Müstehcen Video Paylaşmak Suç mu? WhatsApp Grubu, Sosyal Medya ve TCK 226 Cezası

0

BEĞENDİM

0

Gece yarısı telefonunuz titriyor. Kalabalık bir WhatsApp grubunda biri “şuna bakın” diye bir video atmış, altına gülen yüzler dizilmiş. Siz de iletip iletmemekte kararsızsınız; “herkes paylaşıyor, ne olacak” diye düşünüyorsunuz.

Peki müstehcen video paylaşmak suç mu? Kısa cevap: Nereye, kime ve ne tür bir içerik gönderdiğinize göre değişiyor. Herkese açık bir hesapta yayımlamak, bir çocuğa göstermek ya da çocuk içeren bir görüntüyü telefonda tutmak Türk Ceza Kanunu’nun 226. maddesinde ayrı ayrı suç olarak sayılıyor. Aşağıda hangi durumun hangi cezaya karşılık geldiğini madde madde anlatıyoruz.

TCK 226 neyi suç sayıyor?

Müstehcenlik suçu 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 226. maddesinde düzenleniyor. Madde tek bir suç değil, ağırlığı birbirinden çok farklı birkaç fiil içeriyor:

• Birinci fıkra: Bir çocuğa müstehcen görüntü, yazı ya da söz içeren ürünleri vermek veya içeriğini göstermek; bunları çocukların görebileceği yerlerde ya da alenen sergilemek. Ceza 6 aydan 2 yıla kadar hapis ve adli para cezası.
• İkinci fıkra: Müstehcen görüntü, yazı veya sözleri basın ve yayın yoluyla yayımlamak ya da yayımlanmasına aracılık etmek. Ceza 6 aydan 3 yıla kadar hapis ve 5.000 güne kadar adli para cezası.
• Üçüncü fıkra: Üretiminde çocukların, temsili çocuk görüntülerinin veya çocuk gibi görünen kişilerin kullanıldığı ürünler. Üretmek 5–10 yıl; ülkeye sokmak, çoğaltmak, satmak, depolamak, bulundurmak ya da başkalarının kullanımına sunmak 2–5 yıl hapis.
• Dördüncü fıkra: Şiddet kullanılarak, hayvanlarla, ölmüş insan bedeni üzerinde veya kanunun ifadesiyle “doğal olmayan yoldan” yapılan cinsel davranışları içeren ürünler. Bunları üretmek, satmak, başkalarına sunmak ya da bulundurmak 1–4 yıl hapis.
• Beşinci fıkra: Üçüncü ve dördüncü fıkradaki içerikleri basın-yayın yoluyla yaymak ya da çocukların görmesini sağlamak. Ceza 6 yıldan 10 yıla kadar hapis.

Adli para cezası gün üzerinden hesaplanıyor. TCK 52’ye göre hâkim bir günün karşılığını kişinin ekonomik durumuna göre 100 ile 500 TL arasında belirliyor ve gün sayısıyla çarpıyor.

WhatsApp grubuna atmak da suç mu?

En çok sorulan soru bu ve cevabı grubun yapısına bağlı. Kanunda “WhatsApp grubu” diye özel bir ifade yok; bakılan şey suçun unsurları.

• Grupta 18 yaşından küçük biri varsa içerik bir çocuğa gösterilmiş olur. Bu, 226/1 kapsamına girebilir. Gönderdiğiniz içerik üçüncü ya da dördüncü fıkradaki türdense ceza 226/5’e göre 6–10 yıla çıkabilir.
• Kalabalık, katılım linki herkese açık gruplar ve kanallarda paylaşımın “alenen” ya da “basın ve yayın yoluyla” yapılıp yapılmadığı tartışılabilir. TCK 6/1-g, elektronik kitle iletişim araçlarıyla yapılan yayınları da basın ve yayın yolu sayıyor. Grubun büyüklüğü, üyelerin kim olduğu ve içeriğe kimlerin ulaşabildiği önem taşıyor. Hangi maddenin uygulanacağı somut olaya göre değerlendirilir.
• Çocuk içeren bir görüntüyü iletmek her durumda ağır sonuç doğuruyor. 226/3, bu görüntüleri başkalarının kullanımına sunmayı ve hatta yalnızca bulundurmayı ayrı ayrı suç sayıyor. Gruba “haberiniz olsun” diye iletmek de bu kapsamda değerlendirilebilir.

“Ben üretmedim, sadece ilettim” savunması tek başına yeterli değil. Maddede yayma, aracılık etme ve başkalarının kullanımına sunma da ayrıca sayılıyor.

Sosyal medyada herkese açık paylaşımın cezası

Instagram, X, TikTok ya da Telegram kanalı gibi herkesin erişebildiği bir yerde müstehcen içerik paylaşmak, uygulamada en çok 226/2 kapsamında değerlendiriliyor: 6 aydan 3 yıla kadar hapis ve 5.000 güne kadar adli para cezası. İçerik çocuk, şiddet, hayvan ya da ölü bedeni içeriyorsa 226/5 devreye giriyor ve ceza 6–10 yıla yükseliyor.

Bu suçlarda ceza davası dışında bir de içerik tarafı var. 5651 sayılı Kanun’un 8. maddesi, müstehcenliği (TCK 226) erişim engeli verilebilecek katalog suçlar arasında sayıyor. Karar soruşturmada hâkim, kovuşturmada mahkeme tarafından veriliyor. Gecikmesinde sakınca olan hallerde savcı da karar verebiliyor; bu karar 24 saat içinde hâkim onayına sunuluyor.

TCK 226’da şikâyet şartı yer almıyor. Bu yüzden savcılık bir ihbar ya da tespit üzerine kendiliğinden soruşturma yürütebiliyor; “şikâyetçi yok” demek dosyayı kapatmıyor.

Özel mesajla göndermek ve istenmeyen görüntüler

İki yetişkinin karşılıklı rızayla yaptığı özel yazışma, 226’nın birinci ve ikinci fıkralarındaki “çocuk”, “alenen” ve “basın-yayın yolu” unsurlarını genellikle taşımıyor. Ancak üçüncü ve dördüncü fıkradaki içerikler için durum farklı: onları bir kişiye göndermek ya da telefonda tutmak bile suç sayılıyor.

Karşı taraf istemediği halde müstehcen fotoğraf veya video göndermek ise başka bir suça dönüşebiliyor. TCK 105 cinsel amaçlı tacizi suç sayıyor: 3 aydan 2 yıla kadar hapis veya adli para cezası, mağdur çocuksa 6 aydan 3 yıla kadar hapis. Fiil posta veya elektronik haberleşme araçlarının sağladığı kolaylıktan yararlanılarak işlenirse ceza yarı oranında artırılıyor. Bu suç şikâyete bağlı; şikâyet süresi TCK 73’e göre fiili ve faili öğrenmeden itibaren 6 ay.

Görüntüdeki kişi gerçek ve tanınabilir biriyse, rızası olmadan yayılması ayrıca TCK 134/2 kapsamında özel hayatın gizliliğini ihlal suçunu oluşturabiliyor. Bunun cezası 2 yıldan 5 yıla kadar hapis.

Telefonda bulundurmak suç mu?

Kanun bulundurmayı yalnızca iki durumda suç sayıyor: çocuk içeren görüntüler (226/3, 2–5 yıl) ve şiddet, hayvan, ölü bedeni ya da “doğal olmayan yoldan” cinsel davranış içeren görüntüler (226/4, 1–4 yıl). Kanunun güncel metninde, bu iki gruba girmeyen ve yetişkinlere ait içeriği yalnızca kişisel olarak bulundurmak suç olarak yer almıyor.

226/7’ye göre bilimsel eserlerde madde uygulanmıyor. Sanatsal ve edebi değeri olan eserler de çocuklara ulaşması engellenmek koşuluyla kapsam dışında; ancak bu istisna üçüncü fıkrayı, yani çocuk içeren görüntüleri kapsamıyor.

Böyle bir içerik size gelirse ne yapmalısınız?

1. İletmeyin. “Bakın neler dönüyor” diye başka gruba ya da kişiye göndermek, yayma veya başkalarının kullanımına sunma sayılabilir.
2. Grup yöneticisine ve platforma bildirin. WhatsApp, Instagram ve Telegram’da mesajı ya da hesabı şikâyet etme seçeneği var.
3. Çocuk içeriyorsa beklemeden resmî makama gidin. Cumhuriyet başsavcılığına ya da kolluğun siber suç birimlerine durumu bildirin. Gönderen kişi, grup adı, tarih ve saat bilgisini not edin.
4. İçeriği kendi elinizde çoğaltmayın. Delil için ekran görüntüsü alıp yaymak yerine bilgileri resmî makama aktarın; ne yapacağınızı savcılık ya da avukatınızla netleştirin.
5. Size istemeden gönderildiyse 6 aylık süreyi kaçırmayın. Cinsel taciz şikâyete bağlı olduğu için şikâyetinizi zamanında yapın.
6. Kendi görüntünüz yayıldıysa erişim engeli isteyin. Hem savcılığa şikâyet hem de içeriğin kaldırılması için başvuru yolları birlikte işletilebilir.

Sosyal medya ve internette neyin suç olduğunu tek yerden görün: Bilişim ve Sosyal Medya Cezaları Rehberi‘ne göz atın.

Sık Sorulan Sorular

WhatsApp grubuna müstehcen video atmanın cezası ne?

Grupta çocuk varsa TCK 226/1’e göre 6 ay–2 yıl hapis gündeme gelebilir. Kalabalık ve herkese açık gruplarda 226/2 tartışılabilir. Video çocuk, şiddet ya da hayvan içeriyorsa ceza çok daha ağır. Hangi maddenin uygulanacağı somut olaya göre değerlendirilir.

Telefonda müstehcen video bulundurmak suç mu?

Çocuk içeren görüntüleri bulundurmak 2–5 yıl, şiddet, hayvan ya da ölü bedeni içerenleri bulundurmak 1–4 yıl hapis gerektiriyor. Bu iki gruba girmeyen yetişkin içeriğini kişisel olarak bulundurmak kanunda suç olarak sayılmıyor.

İstemediğim halde bana müstehcen fotoğraf gönderildi, ne yapabilirim?

Bu durum TCK 105’teki cinsel taciz suçunu oluşturabilir ve elektronik haberleşme yoluyla işlendiği için ceza yarı oranında artırılır. Suç şikâyete bağlı; 6 ay içinde savcılığa başvurmanız gerekiyor.

Müstehcenlik suçu şikâyete bağlı mı?

Hayır. TCK 226’da şikâyet şartı yer almıyor; savcılık ihbar ya da tespit üzerine kendiliğinden soruşturma başlatabiliyor.

Müstehcen içerik paylaşan hesap kapatılabilir mi?

5651 sayılı Kanun’un 8. maddesi müstehcenliği katalog suçlar arasında sayıyor. Hâkim, içeriğin çıkarılmasına ya da erişimin engellenmesine karar verebiliyor.

Kısaca

• Müstehcenlik TCK 226’da düzenleniyor ve ceza, içeriğin türüne ve kime ulaştığına göre değişiyor.
• Herkese açık hesapta yayımlamanın cezası 6 ay–3 yıl hapis ve 5.000 güne kadar adli para cezası.
• Çocuğa müstehcen içerik göstermek ya da göndermek 6 ay–2 yıl hapis.
• Çocuk içeren görüntüyü bulundurmak bile 2–5 yıl; yaymak ya da çocuğa göstermek 6–10 yıl hapis.
• İstenmeden gönderilen görüntü TCK 105’teki cinsel taciz kapsamına girebilir; şikâyet süresi 6 ay.
• Size gelen içeriği iletmeyin; çocuk içeriyorsa savcılığa ya da kolluğa bildirin.

Bu içerik 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 6, 52, 73, 105, 134 ve 226. maddeleri ile 5651 sayılı Kanun’un 8. maddesinin güncel metnine dayanır ve genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut durumunuz için bir avukata danışmanız önerilir.

İlgili Yazılar

• Mesajları İfşa Etmek Suç mu? WhatsApp Ekran Görüntüsü Paylaşmanın Cezası (TCK 132)
• Deepfake Yapmak Suç mu? Yapay Zekâyla Sahte Video ve Ses Üretmenin Cezası, Mağdur Ne Yapmalı?
• Erişim Engeli Talebi Nereye Yapılır? İzinsiz Paylaşılan Fotoğraf ve Videoyu Kaldırtmanın Yolları
• Savcılığa Suç Duyurusu Nasıl Yapılır? Dilekçe Örneği, Sonrası ve Takipsizliğe İtiraz

Kaynaklar

• 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu (md. 6, 52, 73, 105, 134, 226): mevzuat.gov.tr
• 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun (md. 8): mevzuat.gov.tr