“Bu gönderiyi beğen, beni takip et, üç arkadaşını etiketle; çekilişle bir kişiye son model telefon hediye!” Instagram’da her gün yüzlerce benzer paylaşım dolaşıyor. Markalar, fenomenler, küçük işletmeler takipçi kazanmak için çekilişe sarılıyor.
Çoğu kişinin bilmediği şey şu: Türkiye’de bedava da olsa eşya çekilişi düzenlemek Milli Piyango İdaresinden izin almayı gerektiriyor. İzin alınmadan yapılan çekiliş, idari bir kusur değil, hapis cezası öngörülen bir suç. Milli Piyango İdaresi de sosyal medyadaki izinsiz çekilişler için her yıl yüzlerce suç duyurusunda bulunuyor.
Evet. Milli Piyango İdaresine ilişkin 320 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 41. maddesi, doğrudan ya da bir mal veya hizmetin satışı nedeniyle, bedelli ya da bedelsiz, her ne şekilde olursa olsun katılım hakkı verilerek düzenlenen her türlü eşya piyangosu ve çekiliş için İdareden izin alınmasını zorunlu tutuyor.
“Beğen, takip et, yorum yap” şartıyla yapılan bir çekiliş de katılım hakkı verilen bir düzenleme sayılıyor. Katılımcının para ödememesi, izin zorunluluğunu ortadan kaldırmıyor.
Aynı Kararnamenin 52. maddesi, 2022 yılında yapılan değişiklikle şu cezaları öngörüyor:
Bu suçların işlendiği iş yerleri mülki amir tarafından üç aya kadar mühürlenebiliyor, varsa ruhsatları iptal ediliyor. Haberlerde “altı yıla kadar hapis” ifadesine de rastlanıyor; kanunda dört yıldan altı yıla kadar hapis, yurt dışında oynatılan oyunlara Türkiye’den erişim sağlayanlar için öngörülüyor. İzinsiz çekiliş düzenlemenin cezası ise üç yıldan beş yıla kadar.

Çekiliş yapıldığı ilan edilip ödül hiç verilmiyorsa ya da kazanan baştan belirlenmişse, durum dolandırıcılık suçu kapsamında da değerlendirilebiliyor. Sosyal medya üzerinden işlenen dolandırıcılık, bilişim sistemlerinin araç olarak kullanılması nedeniyle nitelikli hâl sayılabiliyor. Böyle bir durumla karşılaştıysanız dolandırıldım ne yapmalıyım yazımız yol gösterecektir.
Kanunun 52. maddesi, üçüncü kişilerce düzenlenen her türlü eşya piyangosu, şans oyunu ve benzeri oyunları oynayanlara mülki amir tarafından beş bin liradan yirmi bin liraya kadar idari para cezası öngörüyor. Bu tutarlar yeniden değerlemeyle artırıldığında, hesaplamamıza göre bu yıl yaklaşık 31.898 TL ile 127.605 TL arasına ulaşıyor.
Ancak sosyal medyadaki ücretsiz bir çekilişe yorum yazarak katılan kullanıcıya bu cezanın uygulandığına dair yaygın bir uygulama bulunmuyor. Milli Piyango İdaresinin suç duyuruları ve soruşturmalar ağırlıklı olarak çekilişi düzenleyenleri hedefliyor. Bu hüküm daha çok yasa dışı bahis ve kumar oynayanlara yönelik uygulanıyor; ayrıntılar yasa dışı bahis oynama cezası yazımızda.
Karşılığı nakit olmayan piyangolar ve çekilişlere ilişkin yönetmelik bazı düzenlemeleri izin kapsamı dışında tutuyor. Bunların başında şunlar geliyor:
Bir düzenlemenin bu istisnalara girip girmediği her somut durumda ayrıca değerlendiriliyor. Emin değilseniz İdareye danışmak en güvenli yol.
İzin, Milli Piyango İdaresi Genel Müdürlüğüne başvurularak alınıyor. Kanuna göre:
Yönetmelik ayrıca katılımcıların ad, soyad ve iletişim bilgilerinin alınmasını, ikramiyelerin teminat altına alınmasını ve sonuçların ilan edilmesini öngörüyor. Kamu kurumları, vergi muafiyeti tanınan vakıflar ve kamu yararına çalışan dernekler başvuru ve izin bedelinden muaf.
Çekiliş ve iş birlikleriyle gelir elde eden içerik üreticilerinin vergi yükümlülüklerini sosyal içerik üreticisi vergi istisnası yazımızda anlattık.
Dijital dünyadaki tüm cezalar tek yerde: Bilişim ve Sosyal Medya Cezaları Rehberi’ne göz atın.
Çekiliş ve ikramiye meselesi yılın son günlerinde başka bir biçimde de karşımıza çıkıyor. Yılbaşı tombalasının kumar sayılıp sayılmadığını ilgili yazımızda bulabilirsiniz.
Milli Piyango İdaresinden izin almadan, bedelsiz de olsa eşya çekilişi düzenlemek suçtur. Cezası üç yıldan beş yıla kadar hapis ve on bin güne kadar adli para cezasıdır.
Evet. Kanun bedelli ya da bedelsiz ayrımı yapmaz; katılım hakkı verilen her eşya çekilişi izne tabidir. Bilgi ve beceriye dayalı yarışmalar ile değeri çok düşük ikramiyeler gibi istisnalar vardır.
Kanunda 2.000 TL olarak belirlenen ve her yıl güncellenen bir başvuru bedeli ile ikramiye rayiç bedelinin yüzde 15’i oranında izin bedeli alınır. İthal ya da başkasının ürettiği ürünlerde oran yüzde 30’dur.
Kanun oyunları oynayanlara idari para cezası öngörse de sosyal medyada ücretsiz çekilişe katılanlara bu cezanın uygulandığı yaygın bir uygulama bulunmuyor; işlemler ağırlıklı olarak düzenleyenlere yöneliyor.
İzinli çekilişte ödülü vermemek ayrıca suçtur. İzinsiz çekilişte ödül verilmiyorsa dolandırıcılık da gündeme gelebilir. Savcılığa ve Milli Piyango İdaresine başvurulabilir.
Son güncelleme: · Yazar: Ahmet Rıfat Albuz
Bu yazı yürürlükteki mevzuata dayanarak genel bilgi vermek için hazırlandı. Hukuki bir sorununuz varsa ilgili kuruma ya da bir avukata danışın.
1
Sosyal Medya Hesabı Neden Kapatılır? Platform Kuralları ve İtiraz
2
Özel Hayatın Gizliliğini İhlal Suçu Cezası (TCK 134): Sosyal Medya İfşası 2-5 Yıl
3
KVKK Cezası Ne Kadar? Şirketlere 17 Milyon TL’ye Kadar Para Cezası, Kişilere Hapis: Fark ve Şikâyet Yolu
4
Dolandırıldım, Ne Yapmalıyım? İlk 24 Saatte Atılacak Adımlar ve Param Geri Gelir mi?
5
Gizli Ses Kaydı Almak Suç mu, Delil Sayılır mı? TCK 133 Cezası ve Yargıtay Yaklaşımı