Bilinmesi gereken temel noktalar:

• Araç durduramaz, sürücüyle muhatap olamaz, belge kontrolü yapamaz.
• Gördüğü ihlal için EGM’nin uygulaması veya internet sistemi üzerinden tutanak düzenler; plaka, marka, renk, yer ve saat bilgisi girilir.
• Tutanak emniyetin trafik denetleme birimince incelenir ve uygun bulunursa idari para cezasına dönüştürülür.
• Ceza plakaya yazılır ve araç sahibinin adresine posta yoluyla gönderilir.

Mayıs 2024’te yürürlüğe giren yönetmelik değişikliğiyle müfettişlerin hangi ihlallerde tutanak tutabileceğini Emniyet Genel Müdürlüğü belirlemeye başladı. 70 yaşından gün alanlar müfettiş olamıyor; bir yıl boyunca tutanak düzenlemeyen veya olağan dışı tutanak tutan müfettişin görevi sona erdirilebiliyor. Basına yansıyan bilgilere göre Mart 2024’ten bu yana park ihlallerinde yalnızca engelli park yerine park eden araçlar için tutanak tutulabiliyor.

Fahri müfettişin yazdırdığı ceza daha mı düşük?

Hayır. Tutar, aynı ihlal için polisin yazacağı cezayla aynıdır. 2026’da sık karşılaşılan birkaç örnek:

Tebliğden itibaren bir ay içinde ödenirse yüzde 25 indirim uygulanır. İndirimli ödeme yapmak itiraz hakkını ortadan kaldırmaz.

İptal davası mı açılır, itiraz mı edilir?

Trafik cezaları için başvuru yeri sulh ceza hâkimliğidir. İdare mahkemesine açılan iptal davası görev yönünden reddedilir ve bu arada 15 günlük süre kaçabilir. Süreyle ilgili bilinmesi gerekenler:

• 15 gün, cezanın size tebliğ edildiği günden başlar; e-Devlet’te görmeniz kural olarak tebliğ sayılmaz.
• Süre hak düşürücüdür. Elinizde olmayan bir nedenle kaçırdıysanız engelin kalktığı günden itibaren 7 gün içinde başvurabilirsiniz.
• Başvuru için avukat zorunlu değildir.

Hangi gerekçelerle itiraz edilir?

Fahri müfettiş cezalarında öne çıkan itiraz nedenleri şunlar:

• Delil yokluğu: Kabahatler Kanunu’nun 25. maddesi, idari yaptırım kararında kabahati ispata yarayan delillerin gösterilmesini istiyor. Ankara’daki kararda mahkeme bu maddeye dayandı.
• Araç o saatte başka yerdeydi: HGS veya OGS geçiş kaydı, otopark fişi, akaryakıt faturası, konum geçmişi gibi kayıtlar güçlü delildir.
• Araç bilgisi tutmuyor: Tutanaktaki marka, model ya da renk aracınızla uyuşmuyorsa plaka yanlış okunmuş veya kopyalanmış olabilir.
• Araç sizin değildi: İhlal tarihinde aracı satmışsanız noter satış belgesini ekleyin.
• Tebliğ süresi geçmiş: Trafik cezasının, ihlalin işlendiği yılı izleyen takvim yılı sonuna kadar verilip tebliğ edilmesi gerekir. Bu tarihten sonra gelen tebligat itiraz konusu yapılabilir.

İtiraz dilekçesi nasıl hazırlanır?

• Dilekçeyi cezanın verildiği yerdeki sulh ceza hâkimliğine hitaben yazın.
• Ad, soyad, T.C. kimlik numarası, adres ve plaka bilgilerinizi ekleyin.
• Cezanın tarihini, seri-sıra numarasını ve tebliğ tarihini belirtin.
• İtiraz nedenlerinizi madde madde, kısa ve somut yazın.
• Tutanağın örneğini ve delillerinizi ekleyin; tutanağa dayanak gösterilen kayıtların dosyaya getirtilmesini isteyin.
• Talep kısmına “idari yaptırım kararının kaldırılmasını” yazın, dilekçeyi iki nüsha hâlinde adliyeye verin.

Genel dilekçe yapısı ve örnekler için trafik cezası itirazı yazısına bakabilirsiniz.

İtiraz reddedilirse ne olur?

Ret kararına karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde itiraz edilebilir. Dosyayı bir sonraki numaralı sulh ceza hâkimliği inceler ve verdiği karar kesindir. Bu aşamadan sonra temel hak ihlali iddiası varsa Anayasa Mahkemesi’ne bireysel başvuru yolu açıktır; süre kesin kararın öğrenilmesinden itibaren 30 gündür. Ret sonrası seçenekler trafik cezası itirazı reddedildi yazısında ayrıca ele alınıyor.

Sık sorulan sorular

Fahri müfettiş fotoğraf çekmek zorunda mı?

Mevzuatta açık bir fotoğraf zorunluluğu yer almıyor. Ancak bazı mahkemeler, hiçbir delile dayanmayan tutanağı denetlenemez bularak cezayı kaldırıyor.

Tutanağı tutan müfettişin kimliğini öğrenebilir miyim?

2024 yönetmelik değişikliğine göre müfettişlerin kişisel bilgileri Kişisel Verilerin Korunması Kanunu çerçevesinde gizli tutuluyor. İtiraz sürecinde tutanağın kendisini ve dayanak kayıtları talep etmeniz yeterlidir.

Engelli park yerine park edince fahri müfettiş ceza yazdırabilir mi?

Evet. Basına yansıyan EGM düzenlemesine göre park ihlallerinde müfettiş yetkisi bu durumla sınırlandı. Ayrıntılar engelli park yerine park etmenin cezası yazısında.

Kaynaklar

• 5326 sayılı Kabahatler Kanunu, 25, 27 ve 29. maddeler: Mevzuat Bilgi Sistemi
• 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu: Mevzuat Bilgi Sistemi
• CNN Türk: Fahri müfettişin yazdırdığı ceza delil olmadığı gerekçesiyle iptal edildi
• NTV: Fahri trafik müfettişliğinde yeni dönem