Wangiri Dolandırıcılığı: Bir Kez Çalıp Kapanan Yabancı Numarayı Geri Aramayın

0

BEĞENDİM

0

Telefon bir kez çalıyor ve kapanıyor. Ekranda tanımadığınız bir ülke kodu var. Merak ediyorsunuz, belki önemli bir şeydir diye geri arıyorsunuz. Dolandırıcının istediği tam olarak budur. Japonca “bir kez çal ve kapat” anlamına gelen wangiri, bu hafta arama motorlarında hızla yükselen kelimelerden biri oldu.

Aşağıda wangiri aramalarının nasıl işlediğini, geri aradıysanız ne yapmanız gerektiğini, faturanıza yansıyan ücrete nereye itiraz edebileceğinizi ve bu dolandırıcılığın kanundaki karşılığını anlattık.

Wangiri nasıl işler?

Yöntemin kendisi basittir, kazancı ise sizin merakınıza dayanır:

1. Otomatik sistemler binlerce numarayı yurt dışı kaynaklı bir numaradan arar ve telefon bir iki kez çaldıktan sonra kapatır.
2. Ekranda cevapsız arama kalır. Arayanın kim olduğunu merak eden kişi numarayı geri arar.
3. Geri arama, yüksek ücretli bir hatta bağlanır. Karşıda bekletme müziği, kayıtlı bir ses ya da sessizlik olur; amaç görüşmeyi olabildiğince uzatmaktır.
4. Dakika başına yüksek ücret faturanıza ya da hat bakiyenize yansır. Bu ücretin bir kısmı aramayı başlatanlara gider.

Bazı türlerinde dolandırıcılar ikinci adımda mesaj da gönderir: “Kargonuz bekliyor, bu numarayı arayın” ya da “Acil, beni geri ara” gibi. Amaç yine aynıdır: sizi o numarayı aramaya ikna etmek.

Wangiri araması nasıl anlaşılır?

• Tanımadığınız bir ülke kodu: Yurt dışında tanıdığınız yoksa, +90 dışındaki bir koddan gelen cevapsız aramaya şüpheyle yaklaşın.
• Bir iki çalıştan sonra kapanan arama: Gerçekten ulaşmak isteyen biri genellikle daha uzun çaldırır, mesaj bırakır ya da tekrar arar.
• Gece saatleri ve art arda aramalar: Farklı saatlerde ya da aynı gün içinde birkaç kez gelen kısa aramalar tipik bir işarettir.
• Geri aramanızı isteyen mesajlar: Kargo, ödül, acil durum gibi gerekçelerle sizi yurt dışı bir numarayı aramaya yönlendiren her mesaj risklidir.

Ne yapmalı, ne yapmamalı?

1. Geri aramayın. Önemli bir arama ise arayan kişi ulaşmak için başka bir yol bulur.
2. Numarayı engelleyin. Telefonunuzun engelleme özelliğini kullanın; aynı numaradan gelen aramalar kesilir.
3. Cevapladıysanız kişisel bilgi vermeyin. Kimlik numarası, kart bilgisi ya da telefonunuza gelen doğrulama kodu hiçbir koşulda paylaşılmamalıdır.
4. Operatörünüze danışın. Yurt dışı aramalar için ücret sınırı ya da kısıtlama seçeneği olup olmadığını müşteri hizmetlerinden öğrenebilirsiniz.
5. Numara sorgulama sitelerine fazla güvenmeyin. Bu siteler bilgi verebilir, ama orada “güvenli” görünen bir numara da dolandırıcılık amacıyla kullanılıyor olabilir.

Geri aradım, faturama ücret yansıdı: ne yapmalıyım?

• Önce operatörünüze başvurun. Arama kaydını, tarihini ve faturadaki ücreti belirterek itiraz edin. Başvurunuzun kayıt numarasını mutlaka alın.
• Sonuç alamazsanız BTK’ya şikâyet edin. Elektronik haberleşme hizmetlerine ilişkin şikâyetler için Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumuna başvurulabilir.
• Kart ya da kimlik bilgisi verdiyseniz hemen harekete geçin. Bankanızı arayıp kartınızı kapattırın ve savcılığa ya da kolluğa suç duyurusunda bulunun. İlk saatlerde yapılacakları dolandırıldım, ne yapmalıyım yazımızda adım adım sıraladık.

Wangiri dolandırıcılarının cezası

Bir kişiyi hileli davranışlarla aldatıp yarar sağlamak Türk Ceza Kanununun 158. maddesinde düzenlenen dolandırıcılık suçudur. Suç bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle işlenirse nitelikli dolandırıcılık sayılır (TCK 158/1-f).

Bu durumda hapis cezası 4 yıldan 10 yıla kadardır ve ayrıca adli para cezası verilir. Telefon ağları üzerinden otomatik sistemlerle yürütülen aramaların bu kapsamda değerlendirilip değerlendirilmeyeceğine somut olaya göre mahkeme karar verir. Nitelikli dolandırıcılığın ayrıntılarını internet dolandırıcılığı cezası yazımızda anlattık.

Wangiri aramalarının çoğu yurt dışından yürütüldüğü için faillere ulaşmak çoğu zaman zordur. Bu yüzden en etkili korunma yolu baştan geri aramamaktır.

Benzer telefon ve mesaj dolandırıcılıkları

• Sahte ceza mesajları: HGS, trafik cezası ve “ceza dosyası” bildirimlerinin gerçek olup olmadığını ceza mesajı geldi gerçek mi yazımızda anlattık.
• Hukuk bürosu mesajları: “Hakkınızda icra işlemi başlatılacak” diye gelen mesajlar için hukuk bürosundan icra mesajı geldi yazımıza bakabilirsiniz.
• Yaş doğrulama mesajları: Sosyal medya hesabınızın kapanacağını söyleyen sahte mesajlar yaş doğrulama dolandırıcılığı yazımızda.

İnternetteki tüm suçlar ve cezalar tek sayfada: Dolandırıcılık, hesap çalma, hakaret ve tehdit için Bilişim ve Sosyal Medya Cezaları Rehberi‘ne göz atın.

Sık Sorulan Sorular

Wangiri ne demek?

Wangiri, Japonca “bir kez çal ve kapat” anlamına gelir. Telefonun bir iki kez çalıp kapandığı, geri arayan kişinin yüksek ücretli bir hatta bağlanarak faturasının kabarmasına yol açan bir dolandırıcılık yöntemidir.

Yabancı numaradan gelen cevapsız aramayı geri aramalı mıyım?

Yurt dışında tanıdığınız yoksa geri aramayın. Gerçekten ulaşmak isteyen biri mesaj bırakır ya da başka bir yoldan ulaşır.

Sadece aramayı açmak ücret çıkarır mı?

Wangiri yönteminde ücret, sizin numarayı geri aramanızla oluşur. Gelen aramayı cevaplamak bu yöntemin temel risk noktası değildir; yine de karşı tarafa hiçbir kişisel bilgi vermemeniz gerekir.

Wangiri yapanların cezası nedir?

Hileli davranışlarla yarar sağlamak TCK 158’e göre dolandırıcılıktır. Bilişim sistemleri araç olarak kullanılırsa nitelikli dolandırıcılık sayılır ve 4 yıldan 10 yıla kadar hapis ile adli para cezası öngörülür.

Kısaca

• Wangiri, bir kez çalıp kapanan yurt dışı aramalarla sizi yüksek ücretli bir numarayı geri aramaya yönlendirir.
• Tanımadığınız ülke kodlarını geri aramayın, numarayı engelleyin, kişisel bilgi vermeyin.
• Faturanıza ücret yansıdıysa önce operatöre itiraz edin, sonuç alamazsanız BTK’ya şikâyette bulunun.
• Bilişim sistemleriyle işlenen dolandırıcılığın cezası 4-10 yıl hapis ve adli para cezasıdır.

İlgili Yazılar

• Dolandırıldım, Ne Yapmalıyım? İlk 24 Saatte Atılacak Adımlar
• Ceza Mesajı Geldi: Gerçek mi Dolandırıcılık mı?
• Hukuk Bürosundan İcra Mesajı Geldi: Gerçek mi, Ne Yapmalı
• İnternet Dolandırıcılığı Cezası: TCK 158/1-f

Kaynaklar

• 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, md. 157 ve 158: Mevzuat Bilgi Sistemi
• Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu: btk.gov.tr