Savcılığa Suç Duyurusu Nasıl Yapılır? Dilekçe Örneği, Sonrası ve Takipsizliğe İtiraz

0

BEĞENDİM

0

Dolandırıldınız, tehdit mesajı aldınız ya da arabanızı çizen kişinin kim olduğunu öğrendiniz. Avukata gitmeden, kendi başınıza bir şey yapabilir misiniz?

Evet. Suç duyurusu için avukat şart değildir, harç ya da masraf da ödenmez. Bir dilekçe, kimliğiniz ve elinizdeki deliller yeterlidir. Asıl önemli olan, dilekçeyi nereye ve nasıl vereceğiniz, sonra neyi takip edeceğinizdir.

Suç duyurusu nereye yapılır?

Ceza Muhakemesi Kanununun 158. maddesine göre suça ilişkin ihbar ya da şikâyet şu yerlere yapılabilir:

• Cumhuriyet başsavcılığı: Adliyedeki savcılık büro ya da ön büroya dilekçeyle.
• Kolluk: Karakol ya da jandarma; sözlü başvuruda ifadeniz tutanağa geçirilir.
• Valilik, kaymakamlık ya da mahkeme: Buraya verilen dilekçe savcılığa gönderilir.
• Yurt dışında işlenen suçlar için: Türkiye’nin elçilik ve konsoloslukları.

Suç duyurusu yazılı yapılabileceği gibi, tutanağa geçirilmek üzere sözlü olarak da yapılabilir. Adliyeye gitmek istemeyenler UYAP Vatandaş Portal üzerinden de savcılığa dilekçe gönderebiliyor; bazı işlemlerde e-imza ya da mobil imza istenebiliyor.

Not: CİMER bir suç duyurusu kanalı değildir. Oraya yazılan başvuru ilgili kuruma iletilir ama süreç uzar; acil durumlarda doğrudan savcılığa ya da kolluğa başvurun.

Suç duyurusu dilekçesi nasıl yazılır?

Dilekçenin uzun olması gerekmez. Savcının dosyayı açabilmesi için şu dört şey yeterlidir: kim, ne yaptı, ne zaman ve nerede, elinizde hangi delil var. Aşağıdaki şablonu kendi olayınıza göre doldurabilirsiniz:

…… CUMHURİYET BAŞSAVCILIĞINA

ŞİKÂYETÇİ: Ad Soyad, T.C. kimlik no, adres, telefon

ŞÜPHELİ: Ad Soyad ve bilinen bilgileri (bilinmiyorsa “Faili meçhul”)

SUÇ: Örneğin dolandırıcılık, tehdit, mala zarar verme

SUÇ TARİHİ VE YERİ: Gün, saat ve adres

AÇIKLAMALAR: Olayı tarih sırasıyla, kısa ve somut cümlelerle anlatın. Yorum yerine olguyu yazın: “Beni kandırdı” yerine “… tarihinde … TL’yi … IBAN’a gönderdim, ürün gelmedi, telefonuma dönmüyor.”

DELİLLER: Ekran görüntüleri, dekont, mesajlar, tanık isimleri, kamera kaydı talebi

SONUÇ VE İSTEM: Yukarıda açıklanan nedenlerle şüpheli hakkında gerekli soruşturmanın yapılarak cezalandırılması için kamu davası açılmasına karar verilmesini saygıyla arz ve talep ederim.

Tarih, ad soyad, imza

Şikâyetten sonra uzlaşma ya da tazminat istemeyi düşünüyorsanız, “şikâyetçi olduğumu ve zararımın giderilmesini talep ettiğimi” cümlesini eklemeniz faydalı olur. Kamera kayıtları kısa sürede silinebildiği için, varsa ilgili işletmeden kayıtların korunmasının istenmesini de dilekçede belirtin.

Suç duyurusundan sonra ne olur?

Dilekçe kaydedildikten sonra bir soruşturma numarası verilir. Bu numarayla dosyanızı UYAP Vatandaş Portal ya da e-Devlet’ten takip edebilirsiniz. Sonra üç ihtimal vardır:

• Soruşturma yapılmasına yer olmadığı (SYOK): Anlatılan olay açıkça suç oluşturmuyorsa ya da dilekçe somut olmayan, soyut ve genel iddialardan ibaretse savcı hiç soruşturma başlatmadan bu kararı verir (CMK 158/6). Bu durumda şikâyet edilen kişiye şüpheli sıfatı bile verilmez.
• Kovuşturmaya yer olmadığı (KYOK): Soruşturma yapılır; ancak dava açmak için yeterli şüphe oluşturacak delil bulunamazsa savcı bu kararı verir (CMK 172).
• İddianame: Yeterli şüphe varsa savcı iddianame düzenler ve dava açılır. Uzlaştırma kapsamındaki suçlarda önce uzlaştırma denenir; ayrıntılar uzlaşmaya tabi suçlar yazımızda.

Karara itiraz: iki hafta

SYOK ya da KYOK kararı size tebliğ edildiyse tebliğden itibaren iki hafta içinde, kararı veren savcılığın bağlı olduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilirsiniz (CMK 173). İtiraz dilekçesinde davanın neden açılması gerektiğini ve gözden kaçan delilleri açıkça yazmanız gerekir. Hâkimlik itirazı haklı bulursa savcı iddianame düzenler; reddederse itiraz eden giderlere mahkûm edilir.

Süreye dikkat: şikâyete bağlı suçlarda 6 ay

Hakaret, basit yaralama, basit mala zarar verme gibi şikâyete bağlı suçlarda, fiili ve faili öğrendiğiniz tarihten itibaren 6 ay içinde şikâyette bulunmazsanız dava açılamaz. Dolandırıcılık ya da nitelikli hırsızlık gibi şikâyete bağlı olmayan suçlarda bu 6 aylık şikâyet süresi aranmaz ve savcılık kendiliğinden soruşturur; ancak dava zamanaşımı işlediği ve deliller kaybolabildiği için yine de beklememek gerekir.

Asılsız suç duyurusunun bedeli: iftira

Bir kişinin hukuka aykırı bir fiil işlemediğini bildiği hâlde onun hakkında suç duyurusunda bulunmak iftira suçudur ve TCK 267’ye göre 1 yıldan 4 yıla kadar hapis cezası gerektirir. Bu nedenle dilekçede emin olmadığınız şeyleri kesinmiş gibi yazmayın; “öğrendiğim kadarıyla”, “tahmin ediyorum” gibi ifadeleri yerinde kullanın.

Şikâyet, itiraz ve dava sürelerinin tamamı tek sayfada: İtiraz Süreleri Rehberi‘ne göz atın.

Sık Sorulan Sorular

Suç duyurusu için avukat gerekir mi?

Hayır. Suç duyurusu için avukat şart değildir ve herhangi bir harç ya da masraf ödenmez. Dilekçeyi kendiniz yazıp savcılığa ya da kolluğa verebilirsiniz.

Suç duyurusu e-Devlet’ten yapılır mı?

UYAP Vatandaş Portal üzerinden savcılığa dilekçe gönderilebiliyor; bazı işlemlerde e-imza ya da mobil imza gerekebiliyor. Dosyanın takibi de UYAP Vatandaş Portal ve e-Devlet üzerinden yapılabiliyor.

Savcılığa suç duyurusu yapıldıktan sonra ne olur?

Savcı ya soruşturma yapılmasına yer olmadığına, ya kovuşturmaya yer olmadığına karar verir ya da yeterli şüphe varsa iddianame düzenleyerek dava açar. Uzlaştırmaya tabi suçlarda önce uzlaştırma denenir.

Takipsizlik kararına itiraz süresi kaç gün?

Kararın tebliğinden itibaren iki haftadır. İtiraz, sulh ceza hâkimliğine yapılır.

Kısaca

• Suç duyurusu savcılığa, karakola ya da jandarmaya; yazılı veya sözlü yapılabilir.
• Avukat şart değil, masraf yok.
• Dilekçede kim, ne, ne zaman, nerede ve hangi delil sorularının cevabı yeterlidir.
• Takipsizlik (SYOK ya da KYOK) kararına tebliğden itibaren iki hafta içinde sulh ceza hâkimliğine itiraz edilir.
• Şikâyete bağlı suçlarda 6 aylık süre kaçarsa dava açılamaz; bilerek asılsız suç duyurusu iftiradır.

İlgili Yazılar

• Dolandırıldım, Ne Yapmalıyım? İlk 24 Saatte Atılacak Adımlar ve Param Geri Gelir mi?
• Uzlaşmaya Tabi Suçlar Nelerdir? Uzlaştırma Teklifi, 7 Günlük Süre ve Sonuçları
• Adıma Sahte Hesap Açılmış: Suç mu, Cezası Ne, Ne Yapmalı?
• Mala Zarar Verme Suçu: Cezası Ne Kadar, Para Cezası, Şikâyet Süresi ve Uzlaşma

Kaynaklar

• 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, md. 158, 172 ve 173: Mevzuat Bilgi Sistemi
• 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, md. 73 ve 267: Mevzuat Bilgi Sistemi