e-Devlet’te ya da elinize tutuşturulan tutanakta cezanın yanında “47/1-c”, “36/3-a” ya da “73/c” gibi bir kod görürsünüz. Çoğu kişi önce tutara bakar, sonra bu koda takılır: Hangi kuralı ihlal ettim, puanı var mı, ehliyetime bir şey olur mu?
Bu kodlar rastgele değildir; her biri Karayolları Trafik Kanunundaki bir maddeyi gösterir. Aşağıda kodun nasıl okunacağını ve en çok aranan kodların ne anlama geldiğini, Emniyet Genel Müdürlüğünün ceza rehberindeki tutar ve puanlarıyla birlikte topladık.
Kodun her parçası kanundaki bir bölüme karşılık gelir. Örneğin 47/1-c:
Yani 47/1-c, “trafik işaret levhaları ve yer işaretlemeleriyle gösterilen kurallara uymamak” anlamına gelir. Aynı maddenin (b) bendi olan 47/1-b ise kırmızı ışık ihlalidir; tek harf farkı cezayı beş katına çıkarır.
| Kod | Ne anlama geliyor? | Ceza | Ceza puanı |
|---|---|---|---|
| 23/4 | Tescilli aracı plakasız kullanmak | 46.000 TL (tekrarında 140.000 TL) | 20 |
| 26/2 | İzin verilmeyen araca çakar veya ışıklı/sesli uyarı cihazı takıp kullanmak | 173.392 TL (tekrarında 346.785 TL); ehliyet 30 gün geri alınır | — |
| 34/a | Muayenesi yapılmamış aracı trafiğe çıkarmak (araç sahibine) | 2.719 TL | 10 |
| 34/b | Muayene için verilen izin süresi bittiği hâlde muayenesiz aracı trafiğe çıkarmak | 5.662 TL | 10 |
| 36/3-a | Sürücü belgesi olmadan motorlu araç kullanmak | 40.000 TL; araç sahibi başkasıysa ona da 40.000 TL | — |
| 36/3-b | Ehliyeti geçici olarak ya da tedbiren geri alınmışken araç kullanmak | 200.000 TL | — |
| 39/2 | Sürücü belgesinin sınıfına göre kullanmaya yetkili olunmayan motorlu aracı sürmek (örneğin ehliyet sınıfı uygun olmadan motosiklet ya da kamyon kullanmak) | 11.629 TL; aracı kullandıran sahibine de aynı tutar | 20 |
| 46/2-a | Yolun sağından gitme ve şerit kuralına uymamak | 5.000 TL | 20 |
| 47/1-b | Kırmızı ışıkta geçmek | 5.000 TL (ilk ihlal); bir yıl içinde 3. ihlalde ehliyet 30 gün geri alınır | 20 |
| 47/1-c | Trafik levhaları ve yol çizgileriyle gösterilen kurallara uymamak | 1.000 TL | 20 |
| 48/5 | Alkollü araç kullanmak (hususi otomobilde 0,50 promil üstü) | 25.000 TL (ilk); ehliyet 6 ay geri alınır | 20 |
| 52/1-b | Hızı yol, hava ve trafik şartlarına uydurmamak | 1.246 TL | 15 |
| 56/1-c | Öndeki aracı yakından takip etmek | 5.000 TL | 20 |
| 57/1-a | Kavşakta yavaşlamamak, geçiş hakkı olana yol vermemek | 5.000 TL | 20 |
| 60/1-a | Duraklamanın yasak olduğu yerde duraklamak | 1.246 TL | 10 |
| 61/1-a | Duraklamanın yasak olduğu yere park etmek | 1.246 TL | 15 |
| 72/1 | Araçtaki ses, müzik ve görüntü cihazlarını kurala aykırı ve çevreyi rahatsız edecek şekilde kullanmak | 3.000 TL | 10 |
| 73/c | Seyir hâlinde telefonu elde tutarak kullanmak | 5.000 TL (ilk); bir yıl içinde 3. ihlalden itibaren ehliyet 30 gün geri alınır | 10 |
| 78/1-b | Motosiklet, bisiklet ve benzerlerinde kask takmamak | 2.500 TL (ilk), tekrarında 5.000 ve 10.000 TL | 15 |
Tutarlar Emniyet Genel Müdürlüğünün bu yıl uygulanan ceza rehberinden alınmıştır. “—” işaretli satırlarda rehberde ayrıca ceza puanı gösterilmemektedir. Bütün tutarlar her yıl 1 Ocak’ta yeniden değerleme oranında artar; yeni tutarlar açıklandığında bu tabloyu güncelleyeceğiz.
Hız sınırını aşmanın kodu 51/2’dir. Bu cezada tutar tek değildir; sınırı kaç km aştığınıza ve yerleşim yeri içinde mi dışında mı olduğunuza göre değişir. Bütün dilimleri hız cezası ne kadar yazımızda tablolarla anlattık.
Tutar kadar puan da önemlidir. Karayolları Trafik Kanununun 118. maddesine göre bir yıl içinde 100 ceza puanını dolduran sürücünün ehliyeti 2 ay geri alınır; aynı yıl ikinci kez 100 puanı dolduranın ehliyeti 4 ay geri alınır, üçüncüsünde ise süresiz iptal edilir. Puanların nasıl hesaplandığını trafik cezası puanı sıfırlama yazımızda bulabilirsiniz.
Trafik cezası yememek için bilinmesi gerekenler tek sayfada: Ceza puanı, kameralar, belgeler ve indirim süreleri için Trafik Cezası Yememe Rehberi‘ne göz atın.
Sürücü belgesi olmadan motorlu araç kullanmanın kodudur. Ceza 40.000 TL’dir; sürücü aracın sahibi değilse aracı kullandıran işletene de 40.000 TL ceza yazılır.
Mahkeme, savcılık ya da yetkili makamlarca ehliyeti geçici olarak ya da tedbiren geri alınmışken araç kullanmanın kodudur. Ceza 200.000 TL’dir. Ayrıntılar ehliyete el konulmuşken araç kullanma yazımızda.
Trafik işaret levhaları ve yol üzerindeki işaretlerle gösterilen kurallara uymamaktır; örneğin yasak dönüş levhasına ya da sürekli çizgiye uymamak. Ceza 1.000 TL ve 20 ceza puanıdır.
Araçtaki ses, müzik, görüntü ve haberleşme cihazlarını kurallara aykırı ve çevreyi rahatsız edecek şekilde kullanmanın kodudur. Ceza 3.000 TL ve 10 ceza puanıdır.
Seyir hâlinde telefonu elde tutarak kullanmanın kodudur. İlk ihlalde 5.000 TL ve 10 ceza puanı yazılır. Telefonla ilgili ayrıntılar araçta cep telefonu kullanma cezası yazımızda.
Motosiklet, motorlu bisiklet, elektrikli bisiklet ve bisiklet kullanırken sürücünün ya da yolcunun kask takmamasının kodudur. İlk ihlalde 2.500 TL ve 15 ceza puanı yazılır.
Alkollü araç kullanmanın kodudur. Hususi otomobilde sınır 0,50 promil, diğer araçlarda 0,20 promildir. İlk ihlalde ceza 25.000 TL’dir ve ehliyet 6 ay geri alınır.
39/2, sürücü belgesinin sınıfına göre kullanmaya yetkili olmadığınız bir motorlu aracı sürdüğünüz anlamına gelir. Bu yıl cezası 11.629 TL (bir ay içinde ödenirse 8.721,75 TL) ve 20 ceza puanıdır; sürücü araç kullanmaktan men edilir. Araç sahibi başka biriyse, aracı kullandırdığı için ona da tescil plakası üzerinden aynı tutarda ceza yazılır.
Son güncelleme: · Yazar: Ahmet Rıfat Albuz
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla, yürürlükteki mevzuat esas alınarak hazırlanmıştır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Ceza tutarları ve süreler her yıl güncellenebilir; size özel durumlarda bir avukata ya da ilgili kuruma danışmanızı öneririz. Hatalı veya eskimiş bir bilgi görürseniz bize bildirin.
1
Sosyal Medya Hesabı Neden Kapatılır? Platform Kuralları, Erişim Engeli Kararı ve İtiraz Yolları
2
Özel Hayatın Gizliliğini İhlal Suçu Cezası (TCK 134): Sosyal Medya İfşası 2-5 Yıl
3
KVKK Cezası Ne Kadar? Şirketlere 17 Milyon TL’ye Kadar Para Cezası, Kişilere Hapis: Fark ve Şikâyet Yolu
4
Gizli Ses Kaydı Almak Suç mu, Delil Sayılır mı? TCK 133 Cezası ve Yargıtay Yaklaşımı
5
Dolandırıldım, Ne Yapmalıyım? İlk 24 Saatte Atılacak Adımlar ve Param Geri Gelir mi?
