Sarı Işıkta Geçmenin Cezası Var mı? Kırmızı-Sarı, Yanıp Sönen Işık ve Kırmızı Işık Cezası

0

BEĞENDİM

0

Kavşağa 30 metre kala ışık sarıya döndü. Gaza mı basacaksınız, frene mi? Arkadaki araç yakın, önünüzdeki kamera da orada duruyor. Çoğu sürücü bu birkaç saniyede aynı soruyu sorar: Sarıda geçmenin cezası var mı?

Kısa cevap: Kanunda “sarı ışıkta geçme cezası” diye ayrı bir kalem yok. Ama sarı ışık “geç” demek de değil. Asıl ceza riski, sarıda girdiğiniz kavşakta ışığın kırmızıya döndüğü anda başlıyor.

Sarı ışık ne anlama gelir?

Trafik İşaretleri Yönetmeliğine göre ışıklı işaretlerin anlamı şöyledir:

• Yeşil: Yol trafiğe açık, durmadan geçilir.
• Sarı (yeşilden sonra): İkazdır; yolun trafiğe kapanmak üzere olduğunu gösterir.
• Kırmızı ile sarı birlikte: Yolun açılmak üzere olduğunu bildirir; harekete hazırlanılır, ama henüz hareket edilmez.
• Kırmızı: Yol trafiğe kapalıdır, mutlak duruş gerekir.
• Yanıp sönen sarı: O noktadan yavaş ve dikkatli geçilmesini bildirir.
• Yanıp sönen kırmızı: “Dur” levhası anlamındadır; durulur, yol açıksa yeniden hareket edilir.

Yani sabit sarı ışık bir “son fırsat” değil, “durmaya hazırlan” uyarısıdır. Güvenle durabilecek mesafedeyseniz durmanız beklenir. Durmanın tehlike yaratacağı kadar yakınsanız, kavşağı dikkatlice boşaltmanız gerekir.

Sarıda geçmenin cezası var mı?

Karayolları Trafik Kanununun 47. maddesi sürücülerin trafik ışıklarına uymasını zorunlu tutar ve ışıklara uymayanlara idari para cezası öngörür. Emniyet Genel Müdürlüğünün ceza rehberinde ise bu bent “kırmızı ışık kuralına uymamak” olarak düzenlenmiştir. Uygulamada ceza, aracın kırmızı ışıkta kavşağa girmesi ya da çizgiyi geçmesi üzerine yazılır.

Buna göre:

• Işık sarıyken çizgiyi geçip kavşağı boşalttıysanız, kural gereği ayrıca ceza yazılması beklenmez.
• Sarıda “yetiştirmeye” çalışırken çizgiyi kırmızıda geçtiyseniz, bu doğrudan kırmızı ışık ihlalidir.
• Kırmızı ve sarı birlikte yanarken harekete geçmek de kırmızı ışık ihlalidir; çünkü kırmızı hâlâ yanmaktadır.

Kırmızı ışık ihlalleri büyük şehirlerde EDS kameralarıyla otomatik tespit edilir ve ceza plakaya gelir. Kameraların neyi nasıl ölçtüğünü EDS kameralarından ceza yememek yazımızda anlattık.

Kırmızı ışık cezası ne kadar?

Şubat ayındaki 7574 sayılı Kanun değişikliğiyle kırmızı ışık cezası kademeli hâle getirildi. Son ihlalden geriye doğru bir yıl içindeki ihlal sayısına göre:

• 1. ihlal: 5.000 TL (bir ay içinde ödenirse 3.750 TL)
• 2. ihlal: 10.000 TL
• 3. ihlal: 15.000 TL ve ehliyet 30 gün geri alınır
• 4. ihlal: 20.000 TL ve ehliyet 60 gün
• 5. ihlal: 30.000 TL ve ehliyet 90 gün
• 6. ihlal: 80.000 TL ve ehliyet iptal

Her ihlal ayrıca 20 ceza puanı getirir. Kırmızı ışıkta geçerek kazaya neden olan sürücünün ehliyeti, ihlal sayısına bakılmaksızın 60 gün geri alınır. Kırmızıda geçmek, trafik kazalarında sürücünün asli kusurlu sayıldığı hâller arasında da yer alır; yani olası bir kazada sigorta ve tazminat tarafında da yükün büyük kısmı size kalır.

Sarı ışıkta ne yapmalı?

• Hızınıza göre karar verin: Şehir içinde 50 km/saat hızla giden bir otomobilin durma mesafesi, tepki süresiyle birlikte yaklaşık 25–30 metredir. Bu mesafenin dışındaysanız durun.
• Yeşilin süresine güvenmeyin: Yeşil uzun süredir yanıyorsa, kavşağa yaklaşırken sarıya dönme ihtimaline göre ayağınızı gazdan çekin.
• Kavşağın içinde kalmayın: Sarıda girip trafikte sıkıştığınız için kavşağın ortasında kalmak, ışık değişince hem kaza hem ceza riski yaratır. Karşı tarafta yer yoksa yeşilde bile girmeyin.
• Kırmızı-sarıda kalkış yapmayın: Bekleyen sürücüler için bu bir “hazırlan” işaretidir; yeşili bekleyin.

Ceza puanı, kameralar ve belgeler tek sayfada: Trafik Cezası Yememe Rehberi‘ne göz atın.

Sık Sorulan Sorular

Sarı ışıkta geçmenin cezası var mı?

Kanunda ayrı bir “sarı ışık cezası” yoktur. Uygulamada ceza, kırmızı ışıkta çizgiyi geçen araca yazılır. Ancak sarı ışık durmaya hazırlanma uyarısıdır; sarıda hızlanıp kırmızıda geçerseniz kırmızı ışık cezası alırsınız.

Kırmızı ışık cezası ne kadar?

İlk ihlalde 5.000 TL ve 20 ceza puanıdır. Bir yıl içinde tekrarlanırsa ceza 10.000, 15.000, 20.000, 30.000 ve 80.000 TL’ye kadar çıkar; üçüncü ihlalden itibaren ehliyet geri alınır, altıncıda iptal edilir.

Kırmızı ve sarı birlikte yanarken hareket edilir mi?

Hayır. Bu işaret yolun açılmak üzere olduğunu bildirir; yeşil yanana kadar hareket edilmez.

Yanıp sönen sarı ışıkta durmak gerekir mi?

Durmak zorunlu değildir; o noktanın yavaş ve dikkatli geçilmesi gerekir. Yanıp sönen kırmızı ise “dur” levhası anlamındadır.

Kısaca

• Sarı ışık “geç” değil, “durmaya hazırlan” demektir.
• Ayrı bir sarı ışık cezası yok; ceza kırmızıda çizgiyi geçen araca yazılır.
• Kırmızı ışık cezası ilk seferde 5.000 TL ve 20 puan.
• Bir yıl içinde tekrarlarsa ceza 80.000 TL’ye kadar çıkar, ehliyet geri alınır ya da iptal edilir.
• Kırmızı-sarı birlikte yanarken kalkış yapmak da kırmızı ışık ihlalidir.

İlgili Yazılar

• EDS Kameralarından Ceza Yememek İçin Bilinmesi Gerekenler
• EDS Cezasına İtiraz Nasıl Yapılır? 15 Günlük Süre ve Geçerli Gerekçeler
• Trafik Cezası Madde Kodları: 36/3-a, 47/1-c, 72/1, 73/c Ne Demek?
• Trafik Cezası Erken Ödeme İndirimi: Süre Kaç Gün, Yüzde 25 İndirim Nasıl Hesaplanır?

Kaynaklar

• 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, md. 47 ve 84 (7574 sayılı Kanunla değişik): Mevzuat Bilgi Sistemi
• Trafik İşaretleri Hakkında Yönetmelik, md. 9 (ışıklı işaretler): Karayolları Genel Müdürlüğü
• Emniyet Genel Müdürlüğü, bu yılki Trafik İdari Para Cezası Rehberi: trafik.gov.tr